Hiện tượng "giọt lạnh" gây thảm họa lũ quét 28 năm trước

Trận lũ quét khiến ít nhất 95 người thiệt mạng ở vùng Valencia năm 1996 là kết quả của biến đổi khí hậu, đất khô cứng sau mùa hè và hiện tượng cold drop (giọt lạnh).

Đợt lũ quét chết chóc nhất ở Tây Ban Nha từ năm 1996, đặt ra câu hỏi về mức độ phòng chống lũ cần thiết để đối phó với những trận mưa lớn hàng năm vào mùa thu ở vùng Valencia, theo Telegraph.


Lực lượng cứu hộ tìm kiếm người mắc kẹt trong đống đổ nát sau lũ ở Letur, tỉnh Albacete. (Ảnh: Manu/PA-EFE).

Mưa to như trút nước vào mùa thu dọc theo vùng ven biển Địa Trung Hải của Tây Ban Nha do hiện tượng "cold drop" gây ra. Hiện tượng này xảy ra khi không khí ấm ẩm ướt ở Địa Trung Hải gặp luồng khí lạnh đột ngột từ phương bắc, gây mưa lớn cục bộ.

Valencia nằm ở ven biển và đặc biệt có nguy cơ gặp áp thấp ở độ cao lớn vào mùa thu do biển Địa Trung Hải vẫn còn ấm. Hiện tượng như vậy không mới nhưng đang trở nên ngày càng cực đoan do biến đổi khí hậu mà con người gây ra. Tình trạng ấm lên toàn cầu do khí nhà kính giữ nhiệt giúp cung cấp thêm năng lượng cho bão. Điều đó có nghĩa khi bão xuất hiện, nó sẽ giải phóng sức mạnh lớn hơn.

Cường độ mưa tăng gấp 4 lần trong 50 năm qua ở Tây Ban Nha, theo nghiên cứu gần đây của Đại học Bách khoa Catalonia, cho thấy mưa lớn và nặng hạt gia tăng. Ngưỡng mưa lớn là lượng mưa 60mm. Trong đợt không khí lạnh này, lượng mưa vào khoảng 200mm và lên tới 400mm ở một số khu vực như thị trấn Utiel tại vùng Valencia.

Cold drop cực khó dự đoán. Mưa nặng hạt không phải luôn gây ra lũ quét nhưng Valencia rất dễ bị ảnh hưởng. Lũ quét có khả năng xảy ra cao hơn vì sau mùa hè, đất ở Tây Ban Nha có thể khô cứng và không thấm hút nước. Khi xảy ra mưa lớn đột ngột, nước đọng trên mặt đất, khiến nguy cơ lũ quét thêm trầm trọng. Đồng thời, những con sông ở Tây Ban Nha, đặc biệt là lưu vực Địa Trung Hải, khá ngắn và dốc với bãi bồi hẹp. Lòng sông và lòng suối đầy lên nhanh chóng, tạo ra mối đe dọa đối với cộng đồng gần đó. Quá trình đô thị hóa vùng lũ cũng làm giảm khả năng thấm hút tự nhiên do đất bị thay thế bằng bê tông. Hệ thống cống rãnh ở Valencia không được thiết kế để xử lý mưa lớn dữ dội. Bất chấp nỗ lực hiện đại hóa cơ sở hạ tầng, khu vực vẫn dễ xảy ra lũ quét. Dữ liệu nghiên cứu chỉ ra nhiều thảm họa tương tự sẽ xảy ra thường xuyên hơn với sức mạnh lớn hơn trong tương lai.

TIN CŨ HƠN
Làm mát không cần điện: Phương pháp lý tưởng để kiểm soát khí hậu?

Làm mát không cần điện: Phương pháp lý tưởng để kiểm soát khí hậu?

Trong bối cảnh thế giới đang "đau đầu" với tình trạng ấm lên toàn cầu, thì công nghệ làm mát không phát thải carbon, không tiêu thụ điện, nhiều khả năng sẽ là một bước tiến đột phá.

Đăng ngày: 01/02/2026
Hồ nước đặc biệt nằm lưng chừng giữa trời và vực biển

Hồ nước đặc biệt nằm lưng chừng giữa trời và vực biển

Nằm chênh vênh tại vách đá dựng đứng trên mặt nước biển, hồ Leitisvatn trở thành điểm đáng tham quan nhất tại quần đảo Faroe.

Đăng ngày: 30/01/2026
Nguồn gốc của bão Yagi: Từ cơn mưa giông đến trạng thái siêu bão

Nguồn gốc của bão Yagi: Từ cơn mưa giông đến trạng thái siêu bão

Bão Yagi sau khi càn quét Philippines đã được bồi sức mạnh hướng về Trung Quốc và miền bắc Việt Nam, thậm chí nó từng đạt đến siêu bão.

Đăng ngày: 26/01/2026
Hòn đảo Đầu lâu bí ẩn: Nơi du khách chỉ được ngắm chứ không thể đặt chân đến

Hòn đảo Đầu lâu bí ẩn: Nơi du khách chỉ được ngắm chứ không thể đặt chân đến

Nằm cách bờ biển Victoria gồ ghề, hòn đảo kỳ lạ này vẫn là một bí ẩn cho đến tận bây giờ.

Đăng ngày: 25/01/2026
Nắng nóng tan chảy mái nhà, hàng chục thành phố Trung Quốc báo động khẩn

Nắng nóng tan chảy mái nhà, hàng chục thành phố Trung Quốc báo động khẩn

Hàng chục thành phố của Trung Quốc đang hứng chịu nắng nóng thiêu đốt khi nhiệt độ cực điểm làm tan chảy mái nhà và biến dạng các con đường.

Đăng ngày: 23/01/2026
Động đất là gì? Động đất được hình thành như thế nào?

Động đất là gì? Động đất được hình thành như thế nào?

Động đất là hiện tượng rung động đột ngột của vỏ Trái đất, mạnh hay yếu tuỳ từng trận (xác định bằng độ Richter).

Đăng ngày: 19/01/2026
Phân biệt rét đậm, rét hại, rét ẩm, rét khô: Kiểu rét nào

Phân biệt rét đậm, rét hại, rét ẩm, rét khô: Kiểu rét nào "đáng sợ" nhất?

Chúng ta thường nghe các thuật ngữ rét đậm, rét hại... trong các bảng tin dự báo thời tiết, tuy nhiên không phải ai cũng phân biệt được các kiểu rét này.

Đăng ngày: 15/01/2026
Khoa Học News