Ký sinh trùng cổ đại biến khủng long thành xác sống

Một nhóm nhà cổ sinh vật học sử dụng chụp cắt lớp và lấy mẫu mô để tìm hiểu mầm bệnh trong máu của một con thằn lằn hộ pháp nhiễm ký sinh trùng.

Năm 2018, nhà cổ sinh vật học Tito Aureliano kiểm tra chiếc xương đùi hóa thạch của một con khủng long nhỏ thuộc họ thằn lằn hộ pháp (titanosaur) do vợ ông là giáo sư Aline Ghilardi ở Đại học Liên bang Rio Grande phát hiện 12 năm trước. Là chuyên gia về mô khủng long hóa thạch, Aureliano được giao nhiệm vụ kiểm tra kỹ hơn những vết lồi xốp ở bề mặt xương. Hai nhà cổ sinh vật học phát hiện con khủng long sống cách đây hơn 80 triệu năm ở kỷ Phấn Trắng bị nhiễm trùng xương nặng gọi là viêm tủy xương.

Ký sinh trùng cổ đại biến khủng long thành xác sống
Phục dựng thằn lằn hộ pháp với nhiều vết thương hở phủ khắp cơ thể. (Ảnh: Hugo Caffaso).

Nhưng Aureliano vẫn chuẩn bị những lát cắt mỏng của chiếc xương hóa thạch để nghiên cứu kỹ hơn bệnh nhiễm trùng vẫn ảnh hưởng tới động vật và con người ngày nay. Khi nhìn qua kính hiển vi, ông nhận thấy nhiều tổ chức vi mô hóa thạch dài chưa tới một milimet. Dù hóa thạch vi mô có thể là thực vật hoặc động vật, Aureliano xác định chúng là ký sinh trùng. Phát hiện này khiến Aureliano bất ngờ đến mức ông quyết định gửi ngay ảnh chụp cho vợ.

Loading...

Các chuyên gia xác nhận suy đoán của Aureliano. Phát hiện có ý nghĩa đặc biệt bởi đây là lần đầu tiên ký sinh trùng hóa thạch được tìm thấy ở xương khủng long. Họ công bố kết quả nghiên cứu trên tạp chí Cretaceous Research. Cả con thằn lằn hộ pháp nhỏ dài khoảng 1,8 mét tính từ mũi tới đuôi và 70 ký sinh trùng trong mạch máu của nó đều là loài mới chưa từng được đặt tên hay mô tả.

Ghilardi khai quật chiếc xương năm 2006 tại một di chỉ ở bang São Paulo. Ngay khi trông thấy thương tổn trên bề mặt, bà biết cần phải nghiên cứu kỹ hơn. Không có hóa thạch nào khác tại di chỉ có loại tổn thương này. Ban đầu, Ghilardi cho rằng đó có thể là dấu vết của một dạng ung thư xương.

Thông thường, những căn bệnh tiền sử được chẩn đoán trên hóa thạch bằng mắt thường hoặc chụp X-quang. Chụp cắt lớp có thể cung cấp hình ảnh chi tiết hơn, đó là lý do Ghilardi và Aureliano nhờ các đồng nghiệp tại Trường Y của Đại học São Paulo hỗ trợ. Tại đó, họ có thể chụp cắt lớp chiếc xương. Đây là lần đầu tiên giới nghiên cứu tạo mô hình 3D cho hóa thạch mang mầm bệnh như vậy.

Với ảnh chụp, nhóm nghiên cứu có thể chẩn đoán dạng tổn thương bí ẩn đó không phải là ung thư mà là viêm tủy xương. Họ cũng có thể quan sát tình trạng nhiễm trùng trải rộng từ sâu bên trong chiếc xương tới bề mặt, chắc chắn khiến con khủng long vô cùng đau đớn, gây viêm ở xương và vết thương hở trên da. Do tình trạng vết thương, nhóm nghiên cứu đặt biệt danh cho con vật là "khủng long zombie".

