Khoa Học News

Cột khói trong vụ phun núi lửa Tonga chạm tới tầng 3 của khí quyển

Khi núi lửa Hunga Tonga-Hunga Ha’apai phun trào dưới biển hồi tháng 1, nó tạo ra cột đám tro bụi và hơi nước cao đến mức vượt qua lớp thứ ba của khí quyển Trái đất.

Một nghiên cứu chi tiết về vụ phun trào đã được công bố hôm 3/11 trên tạp chí Science. Đây là cột khói cao nhất từng được ghi nhận, đạt đến tầng trung lưu, nơi thiên thạch thường vỡ ra và bốc cháy khi bay vào khí quyển của Trái đất, CNN đưa tin.


Ảnh vệ tinh cho thấy cột khói bụi và hơi nước giải phóng vào khí quyển 100 phút sau khi vụ phun trào núi lửa Hunga Tonga-Hunga Ha’apai bắt đầu. (Ảnh: Simon Proud/Đại học Oxford, RALSpace NCEO).

Vụ phun trào đã tạo nên “một tháp tro và mây cao 57km trong 30 phút”, tiến sĩ Simon Proud, đồng tác giả chính của nghiên cứu, cho biết.

Lượng nước mà núi lửa giải phóng vào khí quyển dự kiến ​​làm hành tinh ấm lên tạm thời. Sức nóng của vụ phun trào làm bốc hơi nước và “tạo ra một vụ nổ hơi nước mạnh hơn nhiều so với một vụ phun trào núi lửa thông thường”, ông cho biết thêm.

Tầng trung lưu, cách bề mặt Trái đất khoảng 50-80 km, nằm trên tầng đối lưu và tầng bình lưu và bên dưới hai lớp khác.

Đỉnh của cột vật chất trong vụ phun trào đạt độ cao đỉnh điểm là 57 km, vượt qua những kỷ lục trước đó như vụ phun trào núi lửa Pinatubo năm 1991 ở Philippines với cột khói đạt độ cao 40 km, và vụ phun trào El Chichón năm 1982 ở Mexico, đạt 31 km.

Các nhà nghiên cứu đã sử dụng hình ảnh do vệ tinh chụp được khi đi qua địa điểm phun trào để xác nhận độ cao của cột khói. Vụ phun trào xảy ra ngày 15/1 ở phía nam Thái Bình Dương ngoài khơi quần đảo Tongan, một khu vực được bao phủ bởi ba vệ tinh thời tiết địa tĩnh.

Theo các phát hiện trước đó từ một vệ tinh của NASA, lượng nước trong cột khói bụi được giải phóng vào các tầng trên của khí quyển đủ để lấp đầy 58.000 bể bơi cỡ Olympic.

TIN CŨ HƠN
Những nơi nóng nhất và lạnh nhất trên Trái Đất

Những nơi nóng nhất và lạnh nhất trên Trái Đất

Trạm Vostok, đảo Ellesmere, làng Oymyakon, thành phố Bangkok, thung lũng tử thần... là những địa dang nổi tiếng có nhiệt độ thấp và cao kỷ lục.

Đăng ngày: 28/05/2026
Bí ẩn dòng sông sâu nhất thế giới

Bí ẩn dòng sông sâu nhất thế giới

Sông Congo chảy qua 10 nước, “cõng” 40 nhà máy thủy điện và đổ qua khu rừng lớn thứ 2 thế giới.

Đăng ngày: 28/05/2026
Động đất là gì? Động đất được hình thành như thế nào?

Động đất là gì? Động đất được hình thành như thế nào?

Động đất là hiện tượng rung động đột ngột của vỏ Trái đất, mạnh hay yếu tuỳ từng trận (xác định bằng độ Richter).

Đăng ngày: 26/05/2026
Hồ nước ngọt lớn nhất Trung Quốc cạn trơ đáy, khiến hòn đảo 1000 năm tuổi giữa hồ lộ diện toàn bộ

Hồ nước ngọt lớn nhất Trung Quốc cạn trơ đáy, khiến hòn đảo 1000 năm tuổi giữa hồ lộ diện toàn bộ

Hồ Bà Dương khô nứt dưới ảnh hưởng của nắng nóng kỷ lục khiến hòn đảo 1.000 năm tuổi nằm giữa hồ phát lộ hoàn toàn.

Đăng ngày: 23/05/2026
Lý do đường băng nóng chảy, đường ray biến dạng ở Anh

Lý do đường băng nóng chảy, đường ray biến dạng ở Anh

Ở một quốc gia có khí hậu ôn đới như Anh, đợt nắng nóng kỷ lục gần đây đã tạo ra thách thức đối với cơ sở hạ tầng và khiến hệ thống giao thông đối mặt với một loạt vấn đề.

Đăng ngày: 20/05/2026
Thác nước "ẩn mình" cao nhất thế giới, lưu lượng bằng 25 sông Amazon, muốn xem tận mắt cũng khó

Thác nước "ẩn mình" cao nhất thế giới, lưu lượng bằng 25 sông Amazon, muốn xem tận mắt cũng khó

Thác nước này được mệnh danh là cao nhất thế giới, lưu lượng gần bằng 25 lần của sông Amazon nhưng đáng tiếc rằng để chiêm ngưỡng tận mắt nó rất khó.

Đăng ngày: 13/05/2026
Ol Doinyo Lengai - Ngọn núi lửa độc đáo nhất thế giới

Ol Doinyo Lengai - Ngọn núi lửa độc đáo nhất thế giới

Không có những đợt phun trào đỏ ngầu dung nham, ngọn núi lửa Ol Doinyo Lengai ở châu Phi lại tuôn trào dòng nham thạch đen ấn tượng.

Đăng ngày: 10/05/2026
Khoa Học News