Dải Ngân Hà có khối lượng bao nhiêu?

Dữ liệu từ đài quan sát GAIA giúp nhóm nghiên cứu Trung Quốc tính toán khối lượng dải Ngân Hà bằng 805 tỷ Mặt trời.


Mô phỏng hình dáng dải Ngân Hà. (Ảnh: iStock).

Con số 805 tỷ khối lượng Mặt trời dù nghe có vẻ khá lớn, nhưng thực chất nhỏ hơn đáng kể so với ước tính của một nhóm nhà khoa học Mỹ vào năm 2019. Đo khối lượng dải Ngân Hà là điều bất khả thi với công nghệ hiện nay, do đó giới nghiên cứu chỉ có thể đưa ra ước tính với độ chính xác tăng dần trong vài năm gần đây.

Nhóm nhà khoa học đến từ Đài quan sát Thiên văn Quốc gia thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc mô tả chi tiết phương pháp phía sau tính toán của họ trong bài báo đăng trên tạp chí Astrophysical Journal, Interesting Engineering hôm 24/4 đưa tin. Nhóm tác giả nghiên cứu sử dụng một tập dữ liệu lớn hơn, gồm 260.000 ngôi sao. Phần lớn dữ liệu đó đến từ đài quan sát GAIA, phóng vào năm 2013 từ cảng vũ trụ của châu Âu thuộc Pháp. Nhiệm vụ của tàu là tạo ra bản đồ ba chiều những vật thể thiên văn trong dải Ngân Hà. Do đó, dữ liệu của nó đóng vai trò như biểu đồ toàn diện về thiên hà này.

Dựa vào tập dữ liệu, các nhà khoa học tiến hành khảo sát dải Ngân Hà và đo đường cong quay của nó. Đường cong quay chỉ tốc độ quỹ đạo của một vật thể thiên văn so với khoảng cách bán kính từ trung tâm thiên hà. Nhóm nghiên cứu cũng cân nhắc cả vật chất tối trong tính toán. Trong bài báo, họ cho biết ước tính mới là phép đo chính xác nhất về độ cong quay của dải Ngân Hà từ trước tới nay. Tuy nhiên, tập dữ liệu 260.000 ngôi sao vẫn tương đối nhỏ bởi dải Ngân Hà được cho là chứa ít nhất 100 tỷ ngôi sao có khối lượng khác nhau.

Năm 2019, một nhóm nhà khoa học khác từ Viện khoa học kính viễn vọng không gian (STScI) ở Baltimore, Maryland, ước tính dải Ngân Hà có khối lượng bằng 1,5 nghìn tỷ Mặt trời. Để tính toán, họ sử dụng kính viễn vọng Hubble và dữ liệu GAIA để đo chuyển động ba chiều của các cụm sao hình cầu. "Chúng tôi muốn biết khối lượng dải Ngân Hà chính xác hơn để có thể so sánh với những mô phỏng thiên hà trong vũ trụ đang tiến hóa", nhà khoa học Roeland van der Marel ở STScI giải thích.

TIN CŨ HƠN
Phát hiện dấu hiệu mới của sự sống ngoài hành tinh bậc cao

Phát hiện dấu hiệu mới của sự sống ngoài hành tinh bậc cao

Brommetan hay methyl bromide (CH3Br), tồn tại song song với sinh vật Trái đất, là thứ mà các nhà khoa học nên nắm bắt lấy ở các thế giới đang được nghi ngờ là có sự sống ngoài hành tinh.

Đăng ngày: 02/02/2026
Phát hiện cùng lúc 6 hành tinh có thể sống được

Phát hiện cùng lúc 6 hành tinh có thể sống được

Dự án săn tìm hành tinh CARMENES vừa gây sốc cho các nhà khoa học khi tìm thấy 1/10 số hành tinh mới được phát hiện có dấu hiệu của nước lỏng.

Đăng ngày: 02/02/2026
Khám phá dự án

Khám phá dự án "Hộp đen của Trái đất": Thiết bị ghi lại quá trình tuyệt chủng của nhân loại

Dù đã đạt được nhiều bước tiến trong công nghệ, nhưng con người dường như vẫn chưa nguôi nỗi lo lắng khi nhắc đến nguy cơ tuyệt chủng đang tới gần.

Đăng ngày: 31/01/2026
Nghiên cứu mới về vụ nổ lớn thứ hai sau Big Bang

Nghiên cứu mới về vụ nổ lớn thứ hai sau Big Bang

Một nghiên cứu mới cho thấy trong vòng một tháng sau Vụ nổ lớn (Big Bang), một vụ nổ thứ hai có thể đã mang lại cho vũ trụ vật chất tối vô hình.

Đăng ngày: 31/01/2026
Bị đe dọa bất ngờ, tàu Nga phải khai hỏa

Bị đe dọa bất ngờ, tàu Nga phải khai hỏa "cứu" trạm ISS

Theo thông báo của NASA vào tối 8-3, sự kiện xảy ra vào lúc 7 giờ 42 phút sáng 6-3 theo giờ miền Đông nước Mỹ (tương ứng với 19 giờ 42 phút tối cùng ngày theo giờ Việt Nam).

Đăng ngày: 29/01/2026
Phát hiện ngoại hành tinh có nước bao phủ, cách Trái đất 100 năm ánh sáng

Phát hiện ngoại hành tinh có nước bao phủ, cách Trái đất 100 năm ánh sáng

Các nhà thiên văn học tìm thấy một hành tinh nhiều khả năng có nước bao phủ hoàn toàn ở cách Trái đất 100 năm ánh sáng.

Đăng ngày: 28/01/2026
Một thiên thể bạn đang nhìn thấy được Trái đất sinh ra chỉ trong vài giờ

Một thiên thể bạn đang nhìn thấy được Trái đất sinh ra chỉ trong vài giờ

Một mô phỏng siêu máy tính mới dựa trên các dữ liệu đã biết về Trái đất, Mặt trăng và hành tinh giả thuyết Theia vừa chỉ ra một đoạn lịch sử gây sốc của địa cầu.

Đăng ngày: 27/01/2026
Khoa Học News