Dị ứng thuốc: hiểm họa khó lường!
Tại khoa bệnh nhiệt đới Bệnh viện (BV) Chợ Rẫy ngày 8-12-2006 có đến sáu trường hợp dị ứng thuốc, trong đó có những ca bị hội chứng Stevens - Johnson nặng, rất thương tâm.
 |
Một bệnh nhân bị dị ứng thuốc (Ảnh: Kim Sơn) |
Ông T.V.D., 64 tuổi, ngụ Tân Biên, Tây Ninh, bị cảm, ra nhà thuốc tự mua kháng sinh uống, không nhớ thuốc gì, bị nổi mẩn đỏ toàn thân, vào BV Da liễu tỉnh điều trị không giảm, chuyển BV Chợ Rẫy từ 20-11-2006. Ông T.V.D. bị bong tróc da toàn thân...
Thuốc nào cũng có thể gây phản ứng
Đề cập đến những trường hợp bị dị ứng thuốc, TS BS Trần Quang Bính - trưởng khoa bệnh nhiệt đới BV Chợ Rẫy - cho biết phản ứng thuốc có rất nhiều dạng: nặng như choáng phản vệ có thể gây chết người, phản ứng trên da, niêm mạc, hệ hô hấp, tim mạch, gây rối loạn đông máu… Một số thuốc có ảnh hưởng trên thai kỳ như gây dị dạng thai.
Theo ông Trần Quang Bính, một số thuốc nhỏ mắt có chứa sulfamid cũng có thể gây hội chứng Stevens - Johnson, thậm chí có thể gây choáng phản vệ. Nói chung, tất cả các thuốc đều có khả năng gây ra phản ứng có hại. Đứng đầu bảng phải nói đến kháng sinh: phản ứng nặng choáng phản vệ, nhẹ là bong tróc da toàn thân. Một số thuốc như thuốc điều trị hansen (DDS), thuốc điều trị tiểu đường có gốc là sulfamic, thuốc điều trị đau khớp, thần kinh (thuốc kháng động kinh), một số thuốc điều trị bệnh gout... cũng có thể gây ra những hội chứng Stevens - Johnson, Lyell.
Một số thuốc ảnh hưởng trên hệ tim mạch như thuốc tê Novocain, Lydocain, vitamin C chích, vitamin B1 chích... có thể gây choáng phản vệ. Ngay cả Aspirin uống cũng có thể gây choáng phản vệ. Có thuốc dùng nhiều lần trước đó không việc gì nhưng sau lại bị phản ứng. Các thuốc như streptomycin, kanamycin, gentamcin, thuốc thuộc nhóm amino glycosid... uống hoặc chích lâu dài có thể ảnh hưởng trên thận (gây suy thận) và hệ thần kinh số 8 (gây rối loạn tiền đình, chóng mặt)...
Một số thuốc ảnh hưởng trên hệ tiêu hóa như thuốc kháng viêm steroid và kháng viêm không steroid gây loét dạ dày. Có người chỉ dùng một viên Aspirin phải cấp cứu vì thủng dạ dày. Một số thuốc có thể ảnh hưởng trên gan gây viêm gan do thuốc như thuốc điều trị lao. Có thuốc ảnh hưởng đến cơ quan tạo máu gây suy tủy không hồi phục như tifomycin, cloramphenicol… Thậm chí trong y văn thế giới đã ghi nhận trường hợp dùng thuốc nhỏ mắt có cloramphenicol cũng gây ra suy tủy dù tỉ lệ rất thấp - 1/100.000 đến 1/1.000.000.
Cách nào để bệnh nhân biết mình bị phản ứng thuốc?
BS Trần Quang Bính cho biết dị ứng thuốc chia làm ba loại. Phản ứng tức thì, nặng nhất là phản ứng phản vệ mà biểu hiện lâm sàng thường gặp là sốc phản vệ - bệnh nhân hốt hoảng, lo lắng, vã mồ hôi, tay chân lạnh, khó thở, mạch nhanh, huyết áp tụt, ngưng tim, nếu cấp cứu không kịp thời có thể tử vong trong vòng một vài phút. Nhẹ hơn thì có thể phản ứng trên da: ngứa, nổi mẩn đỏ da (có thể khu trú tại chỗ hoặc lan ra toàn thân). Phản ứng chậm hơn ở ngoài da sau vài giờ đến vài ngày như hội chứng Stevens - Johnson, hội chứng Lyell - bong da, tróc niêm mạc toàn thân, bệnh nhân cũng có thể tử vong sau đó vì nhiễm trùng da và nhiễm trùng huyết. Sau khi dùng thuốc, nếu bị các triệu chứng kể trên thì nên đến BV ngay và thông báo cho BS biết các thuốc mình đã sử dụng thật đầy đủ.
Có nhiều triệu chứng mà người bệnh không thể nào biết như uống thuốc xong bị rối loạn tiền đình, suy thận, mất tế bào máu...
BS Trần Quang Bính nhấn mạnh: các biện pháp dân gian như uống nước đậu xanh để dã thuốc, uống nước chanh, lòng trắng trứng... đều chưa có cơ sở khoa học để chứng minh.
Tóm lại, khi sử dụng thuốc cần phải tuân thủ đúng chỉ định. Khi đi khám, bệnh nhân nên thông báo với BS các thuốc mình đã bị dị ứng hay phản ứng trước đó (nếu biết). Không nên lạm dụng thuốc và đặc biệt không tự mua thuốc để điều trị, nhất là kháng sinh và một số thuốc chuyên khoa đặc trị, kể cả thuốc nhỏ mắt có chứa kháng sinh cũng phải tuân theo chỉ định của thầy thuốc chuyên khoa.
KIM SƠN
Khám phá tác dụng tuyệt vời của ớt chuông
Đây là loại quả cực giàu vitamin, được hội những người giảm cân rất yêu thích.
Lợi ích bất ngờ từ dưa bở với sức khỏe mọi nhà
Dưa bở là loại quả bổ dưỡng, giải khát rất tốt trong mùa hè nóng bức và còn nhiều công dụng rất tốt cho sức khỏe.
Bệnh tật tiềm ẩn đằng sau nụ hôn
Hôn người khác có thể kéo đến từ những bệnh nhẹ như herpes miệng đến vấn đề nghiêm trọng hơn như viêm màng não do virus hoặc quai bị.
7 lời khuyên sử dụng dầu ăn tốt cho sức khỏe
Theo Viện Dinh dưỡng quốc gia, trong mỗi gia đình nên có hai loại dầu ăn để sử dụng cho các loại thực phẩm khác nhau.
Shinrin-yoku: Cách người Nhật dùng thiên nhiên chữa bệnh
"Forest bathing" hay "tắm rừng" được dịch sát nghĩa từ "Shinrin-yoku" là một cụm từ do chính phủ Nhật sáng tạo vào năm 1982 nhằm khuyến khích những cư dân thành thị đắm mình vào thiên nhiên.
Những loại thực phẩm và đồ uống cực tốt cho gan, giúp thanh lọc cơ thể
Gan người thực hiện hơn 500 chức năng khác nhau, trong đó quan trọng nhất là chuyển hóa và "giải độc".
