Giải mã hình dạng quầng vật chất tối của Dải Ngân hà

Giới khoa học tin rằng hình dạng của quầng vật chất tối là chìa khóa giải mã sự hình thành thứ bậc của Dải Ngân hà.

Bất chấp các nỗ lực được triển khai sâu rộng trong những thập kỷ gần đây, hình dạng của quầng vật chất tối này vẫn là một vấn đề gây tranh cãi.


Quầng vật chất tối hiện tại của Dải Ngân hà có hình dáng hơi dẹt. (Nguồn: Phys).

Trong kết quả nghiên cứu đăng trên Tạp chí Nature Astronomy mới đây, các nhà khoa học Trung Quốc cho rằng quầng vật chất tối hiện tại của Dải Ngân hà có hình dáng “hơi dẹt.”

Dựa trên dữ liệu quan sát từ vệ tinh Gaia của Cơ quan Vũ trụ châu Âu và Kính viễn vọng Quang phổ sợi đa vật thể Khu vực bầu trời lớn của Trung Quốc (LAMOST), các nhà khoa học thuộc trường Đại học Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc (UCAS) đã phối hợp cùng một số tổ chức nghiên cứu trong nước và quốc tế phân tích khoảng 2.600 sao biến quang Cepheid ở các độ tuổi khác nhau.

Họ đã áp dụng một phương pháp mới gọi là "hình ảnh chuyển động" để xây dựng cấu trúc 3 chiều về đĩa của Dải Ngân hà ở các độ tuổi khác nhau trong khoảng thời gian 250 triệu năm.

Trong vũ trụ, gần 1/3 các thiên hà dạng đĩa không có hình dạng tròn trịa như một chiếc đĩa hoàn hảo mà cong vênh như một miếng khoai tây chiên. Các nhà thiên văn học gọi hiện tượng này là sự cong vênh của đĩa.

Dải Ngân hà, với tư cách là một thiên hà hình đĩa điển hình, cũng có đặc điểm cong vênh này.

Bằng cách quan sát sự cong vênh của đĩa phát triển ra sao theo tuổi tác, các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng sự cong vênh này diễn biến theo chuyển động nghịch với tốc độ 0,12 độ trên 1 triệu năm.

Phó Giáo sư UCAS Huang Yang, một thành viên của nhóm nghiên cứu trên - cho biết trước đây, các nhà khoa học "thiếu phép đo chính xác về cách dao động của hình đĩa".

Dựa trên những phép đo mới, nhóm nghiên cứu phát hiện ra rằng quầng vật chất tối hiện tại bao quanh sợi dọc có hình elip hơi dẹt.

Theo ông Huang Yang, “phép đo này cung cấp một điểm neo quan trọng để nghiên cứu sự tiến hóa của quầng vật chất tối của Dải Ngân hà và lịch sử hình thành của thiên hà”.

TIN CŨ HƠN
Khám phá những bí mật bảo vệ Trái đất khỏi sự hỗn loạn của vũ trụ

Khám phá những bí mật bảo vệ Trái đất khỏi sự hỗn loạn của vũ trụ

Một phân tích mới về sự hỗn loạn trong hệ Mặt trời đã tiết lộ cách tránh va chạm giữa các hành tinh trong hàng tỷ năm.

Đăng ngày: 01/05/2026
Loại khoáng chất dồi dào trên Mặt trăng này có thể cung cấp năng lượng cho nhân loại trong hàng nghìn năm

Loại khoáng chất dồi dào trên Mặt trăng này có thể cung cấp năng lượng cho nhân loại trong hàng nghìn năm

Đây cũng là một trong các động lực thúc giục các quốc gia tìm cách chinh phục trở lại Mặt trăng.

Đăng ngày: 01/05/2026
Tàu đổ bộ Nhật Bản chụp bức ảnh cuối cùng trên Mặt trăng

Tàu đổ bộ Nhật Bản chụp bức ảnh cuối cùng trên Mặt trăng

Tàu vũ trụ SLIM sẽ trải qua đêm lạnh kéo dài trên Mặt trăng ở trạng thái ngủ yên và có thể không bao giờ tỉnh lại sau đó.

Đăng ngày: 01/05/2026
Phát hiện hành tinh trẻ nhất thiên hà chứa Trái đất, siêu độc lạ

Phát hiện hành tinh trẻ nhất thiên hà chứa Trái đất, siêu độc lạ

Hệ thống quan sát thiên văn siêu việt ALMA đã có một phát hiện vô cùng ngoại mục: Một hành tinh đúng nghĩa sơ sinh trong đĩa khí bụi của ngôi sao trẻ AS 209.

Đăng ngày: 30/04/2026
Mùa đông trên các hành tinh khác như thế nào?

Mùa đông trên các hành tinh khác như thế nào?

Trái đất có nhiều mùa chủ yếu do trục nghiêng và mùa đông sẽ lạnh hơn, nhưng không phải hành tinh nào trong Hệ Mặt trời cũng như vậy.

Đăng ngày: 30/04/2026
Siêu tên lửa mạnh nhất lịch sử NASA sắp khai hỏa: Dẫn lối cho kỷ lục thế giới nào?

Siêu tên lửa mạnh nhất lịch sử NASA sắp khai hỏa: Dẫn lối cho kỷ lục thế giới nào?

Khi nào thì NASA cho tên lửa mạnh nhất lịch sử của mình cất cánh?

Đăng ngày: 30/04/2026
Thí nghiệm gây sốc: Ngủ đông để du hành đến hành tinh khác?

Thí nghiệm gây sốc: Ngủ đông để du hành đến hành tinh khác?

Các nhà khoa học đã tìm ra một công tắc não bộ mang triển vọng giúp các nhà du hành vũ trụ tương lai có thể vượt qua ranh giới của Hệ Mặt trời, đi khai phá các ngoại hành tinh giống Trái đất.

Đăng ngày: 30/04/2026
Khoa Học News