Kính viễn vọng James Webb phát hiện thiên hà nhỏ nhất bên ngoài Dải Ngân hà

Kính viễn vọng James Webb vừa phát hiện thiên hà nhỏ nhất bên ngoài Dải Ngân hà, cùng ngôi sao khổng lồ chưa từng được tìm thấy trước đây.

Trong bài nghiên cứu đăng trên arXiv, các nhà khoa học tại Đại học Cantabria (Tây Ban Nha) đã phát hiện 28 thiên hà chưa từng được tìm thấy trước đây, bao gồm thiên hà nhỏ nhất ngoài cụm địa phương (local universe) mà con người từng phát hiện.

Kính viễn vọng James Webb phát hiện thiên hà nhỏ nhất bên ngoài Dải Ngân hà
Thiên hà El Gordo dùng làm thấu kính khổng lồ, giúp nhìn thấy những thiên hà phía sau. (Ảnh: NASA).

Để quan sát thiên hà, các nhà khoa học đã thu thập dữ liệu từ kính viễn vọng James Webb, sử dụng cụm thiên hà nặng nhất từng được biết đến, có tên El Gordo làm thấu kính khổng lồ.

Loading...

El Gordo được phát hiện lần đầu vào năm 2011. Tính toán cho thấy thiên hà có khối lượng gấp 3 triệu tỷ lần so với Mặt trời, đạt mức giới hạn của lý thuyết vũ trụ tiêu chuẩn.

Nhờ khối lượng khổng lồ, thiên hà có thể được dùng như thấu kính hấp dẫn với khả năng bẻ cong, phóng đại ánh sáng từ các ngôi sao và thiên hà phía sau, những vật thể mà chúng ta không thể nhìn thấy theo cách thông thường.

Dựa trên dữ liệu ánh sáng hồng ngoại của El Gordo, các nhà khoa học đã tìm thấy hàng chục thiên hà mới. Trong đó, có một thiên hà lùn được phát hiện từ sự dao động ánh sáng kỳ lạ từ thiên hà khác, mang tên La Flaca.

Thông qua El Gordo, ánh sáng của thiên hà được kéo dài thành hình vòng cung. "Cách duy nhất để giải thích hiện tượng trên chính là một thiên hà nhỏ bé, có thể là thiên hà lùn", Diego cho biết.

Khối lượng của thiên hà trên được cho nhỏ hơn 1.000 lần so với Dải Ngân hà. Nếu dữ liệu được xác nhận, đó sẽ là thiên hà nhỏ nhất từng được quan sát nằm ngoài cụm thiên hà địa phương (local universe), bao gồm Dải Ngân hà cùng một số thiên hà lân cận.

Diego cho biết nếu được xác nhận, thiên hà trên có thể nằm ngoài một số mô hình vật lý hiện nay. "Trên thực tế, bạn có thể nhận thấy thiên hà này không phù hợp với một số mô hình vật chất tối, cho rằng vật chất tối có thể mang nhiệt độ cao. Vật chất tối nhiệt độ cao sẽ có vận tốc quá lớn để tạo thành thiên hà nhỏ như thế này", Diego chia sẻ.

Kính viễn vọng James Webb phát hiện thiên hà nhỏ nhất bên ngoài Dải Ngân hà
Những tấm gương dát vàng của James Webb. (Ảnh: NASA).

Theo NewScientist, Diego và các cộng sự còn phát hiện một ngôi sao khổng lồ màu đỏ, loại sao chưa từng được nhìn thấy bên ngoài cụm thiên hà địa phương, được xác định nhờ cảm biến hồng ngoại của James Webb.

Nếu những ngôi sao với màu đỏ tương tự được phát hiện, các nhà khoa học có thể sử dụng chúng để ước tính khoảng cách các vật thể xa xôi, đồng thời tính toán sự giãn nở của vũ trụ.

