Khoa Học News

Hiện tượng lạ khiến nhiều người như "mất trí nhớ" sau khi xem hòa nhạc

Hiện tượng mất trí nhớ thoáng qua khiến nhiều người không có ký ức nào về các buổi hòa nhạc hoặc sự kiện quan trọng họ đã ngóng chờ từ lâu.

"Nếu phải mô tả cảm giác sau khi xem buổi biểu diễn Taylor Swift, tôi chỉ có thể nói là tôi quên sạch, như thể nó chưa từng diễn ra", Guenaëlle, 22 tuổi, chia sẻ sau khi trở về từ sân vận động La Défense Arena, Paris, ngày 9/5.

Để có trong tay chiếc vé tham gia sự kiện, cô đã chờ đợi trong gần một năm. Tuy nhiên, khi sự kiện đã diễn ra, Guenaëlle không thể nhớ trình tự các bài hát, màu sắc trang phục của Taylor hay các phần vũ đạo.

"Mặt khác, tôi nhớ từng chi tiết trên đường đến và trở về khách sạn", cô giải thích.

Guenaëlle không phải người đầu tiên có trải nghiệm kỳ lạ này. Nhiều người hâm mộ âm nhạc chia sẻ họ "như bị thôi miên và đánh cắp trí nhớ" sau khi tham gia buổi biểu diễn của ca sĩ ưa thích - sự kiện mà họ đã ngóng chờ hàng tháng, thậm chí nhiều năm.

"Nhiều khách hàng của tôi đã tham gia buổi biểu diễn của Taylor ở New Jersey. Ngay hôm sau, họ không nhớ bất cứ điều gì, như trong não họ có những khoảng trống. Tôi cho rằng đây là hiện tượng có thể giải thích bằng khoa học", Nathan Carrollary, bác sĩ tâm thần tại Trung tâm Y tế Đại học Jersey Shore, cho biết.

Ông cho biết đây là "cơn mất trí nhớ thoáng qua" (transient global amnesia - TGA), đặc trưng bởi tình trạng mất trí nhớ trong thời gian ngắn. Hiện tượng xảy ra khi não bộ con người trải nghiệm các cảm giác cực độ như quá phấn khích, quá căng thẳng, quá hoảng sợ, ảnh hưởng đến khả năng mã hóa ký ức.

"Trí nhớ của chúng ta cực kỳ nhạy cảm với sự căng thẳng, dù nó đến từ trải nghiệm tích cực hay tiêu cực", ông Carrollary nhấn mạnh.


Taylor Swift trình diễn tại Tokyo, Nhật Bản, hôm 7/2. (Ảnh: Reuters).

Tăng adrenalin và cortisol

Theo nghiên cứu 200 tình nguyện viên, công bố trên tạp chí của Học viện Thần kinh Brazil Arquivos de Neuro-Psiquiatria, hội chứng mất trí nhớ thoáng qua phổ biến ở người từ 50 đến 80 tuổi. Yann Humeau, nhà nghiên cứu tại Trung tâm Nghiên cứu Khoa học Quốc gia Pháp, Viện Khoa học thần kinh (IINS) cho biết, hiện tượng này gần giống rối loạn căng thẳng sau chấn thương (PTSD). Cường độ bộ nhớ, sự quá tải ở hạch hạnh nhân, cơ chế hoạt động để mã hóa bộ nhớ cảm xúc có điểm tương đồng.

Sự gia tăng adrenaline (hormone sản sinh khi cơ thể sợ hãi, tức giận, thích thú) và cortisol (hormone căng thẳng) góp phần tạo ra hiện tượng này. Trong 20 năm qua, nghiên cứu về chứng mất trí nhớ sau chấn thương thường tập trung vào vùng hải mã - khu vực não đặc biệt liên quan đến căng thẳng.

Thực tế, mất trí nhớ thoáng qua khá phổ biến. Carrollary cho biết buổi trình diễn âm nhạc không phải sự kiện duy nhất có thể ảnh hưởng đến trí nhớ. Trận đấu thể thao, đám cưới, lễ tốt nghiệp hay bất kỳ khoảnh khắc nào dễ tạo sự phấn khích, áp lực, lo sợ, căng thẳng đều gây ra tình trạng này.

"Bạn sẽ trải nghiệm nó nhiều lần trong cuộc sống", Carrollary nói.

Theo Robert N. Kraft, giáo sư danh dự về Tâm lý học nhận thức tại Đại học Otterbein ở Ohio, các sự kiện vui vẻ vừa phải tạo ra kỷ niệm, trở thành ký ức tổng thể. Nhưng khi cảm giác phấn khích tăng lên, sự tập trung thu hẹp, con người nhớ ít chi tiết và bối cảnh hơn.

