Giải thích vì sao Trái đất không thực sự quay xung quanh Mặt trời?

Chúng ta thường được dạy rằng Trái đất quay xung quanh Mặt trời và Mặt trăng quay xung quanh Trái đất. Nhưng đó chỉ là cách đơn giản hóa quỹ đạo của các hành tinh.

Mặt trời, với khối lượng gấp 1.048 lần sao Mộc, là ngôi sao lớn nhất trong Hệ Mặt trời và mọi hành tinh hay vật thể đều chịu lực hấp dẫn từ nó. Tuy nhiên, điều này không đơn giản như chúng ta nghĩ. Trái đất cũng tác động một lực hấp dẫn dù rất nhỏ lên Mặt trời.


Mặt trăng cũng không quay quanh Trái đất về mặt kỹ thuật (Ảnh minh họa: IFL Science).

Theo NASA, định luật thứ ba của Kepler mô tả mối quan hệ giữa khối lượng của hai vật thể quay quanh nhau. Khi một ngôi sao nhỏ quay quanh một ngôi sao lớn hơn, cả hai đều quay quanh một khối tâm chung, gọi là barycentre.

Trong trường hợp một thiên thể lớn và nặng hơn rất nhiều so với những thiên thể còn lại, khối tâm hệ thiên thể sẽ nằm bên trong thiên thể lớn đó. Khi hai thiên thể có khối lượng tương đương, khối tâm hệ thiên thể của chúng sẽ nằm ngoài cả hai và cả hai sẽ quay trên quỹ đạo xung quanh điểm đó.

Các nhà khoa học đã sử dụng nguyên lý này để đo chuyển động của các ngôi sao quanh tâm khối của chúng bằng các hành tinh lớn hơn, giúp khám phá các hệ hành tinh xa xôi.

Thực tế là, barycentre của các vật thể trong Hệ Mặt trời thường gần Mặt trời, nhưng do ảnh hưởng lực hấp dẫn của các hành tinh khí khổng lồ như Sao Mộc và Sao Thổ, barycentre hiếm khi nằm bên trong Mặt trời.

Do đó, Trái đất hiện không quay quanh một điểm bên trong Mặt trời vì tâm khối nằm bên ngoài nó. Hành tinh của chúng ta đang quay quanh điểm đó trong không gian chứ không phải Mặt trời.

"Các hành tinh không quay quanh Mặt trời một mình vì ảnh hưởng hấp dẫn chủ yếu của Sao Mộc", nhà thiên văn học O'Donoghue giải thích. "Điều này có nghĩa là các hành tinh phải quay quanh một điểm mới trong không gian".

Điều tương tự cũng áp dụng cho các vật thể nhỏ hơn như các hành tinh và Mặt trăng của chúng. Trái đất và Mặt trăng quay quanh một điểm cách tâm Trái đất 5.000km và điều này thay đổi khi Mặt trăng di chuyển ngày càng xa khỏi Trái đất.

Dù những sự thật này có thể ít ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày của chúng ta, nhưng nó là một lời nhắc nhở rằng mọi thứ đều phức tạp hơn so với những gì chúng ta được dạy ở trường.

TIN CŨ HƠN
Ảnh độc mới từ kính viễn vọng James Webb: Thiên hà xuyên không cổ xưa nhất

Ảnh độc mới từ kính viễn vọng James Webb: Thiên hà xuyên không cổ xưa nhất

Kính viễn vọng không gian James Webb của NASA tiếp tục săn được 2 hình ảnh ngoạn mục: Thiên hà GLASS-z13 và GLASS-z11, 13,5 tỉ tuổi, là thiên hà cổ xưa nhất từng được ghi nhận.

Đăng ngày: 16/01/2026
Khám phá môi trường khí quyển các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Khám phá môi trường khí quyển các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Hệ Mặt Trời (hay Thái Dương Hệ) là một hệ hành tinh có Mặt Trời ở trung tâm và các thiên thể nằm trong phạm vi lực hấp dẫn của Mặt Trời, tất cả chúng được hình thành từ sự suy sụp của một đám mây phân tử khổng lồ cách đây gần 4,6 tỷ năm.

Đăng ngày: 15/01/2026
Lý do không gian vũ trụ tối đen dù có nhiều ngôi sao chiếu sáng

Lý do không gian vũ trụ tối đen dù có nhiều ngôi sao chiếu sáng

Sự giãn nở của vũ trụ và khoảng cách rất lớn giữa các ngôi sao khiến không gian vũ trụ tối đen dù có vô vàn ngôi sao chiếu sáng.

Đăng ngày: 15/01/2026
Cách khoa học nghe được âm thanh rùng rợn của hố đen

Cách khoa học nghe được âm thanh rùng rợn của hố đen

Trái với quan niệm vũ trụ không thể có âm thanh do sóng âm không truyền được trong chân không, chúng ta thực sự có thể "nghe" vũ trụ bằng nhiều cách.

Đăng ngày: 13/01/2026
Phát hiện hãi hùng gần Trái đất: Hành tinh bị

Phát hiện hãi hùng gần Trái đất: Hành tinh bị "đánh cắp linh hồn"

Xung quanh một ngôi sao lùn màu cam chỉ cách Trái đất 130 năm ánh sáng, các nhà khoa học đã phát hiện một loại hành tinh chưa từng thấy và khó lòng lý giải.

Đăng ngày: 13/01/2026
“Xuyên không” 700 năm, NASA soi thấu “loài mới” trong thế giới hành tinh

“Xuyên không” 700 năm, NASA soi thấu “loài mới” trong thế giới hành tinh

Siêu kính viễn vọng James Webb lần đầu tiên "xuyên thủng" bầu khí quyển của một hành tinh không giống bất cứ thứ gì được nhìn thấy trong hệ Mặt Trời hay những hệ sao lân cận.

Đăng ngày: 13/01/2026
Tabby - Hành tinh kỳ dị nhất vũ trụ, nơi bị nghi ngờ có người ngoài hành tinh

Tabby - Hành tinh kỳ dị nhất vũ trụ, nơi bị nghi ngờ có người ngoài hành tinh

Trong sâu thẳm vũ trụ ẩn chứa rất nhiều hành tinh và ngôi sao bí ẩn. Một trong số đó là Tabby.

Đăng ngày: 12/01/2026
Khoa Học News