Viêm tủy xương chủ yếu gây ra bởi va đập mạnh khiến xương vỡ và da bị rách, cho phép vi khuẩn xâm nhập vào xương dễ dàng hơn. Aureliano cho rằng chuẩn bị mẫu vật mô mỏng có thể giúp đồng nghiệp nghiên cứu kỹ hơn bệnh viêm tủy xương cho các mục đích khác ngoài cổ sinh vật học. Khi cắt hóa thạch để chuẩn bị mẫu vật, Aureliano và đồng nghiệp Fresia Ricardi Branco, nhà địa chất học và giáo sư cổ sinh vật học ở Đại học Campinas , Brazil, trông thấy hàng chục hóa thạch vi mô lần đầu tiên. Họ gọi nhà cổ ký sinh học Carolina Nascimento ở Đại học Liên bang São Carlos tới xem xét kỹ hơn. Nascimento có thể đếm được hơn 70 ký sinh trùng. Trước đó, ký sinh trùng hóa thạch chỉ được tìm thấy trong hổ phách hoặc hóa thạch phân.

Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu vẫn chưa thể xác định ký sinh trùng gây viêm tủy xương hay việc mắc bệnh tạo ra môi trường lý tưởng cho phép ký sinh trùng xâm nhập vào xương khủng long và phát triển.

Loading...
TIN CŨ HƠN
Phóng to 10 lần bức tranh cổ: Hậu thế ngỡ ngàng phát hiện bí mật quyền lực trên bàn cờ ngàn năm

Phóng to 10 lần bức tranh cổ: Hậu thế ngỡ ngàng phát hiện bí mật quyền lực trên bàn cờ ngàn năm

Nếu phóng đại lên 10 lần, người xem sẽ nhìn thấy một bức tranh khác được ẩn giấu bên trong. Rốt cuộc bức tranh cổ này chứa bí mật gì?

Đăng ngày: 23/11/2020
Xác ướp hoàng gia ở Bảo tàng Ai Cập Tahrir được chuyển đi đâu?

Xác ướp hoàng gia ở Bảo tàng Ai Cập Tahrir được chuyển đi đâu?

Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập đang chuẩn bị chuyển các xác ướp hoàng gia từ Bảo tàng Ai Cập ở Tahrir đến nơi trưng bày trong Bảo tàng Quốc gia về nền văn minh Ai Cập (NMEC) ở Fustat.

Đăng ngày: 23/11/2020
Dạo biển, cặp đôi gặp

Dạo biển, cặp đôi gặp "tàu ma" bất ngờ hiện ra trên bãi cát

Thiên nhiên đã tự khai quật con tàu ma bị chôn vùi suốt 200 năm, đặt nó chễm chệ trước mắt những người dạo biển.

Đăng ngày: 23/11/2020
Kho báu 2000 năm dưới lòng đất gây chấn động bởi cấu trúc

Kho báu 2000 năm dưới lòng đất gây chấn động bởi cấu trúc "chống trộm thần kỳ bậc nhất"

Một trong những phát hiện huy hoàng nhất của lịch sử khảo cổ, một kho báu có niên đại 2000 năm có cấu trúc chống trộm bậc nhất thế giới.

Đăng ngày: 23/11/2020
Phát hiện xác nô lệ và chủ nhân nguyên vẹn ở thành phố cổ Pompeii

Phát hiện xác nô lệ và chủ nhân nguyên vẹn ở thành phố cổ Pompeii

Các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra xác còn nguyên vẹn của hai người đàn ông bị chết cháy do vụ phun trào núi lửa Pompeii vào năm 79, Bộ Văn hóa Italy cho biết ngày 21/11.

Đăng ngày: 23/11/2020
Đưa xác ướp 2300 tuổi vào máy chụp CT, các chuyên gia kinh ngạc trước bức hình nhận được

Đưa xác ướp 2300 tuổi vào máy chụp CT, các chuyên gia kinh ngạc trước bức hình nhận được

Xác ướp chỉ có kích thước chiều dài khoảng 20cm. Các chuyên gia đã vô cùng kinh ngạc khi khám phá ra sự thật bên trong.

Đăng ngày: 22/11/2020
Vào mộ cổ 1800 tuổi tìm thấy 200 viên ‘tiên đan’: Kết quả phân tích thành phần khiến giới khảo cổ ngỡ ngàng

Vào mộ cổ 1800 tuổi tìm thấy 200 viên ‘tiên đan’: Kết quả phân tích thành phần khiến giới khảo cổ ngỡ ngàng

Ngũ thạch tán từng được tầng lớp quý tộc và thượng lưu săn lùng vì nghĩ rằng chúng giúp "trường sinh bất lão", thế nhưng, khoa học chỉ ra thành phần của nó lại rất độc hại.

Đăng ngày: 22/11/2020
Tiêu điểm
Khoa Học News