Khám phá Pavlopetri - thành phố chìm cổ xưa nhất thế giới
Pavlopetri là một thành phố cổ đại tại Hy Lạp được tìm thấy dưới đáy biển gần bờ biển Peloponnese. Thành phố này có niên đại khoảng 5.000 năm và được cho là đã chìm xuống đáy biển khoảng 1.000 năm trước Công nguyên. Tuy nhiên, nguyên nhân chính xác khiến Pavlopetri chìm xuống vẫn là một bí ẩn.
Những phát hiện khảo cổ dưới nước như thành phố thất lạc, cổ vật được giấu kín hoặc xác tàu đắm thu hút sự quan tâm lớn của các nhà khoa học. Một ví dụ tuyệt vời về phát hiện như vậy là Pavlopetri - nơi được cho là thành phố chìm cổ xưa nhất thế giới.

Thành phố thời Đồ Đồng Pavlopetri nhìn từ trên cao. (Ảnh: Aerial-motion)
Thành phố được nhận diện lần đầu tiên bởi nhà địa chất Folkion Negris vào năm 1904. Đến năm 1967, nhà địa - khảo cổ Nicholas Flemming từ Viện Hải dương học thuộc Đại học Southampton tái khám phá thành phố thời Đồ Đồng này. Flemming miêu tả, thành phố chìm dưới khoảng 3 - 4 m nước. Năm 1968, Flemming quay lại cùng một nhóm nhà khảo cổ học từ Đại học Cambridge để tiếp tục khảo sát khu tàn tích rộng lớn trong 6 tuần.
Sử dụng hệ thống lưới và thước tay, nhóm chuyên gia lập sơ đồ thành phố với diện tích ước tính 300 m x 150 m. Thành phố có ít nhất 15 tòa nhà riêng biệt, các sân bãi, 5 đường phố, hai lăng mộ và ít nhất 37 ngôi mộ cist - loại mộ nhỏ xây bằng đá dùng để lưu giữ xương cốt. Họ cũng phát hiện rằng thành phố dưới nước tiếp tục mở rộng về phía nam, tới đảo Pavlopetri, nơi lưu giữ tàn tích của các bức tường và vật liệu khảo cổ khác.
Trong quá trình nghiên cứu, nhóm chuyên gia cũng trục vớt một số đồ tạo tác từ đáy biển, bao gồm đồ gốm, kiếm làm bằng đá vỏ chai và đá phiến silic, một bức tượng nhỏ bằng đồng tồn tại từ khoảng năm 2800 - 1180 trước Công nguyên. Tuy nhiên, các tòa nhà của thành phố chìm chủ yếu thuộc thời kỳ Mycenae, khoảng năm 1650 - 1180 trước Công nguyên.

Tàn tích dưới nước của thành phố cổ Pavlopetri kết hợp với các cột và tường được tái tạo bằng kỹ thuật số. (Ảnh: Pavlopetri Underwater Archaeology Project)
Năm 2009, nhóm nghiên cứu từ Cơ quan Cổ vật Dưới nước thuộc Bộ Văn hóa Hy Lạp, Trung tâm Nghiên cứu Biển Hy Lạp và Đại học Nottingham, triển khai một dự án kéo dài 5 năm nhằm khám phá kỹ Pavlopetri. Họ muốn hiểu rõ hơn về lịch sử thành phố thông qua một cuộc khảo sát khảo cổ kỹ thuật số chi tiết và hàng loạt chuyến khai quật dưới nước.
Trong quá trình khảo sát, nhóm nghiên cứu phát hiện thêm 9.000m2 các công trình mới, bao gồm một hội trường lớn hình chữ nhật và các cấu trúc nằm dọc theo một con phố trước đó chưa lộ diện. Họ cũng tìm thấy những ngôi mộ lát đá và bình pithos - loại bình gốm lớn dùng để bảo quản thi thể trước khi chôn cất hoặc hỏa táng.
Nhóm nhà khoa học còn phát hiện những đồ gốm giúp xác nhận người Mycenae sống tại Pavlopetri và bằng chứng cho thấy thành phố có người ở trong suốt thời Đồ Đồng, từ khoảng năm 3000 đến năm 1100 trước Công nguyên. Thời kỳ này, dân số Pavlopetri là khoảng 500 - 2.000 người.
Nguyên nhân Pavlopetri chìm xuống đáy biển hiện vẫn là một bí ẩn. Một số chuyên gia suy đoán, có thể một trận động đất xảy ra vào khoảng năm 1000 trước Công nguyên hoặc năm 375 đã nhấn chìm thành phố này.
Bữa tối kỳ lạ với món hầm từ thịt xác ướp bò rừng 50.000 năm tuổi
Năm 1984, các nhà khoa học thưởng thức bữa tối kỳ lạ với món hầm làm từ thịt của bò rừng thảo nguyên đóng băng hàng chục nghìn năm trước.
Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?
Người Aztec, người Maya và người Ai Cập cổ thuộc ba nền văn minh rất khác nhau nhưng lại cùng chung một biểu tượng: các kim tự tháp.
Hình ảnh chưa từng thấy về con thuyền đắm chất đầy châu báu San Jose
Quân đội Colombia vừa công bố những bức hình chưa từng thấy về xác thuyền San Jose huyền thoại, được cho là chứa lượng của cải trị giá hàng tỷ USD.
Con người bắt đầu mặc “quần áo” từ bao giờ?
Theo các nhà khảo cổ học, họ tìm ra bằng chứng thời điểm sớm nhất tổ tiên loài người không “cởi truồng” là ở những khu vực khảo cổ như Gran Dolina thuộc dãy núi Atapuerca ở Tây Ban Nha, liên quan tới loài người Homo antecessor có niên đại khoảng 780.000 năm về trước.
Phát hiện xác ướp sư tử đông lạnh 28.000 năm còn nguyên ria mép
Con sư tử hang động non tên Sparta trông như đang ngủ sau hàng nghìn năm nằm dưới lớp đất đóng băng vĩnh cửu ở Siberia.
Tìm ra nguyên nhân khiến cho nền văn minh Maya sụp đổ
Phân tích của nghiên cứu cho thấy lượng mưa hàng năm giảm mạnh và độ ẩm giảm đã góp phần gây ra hạn hán và chấm dứt nền văn minh Maya.