"Sống trong khoảnh khắc"

Trải nghiệm mất trí nhớ của từng người sau khi xem hòa nhạc cũng khác nhau. Người bị lo lắng, trầm cảm dễ trải nghiệm hơn số còn lại. Guenaëlle là ví dụ. Cô bị rối loạn lo âu từ nhỏ, "ngủ rất ít trong 4 hoặc 5 đêm trước buổi hòa nhạc". Theo Humeau, giấc ngủ đóng "vai trò cơ bản trong việc củng cố thông tin có thể mã hóa". Tuy nhiên, sự phấn khích có thể làm gián đoạn quá trình mã hóa này.

Những người quên đi khoảnh khắc quan trọng đã chờ đợi từ lâu thường có cảm giác tội lỗi sau đó.

"Tôi cảm thấy có lỗi vô cùng, bởi không hiểu vì sao mình lại chẳng nhớ được gì về buổi hòa nhạc, như thể tôi chưa tận hưởng đủ vậy", Guenaëlle nói.

Tuy nhiên, giáo sư Kraft giải thích, gặp khó khăn trong việc ghi nhớ có nghĩa não đã ghi nhận đầy đủ sự đa dạng cảm xúc ở thời điểm trải nghiệm.

"Không nhớ về buổi hòa nhạc lại là minh chứng cho việc bạn đã sống trọn vẹn trong khoảnh khắc và thực sự tận hưởng trải nghiệm đó", Kraft nói.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Bí quyết giúp phi công Mỹ có thể ngủ chỉ trong 2 phút mà ai cũng có thể học

Bí quyết giúp phi công Mỹ có thể ngủ chỉ trong 2 phút mà ai cũng có thể học

Có bao giờ bạn muốn tranh thủ chợp mắt trong chốc lát không? Dù bạn đã chọn một tư thế thoải mái trên ghế hoặc trong góc phòng, nhắm mắt lại nhưng vẫn tỉnh.

Đăng ngày: 19/10/2026
Những điều "không thể không biết" về bệnh đau mắt đỏ

Những điều "không thể không biết" về bệnh đau mắt đỏ

Căn bệnh đau mắt đỏ đáng ghét lây lan do đâu nhỉ? Cùng xem infographic dưới đây để biết rõ hơn về bệnh đau mắt đỏ và cách phòng tránh hiệu quả nhé.

Đăng ngày: 19/10/2026
Những tác dụng không ngờ của nước mía

Những tác dụng không ngờ của nước mía

Nước mía không chỉ có hương vị ngon mà còn cung cấp năng lượng cho cơ thể và ngăn ngừa một số bệnh. Đây là nguồn cung cấp dồi dào chất khoáng thiết yếu và vitamin cần thiết cho cơ thể.

Đăng ngày: 16/10/2026
Top 6 đồ uống làm con người lão hóa nhanh hơn

Top 6 đồ uống làm con người lão hóa nhanh hơn

Nước chiếm tới 60% trọng lượng cơ thể con người. Theo chuyên gia dinh dưỡng Janice Padilla, với nồng độ H2O cao như vậy thì chất lỏng mà chúng ta hấp thụ đặc biệt cần thiết để duy trì các chức năng hàng ngày của cơ thể, chẳng hạn như thải độc tố, duy trì sự cân bằng hóa học và sửa chữa các mô.

Đăng ngày: 15/10/2026
Loại rau giàu canxi hơn cả sữa, ăn sống hay chín đều tốt cả

Loại rau giàu canxi hơn cả sữa, ăn sống hay chín đều tốt cả

Rau diếp thơm là loại rau có họ hàng với rau xà lách. Tuy vậy, không nhiều người biết đến và ăn loại rau này.

Đăng ngày: 15/10/2026
Biến chứng kinh khủng của bệnh tiểu đường

Biến chứng kinh khủng của bệnh tiểu đường

Biến chứng của tiểu đường ảnh hưởng rất nhiều đến sức khỏe và có thể trở thành mối nguy hiểm cho người bệnh.

Đăng ngày: 14/10/2026
10 loại thực phẩm giúp kiểm soát đường huyết

10 loại thực phẩm giúp kiểm soát đường huyết

Dinh dưỡng góp phần quan trọng trong việc duy trì, kiểm soát đường huyết ở người bệnh đái tháo đường.

Đăng ngày: 12/10/2026
Khoa Học News