Khai quật tàu cổ "ngủ quên" 2.500 năm dưới đáy sông Nile

Chiếc tàu kỳ dị làm từ gỗ keo và… giấy papyrus xuôi ngược sông Nile, được nhà sử học Herodotus mô tả trong tác phẩm Historia, vừa được khai quật.

Nhóm khảo cổ đến từ Trung tâm Khảo cổ Hàng hải của Đại học Oxford (Anh) vừa phát hiện "một trong những con tàu khó nắm bắt nhất từ thế giới cổ đại" – chiếc tàu sông Nile "baris".

Trước đây, baris chỉ được biết đến vỏn vẹn trong 23 dòng thuộc tác phẩm Historia của sử gia Hy Lạp lừng danh Herodotus. Trong một chuyến ngao du Ai Cập, ông đã chứng kiến việc chế tạo một chiếc baris, vốn được người Ai Cập điều khiển ra vào những thương cảng tấp nập trên sông Nile.

Khai quật tàu cổ ngủ quên 2.500 năm dưới đáy sông Nile
Tàu baris ngủ yên dưới đáy sông Nile gần 2.500 năm vừa được khai quật - (ảnh do nhóm nghiên cứu cung cấp).

Loading...

Baris không như những con tàu khác. Nó có đáy phẳng, một bánh lái được gắn xuyên qua chiếc lỗ trên sàn thuyền, cột buồm làm từ gỗ keo và cánh buồm làm từ giấy cói papyrus. Nói cách khác, nó mang hình dáng một chiếc sà lan hơn là một con tàu bình thường.

Suốt 2.500 năm qua, con tàu kỳ quái vẫn là một bí ẩn đối với các nhà khảo cổ và sử học hiện đại. Chưa có bằng chứng nào về baris được tìm thấy.

Khai quật tàu cổ ngủ quên 2.500 năm dưới đáy sông Nile
Những tấm ván dày được lắp ráp bằng mộng và chèn bằng giấy cói vẫn nguyên vẹn sau gần 25 thế kỷ - (ảnh do nhóm nghiên cứu cung cấp).

Nhưng nhóm thám hiểm lần này đã gặp may khi khai quật được con tàu với hình dạng y như mô tả trong những dòng sử huyền thoại tại bến cảng Thonis-Heracleion bên bờ sông Nile.

Con tàu được đóng vào thế kỷ thứ 5 trước Công nguyên mới được khai quật được một nửa nhưng cũng đủ để các nhà khoa học nhận thấy đó là một chiếc tàu vô cùng to lớn và là thành tựu kỹ thuật đáng kinh ngạc của thế giới trước công nguyên. Họ ước tính ban đầu tàu dài đến 28 mét, được chế tạo bằng cách xếp nhiều tấm ván dày và dài khoảng 1 mét, lắp ráp chúng lại theo khung sườn bằng gỗ dài, kết nối chỉ bằng các mộng gỗ. Các đường nối được che chắn bên trong bằng giấy papyrus.

Khai quật tàu cổ ngủ quên 2.500 năm dưới đáy sông Nile
Bản vẽ mô phỏng hình dạng con tàu sông Nile kỳ lạ dựa trên các phần xác tàu đã tìm thấy - (ảnh do nhóm nghiên cứu cung cấp).

Khi chiếc tàu đã cũ, nó được tái sử dụng thành một chiếc cầu cảng nổi. Người Ai Cập cổ dùng nó để vận chuyển hàng hóa trên sông. Vào thời hoàng kim, sông Nile từng có hàng chục chiếc sà lan kiểu cổ như thế này.

"Baris sẽ chuyển hàng nhập khẩu từ Hy Lạp và Ba Tư xuống xa hơn trên sông Nile, đến các thành phố ở thung lũng; đồng thời đưa hàng hóa từ Ai Cập như ngũ cốc hoặc muối natron đi để xuất khẩu" – nhà nghiên cứu Damian Robinson, giám đốc Trung tâm Khảo cổ Hàng hải của Đại học Oxford, cho biết.

Khai quật tàu cổ ngủ quên 2.500 năm dưới đáy sông Nile
Herodotus - nhà sử học Hy Lạp, người duy nhất đã có ghi chép về những con tàu bí ẩn từng ngược xuôi sông Nile trù phú - (ảnh: THE GUARDIAN).

Con tàu cùng các phát hiện khác từ cảng Thonis-Heracleion hiện đang được trưng bày tại triển lãm "Thành phố chìm đắm của Ai Cập" tại Học viện Nghệ thuật Minneapolis (Mỹ).

Loading...
TIN CŨ HƠN
Đặt ống nước, vô tình

Đặt ống nước, vô tình "mở cửa" mộ cổ 4.000 năm

Đập vỡ một phiến đá to để lấy chỗ đặt ống nước, những người thợ phát hiện mình vừa đập phải vách ngôi mộ cổ thời đồ đồng với một thi hài đang nằm bên con dao quý.

Đăng ngày: 24/03/2019
Phát hiện nhiều hóa thạch quý hiếm ở Trung Quốc

Phát hiện nhiều hóa thạch quý hiếm ở Trung Quốc

Các nhà khảo cổ học vừa có khám phá đặc biệt ở miền nam Trung Quốc giúp làm sáng tỏ thêm về những dạng sự sống trên hành tinh của chúng ta nửa tỷ năm trước.

Đăng ngày: 23/03/2019
Phát hiện chim hóa thạch đầu tiên với quả trứng còn nguyên vẹn

Phát hiện chim hóa thạch đầu tiên với quả trứng còn nguyên vẹn

Các nhà nghiên cứu từ Viện Cổ sinh vật học tại Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc vừa phát hiện ra một hóa thạch đáng kinh ngạc đó là một con chim hóa thạch với một quả trứng bên trong cơ thể.

Đăng ngày: 23/03/2019
Phát hiện máy ép nho làm rượu 1.500 năm tuổi ở Israel

Phát hiện máy ép nho làm rượu 1.500 năm tuổi ở Israel

Máy ép nho được phát hiện tại làng cổ Chorazin có diện tích 16m2, mặt sàn trang trí bằng những mảnh tranh ghép lộng lẫy đề đặt nho lên trên.

Đăng ngày: 22/03/2019
Pháp: Phát hiện ngôi mộ người Etruscan cổ đại trên đảo Corse

Pháp: Phát hiện ngôi mộ người Etruscan cổ đại trên đảo Corse

Viện nghiên cứu khảo cổ học quốc gia Pháp vừa phát hiện ra một hầm mộ người Etruscan có niên đại 23 thế kỷ, trong khi tiến hành khai quật một đô thị La Mã ở thị trấn Aleria, phía Bắc đảo Corse.

Đăng ngày: 22/03/2019
Bức điêu khắc trên đá 3.000 năm tuổi của vua Babylon

Bức điêu khắc trên đá 3.000 năm tuổi của vua Babylon

Bảo tàng Anh trao trả phiến đá cổ với những nét chạm khắc từ thời Babylon cho Iraq sau nhiều năm bị đánh cắp.

Đăng ngày: 21/03/2019
Nhà khoa học Nhật 90 tuổi muốn hồi sinh voi ma mút

Nhà khoa học Nhật 90 tuổi muốn hồi sinh voi ma mút

Ở tuổi 90, ông Akira Iritani và nhóm nghiên cứu đã cấy thành công cấu trúc mô cơ của voi ma mút vào phôi thai chuột, mở ra hy vọng hồi sinh loài vật tuyệt chủng từ 4.000 năm trước.

Đăng ngày: 19/03/2019
Tiêu điểm
Khoa Học News