Đĩa ngọc thạch bí ẩn trong mộ cổ Trung Quốc

Các nhà khảo cổ phát hiện đĩa ngọc thạch trong nhiều ngôi mộ hàng nghìn năm tuổi nhưng vẫn chưa biết rõ chức năng và cách chế tác chúng.

Ở Trung Quốc cổ đại, ít nhất từ năm 5000 trước Công nguyên, những đĩa đá lớn được đặt trên thi thể người thuộc tầng lớp quý tộc. Chức năng nguyên bản của chúng vẫn là điều bí ẩn với các nhà khoa học, tương tự như cách chế tác, bởi chúng được đẽo từ ngọc thạch vốn cực kỳ cứng, theo Ancient Origins.


Đĩa ngọc thạch khắc hình rồng khai quật ở Vân Nam. (Ảnh: Wikipedia).

Ngọc thạch là một loại đá cứng quý hiếm cấu tạo từ các khoáng chất silicate khác nhau, thường dùng để làm lọ hoa, đồ trang sức và nhiều vật trang trí khác. Loại đá này thường không có màu, nhưng nếu nhiễm vật liệu khác như chrome, nó sẽ có màu xanh lục bảo. Ngọc thạch gồm hai loại chính là ngọc bích và cẩm thạch. Do độ cứng tự nhiên, ngọc thạch là vật liệu rất khó chế tác. Do đó, các nhà nghiên cứu vẫn bối rối về nguyên nhân người Trung Quốc thời Đồ đá mới chọn loại đá như vậy.

Do đĩa ngọc thạch sản xuất vào thời kỳ chưa có công cụ kim loại nào được tìm thấy, giới khảo cổ cho rằng chúng có thể ra đời thông qua quá trình gia nhiệt và đánh bóng, vốn đòi hỏi thời gian cực lâu. Đĩa ngọc thạch có hình khuyên dạng dẹt, chế tác từ ngọc bích bởi văn hóa Lương Chử phát triển vào cuối thời Đồ đá mới từ năm 3300 đến năm 2300 trước Công nguyên. Những đồ tạo tác từ ngọc thạch tinh xảo của họ được cho là phục vụ nghi thức, thể hiện trình độ thủ công phức tạp và quá trình sản xuất công phu. Nhiều món đồ có ký hiệu chỉ trời (thiên).

Được phát hiện trong nhiều ngôi mộ quý tộc từ văn hóa Hồng Sơn (năm 3800 - 2700 trước Công nguyên) cho tới văn hóa Lương Chử (năm 3000 - 2000 trước Công nguyên), ngọc thạch đặt ở những vị trí nổi bật trên cơ thể người chết như trán, ngực và phía dưới bàn chân. Theo một giả thuyết, đĩa ngọc thạch sẽ dẫn dắt linh hồn người chết lên thiên đường. Một giả thuyết khác là người xưa tin rằng ngọc thạch có thể ngăn thi thể phân hủy. Đĩa ngọc thạch nhiều khả năng có mặt trong nghi thức hoặc tập tục bước sang thế giới bên kia. Tại 50 địa điểm khai quật ở tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc, có nhiều bức tường, nhà xưởng và ngôi mộ trang trí ngọc thạch.

Một số nhà nghiên cứu cho rằng đĩa ngọc thạch tượng trưng cho Mặt trời hay bánh xe, phản ánh bản chất luân chuyển của sự sống và cái chết. Thông qua đĩa ngọc thạch, người dân thuộc văn hóa Lương Chử có thể thể hiện hiểu biết của họ về hành trình bất tận của sự sống qua nhiều giai đoạn khác nhau.

TIN CŨ HƠN
Những

Những "quái vật" lớn nhất từng sống trên Trái đất

Giới khoa học hiện biết khoảng 1,5 triệu loài động vật nhưng trên thực tế, con số này có thể lên đến gần 9 triệu. Điều này đồng nghĩa vẫn còn rất nhiều loại chưa được phát hiện.

Đăng ngày: 15/02/2026
Chuyên gia phục dựng thành công hình ảnh đệ nhất mỹ nam trong lịch sử Trung Quốc

Chuyên gia phục dựng thành công hình ảnh đệ nhất mỹ nam trong lịch sử Trung Quốc

Hình ảnh phục dựng của Lan Lăng Vương khiến dân tình trầm trồ công nhận nhan sắc xứng đáng làm một trong tứ đại mỹ nam.

Đăng ngày: 15/02/2026
Nhặt khúc gỗ mục ven đường, người đàn ông tròn mắt vì nó biến thành thứ quý như vàng

Nhặt khúc gỗ mục ven đường, người đàn ông tròn mắt vì nó biến thành thứ quý như vàng

Trong một lần đi kiếm củi, một người đàn ông ở tỉnh Hồ Nam, Trung Quốc tình cờ tìm thấy khúc gỗ mục bên đường. Anh ta quyết định đem nó về nhà để nhóm lửa.

Đăng ngày: 14/02/2026
Trục vớt rùa cổ đại khổng lồ to như tê giác, tuyệt chủng 66 triệu năm trước

Trục vớt rùa cổ đại khổng lồ to như tê giác, tuyệt chủng 66 triệu năm trước

Mẫu vật của một trong những loài rùa lớn nhất từng được biết đến, dài gần 4 mét, đã được tìm thấy ở vùng biển Tây Ban Nha.

Đăng ngày: 14/02/2026
Mộ cổ gây sốc: 9 đầu lâu

Mộ cổ gây sốc: 9 đầu lâu "quái vật thần thoại" phục quanh xác ướp

Các nhà khảo cổ làm việc tại một nghĩa trang cổ ở Ai Cập đã mở ra hai ngôi mộ cổ không chỉ có xác ướp mà còn có 9 chiếc đầu lâu quái vật gây kinh hãi.

Đăng ngày: 12/02/2026
Lý giải việc tổ tiên loài người đã từng ăn thịt đồng loại trước khi tiến hóa như ngày nay

Lý giải việc tổ tiên loài người đã từng ăn thịt đồng loại trước khi tiến hóa như ngày nay

Có phải thời xưa, con người ăn thịt người khác một cách tránh "lãng phí thực phẩm" sau cái chết của một thành viên trong nhóm?

Đăng ngày: 09/02/2026
Hồ nước giảm 100 mét trong một đêm, chuyên gia đến khai quật, không ngờ đụng độ “6 rồng vàng”

Hồ nước giảm 100 mét trong một đêm, chuyên gia đến khai quật, không ngờ đụng độ “6 rồng vàng”

Hồ nước đột ngột giảm 100 mét chỉ trong một đêm, các chuyên gia khảo cổ không ngờ lại tìm thấy "6 con rồng vàng".

Đăng ngày: 05/02/2026
Khoa Học News