Đĩa ngọc thạch bí ẩn trong mộ cổ Trung Quốc

Các nhà khảo cổ phát hiện đĩa ngọc thạch trong nhiều ngôi mộ hàng nghìn năm tuổi nhưng vẫn chưa biết rõ chức năng và cách chế tác chúng.

Ở Trung Quốc cổ đại, ít nhất từ năm 5000 trước Công nguyên, những đĩa đá lớn được đặt trên thi thể người thuộc tầng lớp quý tộc. Chức năng nguyên bản của chúng vẫn là điều bí ẩn với các nhà khoa học, tương tự như cách chế tác, bởi chúng được đẽo từ ngọc thạch vốn cực kỳ cứng, theo Ancient Origins.


Đĩa ngọc thạch khắc hình rồng khai quật ở Vân Nam. (Ảnh: Wikipedia).

Ngọc thạch là một loại đá cứng quý hiếm cấu tạo từ các khoáng chất silicate khác nhau, thường dùng để làm lọ hoa, đồ trang sức và nhiều vật trang trí khác. Loại đá này thường không có màu, nhưng nếu nhiễm vật liệu khác như chrome, nó sẽ có màu xanh lục bảo. Ngọc thạch gồm hai loại chính là ngọc bích và cẩm thạch. Do độ cứng tự nhiên, ngọc thạch là vật liệu rất khó chế tác. Do đó, các nhà nghiên cứu vẫn bối rối về nguyên nhân người Trung Quốc thời Đồ đá mới chọn loại đá như vậy.

Do đĩa ngọc thạch sản xuất vào thời kỳ chưa có công cụ kim loại nào được tìm thấy, giới khảo cổ cho rằng chúng có thể ra đời thông qua quá trình gia nhiệt và đánh bóng, vốn đòi hỏi thời gian cực lâu. Đĩa ngọc thạch có hình khuyên dạng dẹt, chế tác từ ngọc bích bởi văn hóa Lương Chử phát triển vào cuối thời Đồ đá mới từ năm 3300 đến năm 2300 trước Công nguyên. Những đồ tạo tác từ ngọc thạch tinh xảo của họ được cho là phục vụ nghi thức, thể hiện trình độ thủ công phức tạp và quá trình sản xuất công phu. Nhiều món đồ có ký hiệu chỉ trời (thiên).

Được phát hiện trong nhiều ngôi mộ quý tộc từ văn hóa Hồng Sơn (năm 3800 - 2700 trước Công nguyên) cho tới văn hóa Lương Chử (năm 3000 - 2000 trước Công nguyên), ngọc thạch đặt ở những vị trí nổi bật trên cơ thể người chết như trán, ngực và phía dưới bàn chân. Theo một giả thuyết, đĩa ngọc thạch sẽ dẫn dắt linh hồn người chết lên thiên đường. Một giả thuyết khác là người xưa tin rằng ngọc thạch có thể ngăn thi thể phân hủy. Đĩa ngọc thạch nhiều khả năng có mặt trong nghi thức hoặc tập tục bước sang thế giới bên kia. Tại 50 địa điểm khai quật ở tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc, có nhiều bức tường, nhà xưởng và ngôi mộ trang trí ngọc thạch.

Một số nhà nghiên cứu cho rằng đĩa ngọc thạch tượng trưng cho Mặt trời hay bánh xe, phản ánh bản chất luân chuyển của sự sống và cái chết. Thông qua đĩa ngọc thạch, người dân thuộc văn hóa Lương Chử có thể thể hiện hiểu biết của họ về hành trình bất tận của sự sống qua nhiều giai đoạn khác nhau.

TIN CŨ HƠN
Cậu bé đi mót lúa nhặt được 3 cái nồi kỳ lạ, chuyên gia giật mình khi thấy “hồ ly 9 đuôi”

Cậu bé đi mót lúa nhặt được 3 cái nồi kỳ lạ, chuyên gia giật mình khi thấy “hồ ly 9 đuôi”

Đi mót lúa, cậu bé này không ngờ lại nhặt được cái nồi lạ quý hiếm khiến các chuyên gia cũng phải bất ngờ.

Đăng ngày: 18/01/2026
Bí ẩn xác ướp mèo lạ nghìn năm lạ nhất thế giới: Có 3 đuôi, 5 chân

Bí ẩn xác ướp mèo lạ nghìn năm lạ nhất thế giới: Có 3 đuôi, 5 chân

Thông qua chụp CT, các chuyên gia tại Viện nghiên cứu khảo cổ dự phòng quốc gia Pháp (INRAP) đã phát hiện xác ướp mèo lạ nhất thế giới.

Đăng ngày: 18/01/2026
Khai quật hơn 1.000 cổ vật trên núi Võ Đang

Khai quật hơn 1.000 cổ vật trên núi Võ Đang

Các nhà khảo cổ Trung Quốc công bố phát hiện một bộ sưu tập hiện vật lớn tại Di sản Thế giới nổi tiếng với những ngôi đền Đạo giáo.

Đăng ngày: 16/01/2026
Hé lộ bí ẩn về sự sụp đổ của các nền văn minh cổ đại qua bộ hài cốt cũ

Hé lộ bí ẩn về sự sụp đổ của các nền văn minh cổ đại qua bộ hài cốt cũ

Các nhà khoa học cho biết, các mầm bệnh tuyệt chủng đã mở ra sự sụp đổ của các nền văn minh cổ đại.

Đăng ngày: 16/01/2026
Hé lộ sự sụp đổ của đế chế Hittite và nỗi lo sợ con người ngày nay

Hé lộ sự sụp đổ của đế chế Hittite và nỗi lo sợ con người ngày nay

Đế chế Hittite đã rất phát triển và thịnh vượng, 3 năm cuối cùng trước khi sụp đổ, nền văn minh này phải đối mặt với một vấn đề mà con người trên thế giới ngày nay đang gặp phải.

Đăng ngày: 15/01/2026
Không phải Megalodon, 5 loài này mới thực sự là quái vật mạnh nhất đại dương cổ đại

Không phải Megalodon, 5 loài này mới thực sự là quái vật mạnh nhất đại dương cổ đại

Trong lịch sử 4,6 tỷ năm của Trái Đất, dù là đại dương xanh thẳm hay vùng đất rộng lớn, đều tồn tại một số loài vật đáng sợ mà con người không thể tưởng tượng được.

Đăng ngày: 14/01/2026

"Bình gốm thiên nga" - Báu vật tìm thấy từ đại dương

"Bình gốm hoa lam vẽ thiên nga" - bảo vật quốc gia - được tìm thấy khi khai quật tàu cổ bị đắm ở biển Cù Lao Chàm.

Đăng ngày: 14/01/2026
Khoa Học News