Khai quật được đèn dầu 2.000 năm tuổi giống nửa khuôn mặt méo mó

Chiếc đèn bằng đồng được chôn dưới móng nhà, nhiều khả năng dùng cho một nghi thức mang lại may mắn cho những người sống bên trong.

Các nhà khảo cổ phát hiện chiếc đèn dầu quý hiếm dưới móng một tòa nhà tại di chỉ Thành phố của David, Jerusalem, Times of Israel hôm 5/5 đưa tin. Đây là lần đầu tiên họ tìm thấy vật dụng như vậy ở Israel, trên thế giới cũng chỉ có vài chiếc tương tự.


Đèn dầu 2.000 năm tuổi dùng trong nghi thức cổ đại. (Ảnh: AFP).

Cơ quan Cổ vật Israel (IAA) tin rằng chiếc đèn bằng đồng được dùng làm vật tế chôn dưới móng nhà theo nghi thức nhằm mang đến may mắn cho những người sống tại đây. Họ ước tính nó tồn tại từ cuối thế kỷ 1 đến đầu thế kỷ 2. "Việc cúng tế chiếc đèn có lẽ đã chứng minh cho tầm quan trọng của tòa nhà. Tòa nhà có thể liên quan đến việc bảo vệ Hồ Siloam, nguồn nước chính của thành phố", tiến sĩ Yuval Baruch và Ari Levy nhận định.

Điểm độc đáo của đèn dầu là nó mang hình dạng nửa khuôn mặt. Nguyên nhân có thể là nó từng được gắn vào tường hoặc một mặt phẳng, đóng vai trò giống như đèn treo tường. Tuy nhiên, công dụng chính của chiếc đèn vẫn là dùng trong nghi thức.

Các chuyên gia cho rằng đèn dầu cổ được chế tạo bằng cách đổ đồng vào một chiếc khuôn có hình dạng như nửa khuôn mặt méo mó của một người đàn ông có râu. Chóp của chiếc đèn mang hình trăng lưỡi liềm, tay cầm trông giống cây acanthus, loài thực vật có hoa sống ở những nơi khí hậu ấm áp. Phần trang trí gợi liên tưởng đến họa tiết nghệ thuật La Mã phổ biến.

Sau khi đưa đèn dầu đến phòng thí nghiệm IAA, các nhà nghiên cứu tìm thấy sợi bấc được bảo quản cực kỳ tốt. Đây là một phát hiện rất hiếm. Tiến sĩ Naama Sukenik, phụ trách vật liệu hữu cơ tại IAA, tiến hành nghiên cứu sợi bấc. Khi quan sát dưới kính hiển vi, bà xác định nó làm từ lanh.

Các chuyên gia sẽ nghiên cứu kỹ lưỡng hơn để xác định xem còn cặn dầu nào sót lại trên sợi bấc không. Nếu có, họ có thể hiểu thêm về mục đích sử dụng của chiếc đèn và xác định được loại dầu mà người xưa dùng để thắp sáng.

TIN CŨ HƠN
Bí ẩn xác ướp mèo lạ nghìn năm lạ nhất thế giới: Có 3 đuôi, 5 chân

Bí ẩn xác ướp mèo lạ nghìn năm lạ nhất thế giới: Có 3 đuôi, 5 chân

Thông qua chụp CT, các chuyên gia tại Viện nghiên cứu khảo cổ dự phòng quốc gia Pháp (INRAP) đã phát hiện xác ướp mèo lạ nhất thế giới.

Đăng ngày: 18/01/2026
Loài vượn khổng lồ ở Đông Nam Á thời tiền sử

Loài vượn khổng lồ ở Đông Nam Á thời tiền sử

Gigantopithecus blacki, vượn khổng lồ sống cách đây 9 triệu năm, cao 3 mét và nặng 6 tạ, được coi là loài linh trưởng lớn nhất từng tồn tại trên Trái Đất.

Đăng ngày: 14/01/2026
Phát hiện mới về cái nôi của nền toán học nhân loại

Phát hiện mới về cái nôi của nền toán học nhân loại

Các nhà khoa học Bỉ cho biết họ vừa giải mã được những dấu tích khắc trên đốt xương Ishango được một nhà địa chất học người Bỉ phát hiện ở châu Phi cách đây nửa thế kỷ.

Đăng ngày: 10/01/2026
Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Các nhà nhân chủng học New Zealand vừa phát hiện ra những bằng chứng cho thấy người cổ đại đã sử dụng một loại "kẹo cao su" tự nhiên để chế tạo ra keo dùng cho săn bắn.

Đăng ngày: 03/01/2026
Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh

Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh "máy hút bụi"

Các nhà khoa học mới tìm thấy hóa thạch của loài mà hã sống cách đây khoảng 23 triệu năm đã từng sử dụng chiếc mõm đặc biệt như cái máy hút bụi.

Đăng ngày: 03/01/2026
9 khám phá khảo cổ đang

9 khám phá khảo cổ đang "đi đường quyền" với khoa học, đến giờ vẫn chưa ai giải thích được

Trái đất ra đời từ 4,5 tỉ năm trước. Với lịch sử lâu đời như vậy, có rất nhiều bí ẩn trong quá khứ mà đến giờ chúng ta vẫn chưa thể tìm ra.

Đăng ngày: 02/01/2026
Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Mới đây, các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra điều mới lạ trong khu mộ chúa Jesus tại Jerusalem. Kết quả nghiên cứu hé lộ răng Chúa Jesus từng có vợ và một người con trai có tên là Judah.

Đăng ngày: 02/01/2026
Khoa Học News