Hiện nay, các nhà khoa học sử dụng siêu tân tinh (supernova) - quá trình kết thúc vòng đời của một ngôi sao già - để tính toán. Tuy nhiên, không phải lúc nào phương pháp trên cũng cho kết quả chính xác.

James Webb được phóng vào tháng 12/2021, hoạt động chính thức từ tháng 7 năm nay sau khi hiệu chỉnh. Đây là bản kế nhiệm của kính viễn vọng Hubble, dùng để phát hiện các ngôi sao, thiên hà cổ đại, phục vụ tìm hiểu lịch sử hình thành của vũ trụ. Những công cụ hiện đại giúp James Webb thu thập nhiều chi tiết hơn so với Hubble.

Felipe Menanteau, nhà nghiên cứu từ Đại học Illinois đánh giá cao việc tìm thấy những thiên hà lùn xa xôi và ngôi sao khổng lồ màu đỏ bên ngoài cụm địa phương. Tuy nhiên về bản chất, vẫn cần nhiều dữ liệu hơn để đóng góp vào mô hình nghiên cứu lịch sử vũ trụ.

Từ khóa liên quan:
Loading...
TIN CŨ HƠN
Trung Quốc phóng module cuối cùng của trạm Thiên Cung

Trung Quốc phóng module cuối cùng của trạm Thiên Cung

Trung Quốc phóng thành công module Mộng Thiên hôm qua, tiến gần đến hoàn thành xây dựng trạm vũ trụ trên quỹ đạo Trái Đất.

Đăng ngày: 01/11/2022
Đo được kết cấu vũ trụ chính xác nhất từ trước đến nay

Đo được kết cấu vũ trụ chính xác nhất từ trước đến nay

Kết quả đo đạc chính xác nhất từ trước đến nay về cấu trúc và tốc độ giãn nở của vũ trụ đã làm nổi lên nghi ngờ về hiểu biết trước nay của con người về vũ trụ.

Đăng ngày: 01/11/2022

"Quái vật mỉm cười" phun lửa vào Trái đất tạo ra bão địa từ

Hậu quả từ nụ cười ma quái của Mặt trời hôm 26-10 vừa chạm đến Trái đất, là những quả pháo sáng gây nên bão địa từ loại G1.

Đăng ngày: 31/10/2022
Phát triển phương pháp mới quét lõi hành tinh

Phát triển phương pháp mới quét lõi hành tinh

Các nhà nghiên cứu Australia đã phát triển phương pháp mới để có thể quét sâu bên trong các hành tinh.

Đăng ngày: 31/10/2022
Nhiều sinh vật Trái đất bị biến đổi bởi tia vũ trụ: Có thể sắp lặp lại

Nhiều sinh vật Trái đất bị biến đổi bởi tia vũ trụ: Có thể sắp lặp lại

Siêu bão vũ trụ - một sự kiện trong đó Mặt Trời phóng ra các luồng bức xạ mạnh gấp 80 lần những gì nó làm trong các cơn bão địa từ hiện đại - đã để lại dấu tích không thể xóa nhòa trong các sinh vật Trái Đất.

Đăng ngày: 31/10/2022
Phát hiện ngôi sao lạ trong vũ trụ, thách thức các giới hạn khoa học

Phát hiện ngôi sao lạ trong vũ trụ, thách thức các giới hạn khoa học

Các nhà thiên văn học đã khám phá một vật thể trong vũ trụ, cho rằng đó là sao neutron, song một giả thuyết khác đã được đưa ra về ngôi sao lạ này.

Đăng ngày: 29/10/2022
Cụm thiên hà bẻ cong ánh sáng tạo nên ảo ảnh vũ trụ

Cụm thiên hà bẻ cong ánh sáng tạo nên ảo ảnh vũ trụ

Kính viễn vọng James Webb quan sát thấy cụm thiên hà MACS0647 bẻ cong ánh sáng từ hệ thống MACS0647-JD, khiến nó xuất hiện ở ba vị trí riêng biệt.

Đăng ngày: 29/10/2022
Tiêu điểm
Khoa Học News