'Hơi thở' cuối cùng của một ngôi sao sắp chết trông như thế nào?
Hình ảnh này là một phần nằm trong chương trình Eso Cosmic Gems, dự án giúp công chúng quan tâm hơn đến thiên văn học bằng những hình ảnh trực quan, hấp dẫn của vũ trụ.
Đài thiên văn Nam châu Âu (ESO) vừa bắt được hình ảnh một đám mây hành tinh (hay bị gọi sai nghĩa là tinh vân hành tinh), một loại đám mây phát quang chứa lớp vỏ khí ion hóa phát sáng sinh ra từ những sao khổng lồ đỏ trong giai đoạn cuối của chúng.
Đám mây hành tinh ESO 577-24 (Abell 36) sẽ chỉ phát sáng trong khoảng thời gian 10.000 năm, rất ngắn so với tuổi đời thông thường hàng tỉ năm của một ngôi sao. Có thể thấy ngôi sao Abell 36 ở trung tâm bức ảnh, với lớp vỏ khí bao quanh dần lan ra ngoài không gian.
Ánh sáng mờ nhạt, phù du phát ra từ đám mây hành tinh ESO 577-24 chỉ tồn tại trong thời gian ngắn khoảng 10.000 năm, một cái nháy mắt về mặt thiên văn. Ảnh: ESO.
Đám mây này là những gì còn sót lại của ngôi sao khổng lồ đỏ đã hết nhiên liệu và bị co lại, làm cho lõi hành tinh nóng chảy trở lại do áp suất khủng khiếp của trọng lực đồng thời bắn các lớp khí hydro ra ngoài.
Theo thời gian, khí này tiêu tan, đám mây hành tinh sẽ mở rộng và phát triển nhưng dần mờ đi đến khi biến mất hoàn toàn. Trong ảnh, đám mây có 2 màu xanh và đỏ, do các bước sóng ánh sáng xanh và đỏ phát xạ từ các lớp khí bên ngoài đám mây. Phần lõi bên trong đang phát quang thực chất là các lớp khí bị bắn ra từ phản ứng hạt nhân và bức xạ đã làm chúng sáng rực lên.
Cái tên tinh vân hành tinh (được dịch trên thuật ngữ planetary nabulae) do nhà thiên văn William Herschel đặt ra vào những năm 1780 là một sự hiểu nhầm. Thực sự tinh vân hành tinh không tạo nên hành tinh nào cả. Khi Herschel, một trong những người đầu tiên quan sát những vật thể này qua kính thiên văn, ông thấy chúng có những dạng gần tròn như các hành tinh. Thuật ngữ này tồn tại phổ biến tới ngày nay và các nhà thiên văn cũng không chọn một tên thích hợp hơn để thay thế.
Từ nebulae mượn từ tiếng Latin có nghĩa là đám mây hoặc sương mù, do đó planetary nebulae nên được hiểu là đám mây hành tinh. Tuy nhiên trong tiếng Việt, nebulae dịch thành tinh vân nên nhiều người dịch thành tinh vân hành tinh, lệch đi so với nghĩa gốc.
Đám mây hành tinh này được quan sát lần đầu tiên vào những năm 1950, nhưng gần đây mới có được những hình ảnh chi tiết nhờ khả năng của các loại kính viễn vọng hiện đại.
Hình ảnh trên là một phần nằm trong chương trình Eso Cosmic Gems, dự án giúp công chúng quan tâm hơn đến thiên văn học bằng những hình ảnh trực quan, hấp dẫn về các hiện tượng trong vũ trụ.
Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?
Trái Đất và các hành tinh hàng xóm, cùng các tiểu hành tinh, hành tinh lùn, thiên thạch, sao chổi... thuộc hệ Mặt Trời (Thái Dương hệ) với Mặt Trời là trung tâm của hệ này.
Các hành tinh trong Hệ Mặt trời
Hệ Mặt trời (hay Thái Dương Hệ) là hệ hành tinh gồm có Mặt Trời ở trung tâm và các vật quay xung quanh.
Năm ánh sáng là gì? Một năm ánh sáng bằng bao nhiêu km?
Năm ánh sáng là đơn vị đo thông dụng ngoài vũ trụ bao la, rộng lớn. Và người ta thường nhầm lẫn nghĩ rằng đây là đơn vị đo thời gian.
12 điều kỳ thú nhất về Sao Kim
Sao Kim, hành tinh thứ hai gần Mặt Trời là một vì tinh tú khá kỳ thú. Hãy cùng khám phá những điều kỳ lạ về một trong những người “anh em láng giềng” gần gũi nhất với Hành Tinh Xanh của chúng ta trong Hệ Mặt Trời.
Không bao giờ nhìn thấy đầy đủ Mặt Trăng từ Trái Đất
Mặt trăng là vệ tinh tự nhiên duy nhất của Trái đất và cũng là hành tinh duy nhất mà con người đã từng đặt chân lên.
Tổng quan về sao Thổ
Sao Thổ tức Thổ tinh là hành tinh thứ sáu tính theo khoảng cách trung bình từ Mặt Trời và là hành tinh lớn thứ hai về đường kính cũng như khối lượng, sau Sao Mộc trong Hệ Mặt Trời.
