Khai quật hài cốt 3.400 năm được phẫu thuật sọ

Việc tìm thấy hai bộ xương người ở miền bắc Israel là một ví dụ quan trọng về kỹ thuật phẫu thuật khoan sọ ở vùng Cận Đông cổ đại. 

Trong quá trình khai quật một ngôi mộ tại Tel Megiddo, địa điểm thuộc thành bang Canaanite của Israel vào thời đại đồ đồng, các nhà khảo cổ học đã rất ngạc nhiên khi phát hiện cặp hài cốt của hai anh em và một trong số họ đã trải qua cuộc phẫu thuật khoan sọ ngay trước khi chết.


Ngôi mộ chứa hài cốt của hai anh em chết cách đây 3.400 năm ở Israel. (Ảnh: Robert Homsher).

Phẫu thuật khoan sọ, còn được gọi là trepanation, là một trong những quy trình y tế lâu đời nhất - có từ hàng nghìn năm trước - liên quan đến việc khoan, cắt hoặc cạo một lỗ vào hộp sọ cho đến khi lộ ra màng cứng (phần bọc ngoài não và tủy sống). Theo Live Science, nó được sử dụng để điều trị một số bệnh, chẳng hạn như chấn thương đầu. Cũng có ý kiến cho rằng kỹ thuật này dùng để kéo linh hồn ra khỏi thi thể trong các nghi lễ.

Hài cốt hai anh em ở Tel Megiddo có niên đại vào thế kỷ 15 trước Công nguyên và được đặt cạnh nhau. Người anh trai, khoảng 21 - 46 tuổi, có bốn vết cắt giao nhau trên xương trán của hộp sọ, tạo thành một lỗ hình vuông có đường kính 30 mm. Người em qua đời ở độ tuổi cuối vị thành niên hoặc đầu tuổi 20, theo nghiên cứu xuất bản trên tạp chí PLOS One hôm 22/2.

Một số mảnh xương được cắt ra để tạo lỗ thủng trên hộp sọ của người anh trai. (Ảnh: CNN).

Kiểm tra xương cho thấy cả hai đều mắc chứng bệnh suy nhược khiến một số xương của họ bị phá hủy và biến dạng. Các hài cốt được chôn cất cùng những bình gốm tinh xảo và đồ ăn chất lượng, cho thấy hai anh em có địa vị xã hội cao. Điều này có thể là một lý do khiến họ sống nhiều năm bất chấp tình trạng suy nhược của mình.

"Toàn bộ bằng chứng cho thấy họ đã mắc bệnh trong một thời gian dài. Vì vậy, phẫu thuật khoan sọ trong trường hợp này có lẽ là một loại can thiệp để cứu mạng", tác giả đầu tiên của nghiên cứu Rachel Kalisher tại Đại học Brown của Mỹ cho biết.

Kalisher nói thêm rằng lỗ thủng được tạo ra bằng cách rạch hộp sọ và cẩn thận lấy các mảnh ra khỏi trung tâm - một quy trình khác với quy trình khoan tròn, thường được thực hiện bằng cách cạo hoặc khoan.

Trước đây, có nhiều bằng chứng cho thấy trephination đã trở thành loại phẫu thuật phổ biến trong hàng nghìn năm. Nhưng ở Cận Đông, điều đó không được thấy thường xuyên - chỉ có khoảng một chục ví dụ về phẫu thuật khoan sọ trong toàn bộ khu vực này. Nhóm nghiên cứu hy vọng việc bổ sung thêm nhiều ví dụ vào hồ sơ học thuật sẽ mở rộng hiểu biết của chúng ta về cách chăm sóc y tế tại các thành phố cổ ở Cận Đông.

TIN CŨ HƠN
Phát hiện hóa thạch

Phát hiện hóa thạch "người ngoài hành tinh" 280 triệu năm tuổi tại Tây Úc

Hóa thạch 280 triệu năm tuổi này có hình dáng kỳ lạ đến khó hiểu này khiến cho nhiều người khi mới nhìn vào sẽ nghĩ chắc chắn đây là hóa thạch của người ngoài hành tinh.

Đăng ngày: 31/01/2026
Những điều nhầm tưởng về khủng long

Những điều nhầm tưởng về khủng long

Danh sách dưới đây sẽ khám phá một số quan niệm sai lầm thường gặp về khủng long, và rằng chúng ta đã biết bao nhiêu về chúng, do tạp chí NewScientist liệt kê.

Đăng ngày: 23/01/2026
Thành phố của giới siêu giàu La Mã cổ đại chìm dưới đáy biển

Thành phố của giới siêu giàu La Mã cổ đại chìm dưới đáy biển

Thành phố Baiae nằm dưới lòng đại dương từng là nơi dành cho tầng lớp giàu có thời La Mã với nhiều công trình xa hoa lộng lẫy.

Đăng ngày: 22/01/2026
Bí ẩn xác ướp mèo lạ nghìn năm lạ nhất thế giới: Có 3 đuôi, 5 chân

Bí ẩn xác ướp mèo lạ nghìn năm lạ nhất thế giới: Có 3 đuôi, 5 chân

Thông qua chụp CT, các chuyên gia tại Viện nghiên cứu khảo cổ dự phòng quốc gia Pháp (INRAP) đã phát hiện xác ướp mèo lạ nhất thế giới.

Đăng ngày: 18/01/2026
Khai quật hơn 1.000 cổ vật trên núi Võ Đang

Khai quật hơn 1.000 cổ vật trên núi Võ Đang

Các nhà khảo cổ Trung Quốc công bố phát hiện một bộ sưu tập hiện vật lớn tại Di sản Thế giới nổi tiếng với những ngôi đền Đạo giáo.

Đăng ngày: 16/01/2026
Hé lộ bí ẩn về sự sụp đổ của các nền văn minh cổ đại qua bộ hài cốt cũ

Hé lộ bí ẩn về sự sụp đổ của các nền văn minh cổ đại qua bộ hài cốt cũ

Các nhà khoa học cho biết, các mầm bệnh tuyệt chủng đã mở ra sự sụp đổ của các nền văn minh cổ đại.

Đăng ngày: 16/01/2026

"Bình gốm thiên nga" - Báu vật tìm thấy từ đại dương

"Bình gốm hoa lam vẽ thiên nga" - bảo vật quốc gia - được tìm thấy khi khai quật tàu cổ bị đắm ở biển Cù Lao Chàm.

Đăng ngày: 14/01/2026
Khoa Học News