Học giỏi có đúng là do gene di truyền?

Các nhà khoa học Anh vừa có một phát hiện gây tranh cãi rằng, gen có ảnh hưởng tới kết quả thi cử của trẻ em lớn hơn nhiều chất lượng của ngôi trường theo học hay những nỗ lực nuôi dưỡng và dạy dỗ của bố mẹ.

Theo tạp chí PLOS One, các nhà nghiên cứu đến từ trường King’s College London (Anh) đã tiến hành phân tích kết quả thi GCSE, chương trình trung học cơ sở 2 năm được thiết kế cho học sinh lứa tuổi 14 - 15 (tương đương với lớp 10 THPT ở Việt Nam), của 11.000 trẻ vị thành niên.

Nhóm nghiên cứu phát hiện, các gene của mỗi đứa trẻ, tính trung bình, tạo ra 58% khác biệt về kết quả thi ở những môn then chốt là tiếng Anh, toán và khoa học. Các yếu tố môi trường như trường học, khu dân cư và gia đình, được cho là chỉ có tác động 29%. Những yếu tố khác, đặc trưng với mỗi cá nhân gây ra 113% ảnh hưởng còn lại.


Theo các nhà nghiên cứu Anh, gen quyết định tới 58% kết quả thi cử của mỗi học sinh. (Ảnh minh họa: Word Press)

Kết quả phân tích còn cho thấy, các đặc điểm di truyền dường như còn có tác động lớn hơn đối với kết quả của những môn khoa học (58%) so với kết quả của các môn xã hội (42%) như nghiên cứu truyền thông, nghệ thuật hay âm nhạc.

Nicholas Shakeshaft, người đứng đầu nghiên cứu, tuyên bố: "Trẻ em luôn khác nhau về khả năng học ở trường. Nghiên cứu của chúng tôi hé lộ, sự khác biệt về thành tích học tập của học sinh phụ thuộc nhiều vào tính thiên bẩm hơn là quá trình nuôi dạy".

Tuy nhiên, ông Shakeshaft cảnh báo không nên suy luận rằng, thành tích học tập là "do gene định trước". Thay vào đó, việc công nhận tính thiên bẩm của mỗi đứa trẻ có thể giúp cải thiện việc học hành. Nhà nghiên cứu này cũng ủng hộ chương trình giáo dục "cá nhân hóa", tức là quan tâm đến những khác biệt của trẻ em, thay vì chương trình giáo dục "đồng mức" cho mọi người, phớt lờ các đặc trưng di truyền.

Công trình nghiên cứu của ông Shakeshaft và các cộng sự một lần nữa đã dấy lên cuộc tranh cãi về tầm quan trọng của tính thiên bẩm so với quá trình nuôi dưỡng, chăm sóc con người. Kết luận của họ dường như cũng ủng hộ phát biểu làm "dậy sóng dư luận" hồi tháng trước của Thị trưởng London Boris Johnson rằng, một số người thăng tiến tới các vị trí quyền lực vì họ bẩm sinh đã thông minh hơn những người khác.

Trong khi tranh cãi còn chưa ngã ngũ, nhiều giáo viên và chính trị gia lo ngại rằng, cách tiếp cận thiên về di truyền trong giáo dục có thể dẫn tới tình trạng những trẻ kém thông minh hơn sẽ bị "gạt bỏ ngoài lề".

TIN CŨ HƠN
Khám phá tác dụng tuyệt vời của ớt chuông

Khám phá tác dụng tuyệt vời của ớt chuông

Đây là loại quả cực giàu vitamin, được hội những người giảm cân rất yêu thích.

Đăng ngày: 12/05/2026
Lợi ích bất ngờ từ dưa bở với sức khỏe mọi nhà

Lợi ích bất ngờ từ dưa bở với sức khỏe mọi nhà

Dưa bở là loại quả bổ dưỡng, giải khát rất tốt trong mùa hè nóng bức và còn nhiều công dụng rất tốt cho sức khỏe.

Đăng ngày: 11/05/2026
Bệnh tật tiềm ẩn đằng sau nụ hôn

Bệnh tật tiềm ẩn đằng sau nụ hôn

Hôn người khác có thể kéo đến từ những bệnh nhẹ như herpes miệng đến vấn đề nghiêm trọng hơn như viêm màng não do virus hoặc quai bị.

Đăng ngày: 27/04/2026
7 lời khuyên sử dụng dầu ăn tốt cho sức khỏe

7 lời khuyên sử dụng dầu ăn tốt cho sức khỏe

Theo Viện Dinh dưỡng quốc gia, trong mỗi gia đình nên có hai loại dầu ăn để sử dụng cho các loại thực phẩm khác nhau.

Đăng ngày: 17/04/2026
Shinrin-yoku: Cách người Nhật dùng thiên nhiên chữa bệnh

Shinrin-yoku: Cách người Nhật dùng thiên nhiên chữa bệnh

"Forest bathing" hay "tắm rừng" được dịch sát nghĩa từ "Shinrin-yoku" là một cụm từ do chính phủ Nhật sáng tạo vào năm 1982 nhằm khuyến khích những cư dân thành thị đắm mình vào thiên nhiên.

Đăng ngày: 13/04/2026
Những loại thực phẩm và đồ uống cực tốt cho gan, giúp thanh lọc cơ thể

Những loại thực phẩm và đồ uống cực tốt cho gan, giúp thanh lọc cơ thể

Gan người thực hiện hơn 500 chức năng khác nhau, trong đó quan trọng nhất là chuyển hóa và "giải độc".

Đăng ngày: 07/04/2026
Mách bạn những cách tốt nhất để loại bỏ thuốc trừ sâu, hóa chất độc hại trên rau củ

Mách bạn những cách tốt nhất để loại bỏ thuốc trừ sâu, hóa chất độc hại trên rau củ

Căn nguyên của nhiều vụ ngộ độc thực phẩm và bệnh nguy hiểm ngày nay bắt nguồn từ chính những loại rau quả bị nhiễm thuốc, hóa chất trong quá trình trồng trọt.

Đăng ngày: 05/04/2026
Khoa Học News