Khoa Học News

Dựa trên lý thuyết mới, lần đầu tiên ngành vật lý học "chụp hình" được một hạt photon

Nghiên cứu mới mở ra những cách thức cải tiến cảm biến cũng như điện toán lượng tử.

Hiểu rõ các tương tác giữa photon và vật chất, các nhà khoa học có thể tìm thấy những lối đi mới trong vật lý lượng tử và khoa học vật liệu, dẫn tới cải thiện công nghệ quang tử nano mới, tối ưu quá trình phát hiện mầm bệnh hay kiểm soát các phản ứng hóa học.

Trong nghiên cứu mới, các nhà nghiên cứu công tác tại Đại học Birmingham đã khám phá cách photon được phát ra bởi các nguyên tử hoặc phân tử và bị tác động bởi môi trường xung quanh chúng. Đồng thời, họ chụp ảnh nó: một điều chưa từng có trong ngành vật lý.

Kết quả báo cáo đã được công bố trên tạp chí Physical Review Letters.


Một lý thuyết mới giải thích cách ánh sáng và vật chất tương tác ở cấp độ lượng tử đã cho phép các nhà nghiên cứu lần đầu tiên "chụp hình" một photon đơn lẻ - (Nguồn: Tiến sĩ Benjamin Yuen).

“Cấu trúc hình học của môi trường quyết định sự tương tác của photon với vật chất”, các tác giả viết.

“Cấu trúc hình học và tính chất quang học của môi trường có ảnh hưởng sâu sắc đến cách photon được phát ra, bao gồm việc xác định hình dạng, màu sắc của photon và thậm chí cả khả năng tồn tại của nó”, đồng tác giả Angela Demetriadou cho biết thêm.

Trong nghiên cứu, nhóm đã xây dựng một mô hình lý thuyết, trong đó phân loại vô số khả năng tương tác của ánh sáng thành các nhóm riêng biệt. Mô hình này mô tả sự tương tác giữa photon và nguồn phát của nó, cũng như cách năng lượng từ sự tương tác này lan truyền ra xa.

Photon là các đối tượng nghiên cứu thuộc về cơ học lượng tử - nghĩa là chúng có thể được mô tả như cả sóng và hạt. Tuy nhiên, những cách diễn đạt này không thể lột tả hết các đặc điểm của photon cũng như những các hạt cơ bản khác.

Tính lưỡng tính sóng-hạt này đã khiến việc xác định chính xác hình dạng của từng hạt hạ nguyên tử trở nên khó khăn.

“Tính toán của chúng tôi đã giúp chuyển một vấn đề tưởng chừng không thể giải quyết thành một bài toán có thể tính được”, tác giả chính, ông Benjamin Yuen cho biết. “Cũng có thể coi kết quả là một sản phẩm phụ của mô hình, chúng tôi đã có thể tạo ra hình ảnh của photon - điều chưa từng được nhìn thấy trước đây trong vật lý”.

“Công trình này giúp chúng ta tăng cường hiểu biết về sự trao đổi năng lượng giữa ánh sáng và vật chất, đồng thời hiểu rõ hơn cách ánh sáng phát xạ ra môi trường xung quanh gần và xa”, ông Yuen nói.

“Nhiều thông tin trước đây được xem là "nhiễu" – nhưng giờ đây chúng tôi có thể giải mã và tận dụng nó. Hiểu được chúng, chúng tôi đã có nền tảng để có thể thiết kế các tương tác giữa ánh sáng và vật chất cho các ứng dụng trong tương lai, chẳng hạn như cảm biến tốt hơn, cải thiện các cell năng lượng quang điện, hoặc điện toán lượng tử”.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Cuối cùng thì các nhà khoa học đã có thể giải mã cơ chế lão hóa của pin lithium-ion

Cuối cùng thì các nhà khoa học đã có thể giải mã cơ chế lão hóa của pin lithium-ion

Pin lithium-ion là một trong những công nghệ lưu trữ năng lượng phổ biến nhất hiện nay, nhưng theo thời gian, khả năng lưu trữ năng lượng của những khối pin này sẽ giảm dần

Đăng ngày: 28/09/2026
Bí ẩn của các biểu tượng Ai Cập cổ đại

Bí ẩn của các biểu tượng Ai Cập cổ đại

Được mô tả trong các văn bản xưa như là “Lời của thần linh”, các biểu tượng này được sử dụng thường xuyên trong các lễ nghi tôn giáo và phép thuật ở Ai Cập.

Đăng ngày: 27/09/2026
Cặp chị em song sinh độc nhất vô nhị

Cặp chị em song sinh độc nhất vô nhị

Cặp chị em sinh đôi người Mỹ Sienna và Sierra Bernal được đánh giá là độc nhất vô nhị khi một trong số họ chỉ có kích thước cơ thể bằng một nửa người còn lại.

Đăng ngày: 27/09/2026
Bí ẩn độ sâu thực sự của hang động nước ngọt sâu nhất thế giới

Bí ẩn độ sâu thực sự của hang động nước ngọt sâu nhất thế giới

Hranice Abyss ở Cộng hòa Séc từng được biết đến là hang động nước ngọt sâu nhất trên hành tinh. Mới đây các nhà nghiên cứu mới cho biết đã xác định được độ sâu mới của hang động này.

Đăng ngày: 27/09/2026
Khối vàng tự nhiên với dáng hình kỳ lạ quý hiếm nhất thế giới, các nhà khoa học không thể định giá được

Khối vàng tự nhiên với dáng hình kỳ lạ quý hiếm nhất thế giới, các nhà khoa học không thể định giá được

Khối vàng cứng cáp giống như cái cây chia thành ba tua cuốn trông vô cùng kỳ lạ, quý hiếm mà các nhà khoa học không thể định giá nổi.

Đăng ngày: 27/09/2026
Phong tục đón Tết Trung thu độc đáo khắp thế giới

Phong tục đón Tết Trung thu độc đáo khắp thế giới

Không chỉ Việt Nam, nhiều quốc gia Châu Á khác cũng tổ chức Tết Trung thu vào ngày 15/8 âm lịch.

Đăng ngày: 27/09/2026
Đáp án của các nhà khoa học: Gà có trước trứng!

Đáp án của các nhà khoa học: Gà có trước trứng!

Việc phát hiện một loại chất protein đặc biệt đã giúp các nhà khoa học trả lời cho câu hỏi chưa tìm được lời đáp trong suốt hàng ngàn năm qua.

Đăng ngày: 27/09/2026
Khoa Học News