Hé lộ nguyên nhân khiến nền văn minh sông Ấn suy tàn

Tồn tại dọc theo sông Ấn nằm về phía Tây Bắc của tiểu lục địa Ấn Độ trong khoảng thời gian từ năm 2.800-1.800 TCN, văn minh sông Ấn hay văn minh Harappa được coi là một trong những nền văn minh vĩ đại nhất của nhân loại thời cổ đại.


Cho đến nay có hơn 1.050 di chỉ của nền văn minh này đã được xác định, phần lớn dọc theo sông Ấn, gồm trên 140 thành phố và làng mạc. Vào thời hoàng kim, ước tính trên 5 triệu người đã sinh sống ở các khu dân cư này.


Đáng tiếc rằng nguồn tài liệu về văn minh sông Ấn không có nhiều. Chỉ khoảng 10% làng mạc nhà cửa được khai quật, chữ viết chưa được giải mã và việc nền văn minh này biến mất đột ngột từ khoảng 1.900 TCN cũng chưa được giải thích hoàn toàn.


Các nhà sử học có ý kiến khác nhau về nguyên nhân sự phân rã và biến mất của nền văn minh sông Ấn. Giả thuyết phổ biến là nền văn minh này đã sụp đổ bởi một thảm họa thiên nhiên.


Các nhà khoa học của Hiệp hội Địa vật lý Mỹ cho rằng, những trận động đất lớn có thể đã triệt hạ nền văn minh sông Ấn cùng một số nền văn minh lớn khác, như văn minh Maya ở Trung Mỹ.


Ngoài động đất, những thảm họa trên diện rộng khác như hạn hán, lũ lụt, dịch bệnh đã càn quét và làm suy kiệt các khu dân cư của người Ấn Độ thời cổ đại.


Một giả thuyết đáng chú ý khác là văn minh sông Ấn đã tự tiêu vong khi tại nhiều khu định cư nhỏ dân số đã tăng trưởng vượt quá giới hạn tự nhiên, khiến xã hội bị sụp đổ vì không đủ tài nguyên để duy trì.


Cuối cùng là giả thuyết văn minh sông Ấn bị xóa sổ bởi một cuộc xâm lược từ bên ngoài, cụ thể là người Aryan, nền tảng của các dân tộc Ấn Độ ngày nay.


Có thể người Aryan đã xâm chiếm các thành phố ở thung lũng sông Ấn, khuất phục cộng đồng cư dân ở nơi đây và áp đặt nền văn hóa riêng cùng tôn giáo của họ.


Ngày nay, những dấu tích nổi bật của nền văn minh sống Ấn là hai trung tâm đô thị HarappaMohenjo-Daro. Các di tích này đã được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới, là điểm đến thu hút đông đảo du khách quốc tế ở đất nước Pakistan.

TIN CŨ HƠN
Cúng ông Công ông Táo trong bếp hay trên bàn thờ?

Cúng ông Công ông Táo trong bếp hay trên bàn thờ?

Khi cúng ông Táo, nếu gia đình không có ban thờ Táo quân riêng thì phải thắp hương ở ban thờ thần linh hoặc gia tiên chứ không nên cúng lễ ở bếp.

Đăng ngày: 03/02/2026
14 mẹo chống nồm ẩm rẻ tiền mà hiệu quả

14 mẹo chống nồm ẩm rẻ tiền mà hiệu quả

Thời tiết nồm, ẩm khiến nền nhà có hiện tượng "đồ mồ hôi" gây khó chịu và ảnh hưởng không nhỏ tới cuộc sống của gia đình bạn.

Đăng ngày: 03/02/2026
Nơi suốt 6 tháng bị sóng triều cường cao 13m hất thẳng lên nóc nhà 3 tầng

Nơi suốt 6 tháng bị sóng triều cường cao 13m hất thẳng lên nóc nhà 3 tầng

Đây là nơi chứng kiến những đợt sóng chiều cao nhất châu Âu, thường kéo dài trong nửa năm từ tháng 3 tới tháng 9.

Đăng ngày: 02/02/2026
Top 8 con sông dài nhất Việt Nam

Top 8 con sông dài nhất Việt Nam

Ở Việt nam do điều kiện mưa nhiều đã tạo ra một số lượng sông suối rất lớn, tới khoảng 2.360 con sông và kênh lớn nhỏ.

Đăng ngày: 31/01/2026
Ngồi đâu trên máy bay an toàn nhất?

Ngồi đâu trên máy bay an toàn nhất?

Nếu di chuyển bằng máy bay, bạn có biết ghế ngồi nào là an toàn nhất? Các chuyên gia chỉ ra rằng có một số chỗ trên máy bay có tỷ lệ sống sót cao nhất.

Đăng ngày: 29/01/2026
Những cách hiểu sai về tập tục cúng ông Công ông Táo

Những cách hiểu sai về tập tục cúng ông Công ông Táo

Cúng ông Công ông Táo là một nét đẹp văn hóa của người Việt Nam. Tuy nhiên, cần hiểu đúng ý nghĩa của tập tục này để lễ cúng được trọn vẹn và ý nghĩa hơn.

Đăng ngày: 28/01/2026
Sự khác biệt thú vị giữa Tết xưa và Tết nay

Sự khác biệt thú vị giữa Tết xưa và Tết nay

Tết xưa nhà nhà đốt pháo giấy, Tết nay chỉ được bắn pháo hoa. Tết xưa cả gia đình quây quần gói bánh chưng, ngày nay nhiều gia định chọn bánh chưng bán sẵn.

Đăng ngày: 27/01/2026
Khoa Học News