Góc nhìn đẹp nhất về vụ nổ vũ trụ đặc biệt

Các nhà khoa học đã có được cái nhìn rõ nhất về những vụ nổ sáng nhất trong vũ trụ: Một đài quan sát chuyên dụng ở Namibia đã ghi lại bức xạ năng lượng nhất và phát tia gamma dài nhất của một vụ nổ tia gamma (GRB) cho đến nay.

Các quan sát với Hệ thống Lập thể Năng lượng Cao (HESS) thách thức ý tưởng đã được thiết lập về cách các tia gamma được tạo ra trong các vụ nổ sao khổng lồ vốn là tiếng kêu khai sinh của các hố đen.

Nhà khoa học Sylvia Zhu của DESY, một trong những tác giả của bài báo giải thích: “Vụ nổ tia gamma sáng chói quan sát được trên bầu trời, phát ra từ các nguồn ngoài thiên hà xa xôi. Chúng là những vụ nổ lớn nhất trong vũ trụ và liên quan đến sự sụp đổ của một ngôi sao lớn đang quay nhanh thành một hố đen . Một phần nhỏ của năng lượng hấp dẫn được giải phóng cung cấp cho việc tạo ra sóng nổ siêu tương quan. Sự phát xạ của chúng được chia thành hai giai đoạn riêng biệt: giai đoạn khởi đầu hỗn loạn kéo dài hàng chục giây, tiếp theo là giai đoạn phát sáng sau đó mờ dần và kéo dài". 

Góc nhìn đẹp nhất về vụ nổ vũ trụ đặc biệt
Vụ nổ tia gamma phát ra từ sự sụp đổ của một ngôi sao.

Loading...

Vụ nổ tia gamma

Vào ngày 29/8/2019, các vệ tinh Fermi và Swift đã phát hiện thấy một vụ nổ tia gamma trong chòm sao Eridanus. Sự kiện này hóa ra là một trong những vụ nổ tia gamma gần nhất được quan sát cho đến nay, với khoảng cách khoảng một tỷ năm ánh sáng.

“Để so sánh với vụ nổ tia gamma điển hình cách chúng ta khoảng 20 tỷ năm ánh sáng. Chúng ta thực sự đang ngồi ở hàng ghế đầu khi vụ nổ tia gamma này xảy ra”, đồng tác giả Andrew Taylor từ DESY giải thích.

Nhóm nghiên cứu đã bắt gặp ánh sáng rực rỡ của vụ nổ ngay lập tức khi nó được kính thiên văn HESS nhìn thấy. Taylor báo cáo: “Chúng tôi có thể quan sát ánh sáng rực rỡ trong vài ngày và năng lượng tia gamma chưa từng có”.

“Các quan sát của chúng tôi cho thấy những điểm tương đồng kỳ lạ giữa sự phát xạ tia X và tia gamma năng lượng rất cao của ánh sáng rực rỡ sau vụ nổ”, Zhu báo cáo.

Nhưng những quan sát về ánh sáng rực rỡ cho thấy rằng cả hai thành phần, tia X và tia gamma, đều mờ đi đồng bộ. Ngoài ra, phổ tia gamma rõ ràng phù hợp với phép ngoại suy của phổ tia X. Kết hợp với nhau, những kết quả này là một dấu hiệu mạnh mẽ cho thấy tia X và tia gamma năng lượng rất cao trong ánh sáng rực rỡ này được tạo ra bởi cùng một cơ chế.

Đồng tác giả Edna Ruiz-Velasco từ Viện Vật lý Hạt nhân Max Planck ở Heidelberg giải thích: “Chúng tôi có thể xác định quang phổ của GRB 190829A lên tới năng lượng 3,3 tera-electronvolt, tức là khoảng một nghìn tỷ lần năng lượng photon của ánh sáng nhìn thấy".

Từ khóa liên quan:
Loading...
TIN CŨ HƠN
Xem

Xem "vòng lửa" nhật thực vào thứ năm (10/6) như thế nào?

Sáng thứ Năm ngày 10/6, sẽ xuất hiện hiện tượng nhật thực đầu tiên trong năm, mặt trăng sẽ gần như che hoàn toàn mặt trời.

Đăng ngày: 07/06/2021
Khám phá khoảng cách giữa các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Khám phá khoảng cách giữa các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Liệu hàng trăm hàng ngàn năm nữa khi con người đi di cư khắp vũ trụ, chuyện khoa học viễn tưởng như Star Wars có thành hiện thực?

Đăng ngày: 07/06/2021
Tàu NASA sắp tiếp cận mặt trăng lớn nhất Hệ Mặt trời

Tàu NASA sắp tiếp cận mặt trăng lớn nhất Hệ Mặt trời

Tàu vũ trụ Juno dự kiến lao qua gần mặt trăng Ganymede của sao Mộc với vận tốc 68.400 km/h trong vài ngày tới để thu thập dữ liệu.

Đăng ngày: 06/06/2021
Tái tạo vật chất đầu tiên của vũ trụ sau vụ nổ lớn

Tái tạo vật chất đầu tiên của vũ trụ sau vụ nổ lớn

Sử dụng máy gia tốc hạt lớn nhất thế giới, các nhà nghiên cứu từ Đại học Copenhagen đã tạo ra chất lỏng hoàn hảo trong vũ trụ sơ khai.

Đăng ngày: 06/06/2021
12

12 "thiên hà ma quái" là phiên bản thây ma của "quái vật" chứa Trái đất

12 vật thể đáng kinh ngạc trong chòm sao Trường Xà được giới thiên văn đặt cho nhiều cái tên: thiên hà ma quái, thiên hà siêu khuếch tán hay thiên hà thất bại.

Đăng ngày: 06/06/2021
Hành tinh từ thiên hà khác liên tục phát sóng vô tuyến đến Trái đất?

Hành tinh từ thiên hà khác liên tục phát sóng vô tuyến đến Trái đất?

Đây là nguồn phát sóng vô tuyến ngoài thiên hà gần nhất từng được ghi nhận, mà nguồn gốc có thể là một hành tinh đồng hành cùng sao neutron hoặc thậm chí là lỗ đen.

Đăng ngày: 05/06/2021
Phát hiện hàng loạt hành tinh biến hình ngoài Hệ Mặt trời

Phát hiện hàng loạt hành tinh biến hình ngoài Hệ Mặt trời

Trong vũ trụ có một dạng hành tinh bị thiếu, đó là nhóm hành tinh gần gấp đôi kích thước Trái Đất. Nghiên cứu từ Viện Flatiron (Mỹ) đã đem đến câu trả lời.

Đăng ngày: 04/06/2021
Tiêu điểm
Khoa Học News