Lần đầu phát hiện sao lùn nâu nhờ kính viễn vọng vô tuyến

Các nhà thiên văn đảo ngược quá trình thông thường để tìm ra một sao lùn nâu, hay siêu hành tinh, với kính viễn vọng LOFAR tại Hawaii.

Các nhà khoa học nhận diện tín hiệu quang phổ của sao lùn nâu BDR J1750+3809 (hay Elegast) khi nghiên cứu dữ liệu thu thập bởi kính viễn vọng LOFAR tại Đài quan sát Mauna Kea, Hawaii, do Đại học Hawaii vận hành. Nghiên cứu mới đăng trên tạp chí The Astrophysical Journal Letters hôm 9/11.

Đây là lần đầu tiên các nhà nghiên cứu sử dụng kính viễn vọng vô tuyến để nhận diện và mô tả một sao lùn nâu lạnh, còn gọi là siêu hành tinh. Đến nay, giới thiên văn chủ yếu dựa vào những cuộc khảo sát bằng ánh sáng hồng ngoại để tìm ra loại thiên thể này.

Lần đầu phát hiện sao lùn nâu nhờ kính viễn vọng vô tuyến
Minh họa sao lùn nâu mới phát hiện BDR J1750+3809. (Ảnh: ASTRON/Danielle Futselaar).

Loading...

"Phát hiện này mở ra phương pháp mới giúp tìm kiếm những thiên thể lạnh trôi nổi gần Mặt Trời. Chúng quá mờ để quan sát bằng những phương pháp mà chúng ta sử dụng 25 năm qua", đồng tác giả nghiên cứu Michael Liu, nhà thiên văn tại Đại học Hawaii, cho biết.

Sao lùn nâu nằm giữa ranh giới của những hành tinh lớn nhất và những ngôi sao nhỏ nhất. Dù không đủ khối lượng để duy trì phản ứng nhiệt hạch, chúng vẫn phát ra sóng vô tuyến. Giống sao Mộc và các hành tinh khí khổng lồ khác, sao lùn nâu với bầu khí quyển dày có từ trường mạnh và có khả năng làm tăng tốc các hạt mang điện. Các hạt này phát ra sóng vô tuyến và cung cấp năng lượng cho những hiện tượng điện từ như cực quang.

Trước đây, các nhà khoa học cũng quan sát được tín hiệu vô tuyến từ sao lùn nâu xa, nhưng chỉ sau khi đã phát hiện chúng nhờ những cuộc khảo sát hồng ngoại. Trong nghiên cứu mới, các nhà thiên văn đảo ngược quá trình này. Họ định vị sao lùn nâu nhờ dữ liệu từ LOFAR rồi dùng các kính viễn vọng hồng ngoại tại Mauna Kea để quan sát kỹ hơn.

Để phân biệt tín hiệu phát ra từ sao lùn nâu với những thiên hà xa xôi, nhóm nghiên cứu tập trung vào sóng vô tuyến phân cực tròn, đặc điểm chỉ có ở sao, hành tinh và sao lùn nâu. Sau khi xác định một tín hiệu yếu của sóng vô tuyến phân cực trong dữ liệu của LOFAR, họ xem xét hình ảnh lưu trữ từ những đài quan sát khác, gồm Kính viễn vọng Gemini-North và Cơ sở Kính viễn vọng Hồng ngoại NASA (IRTF), để xác nhận phát hiện mới.

Dữ liệu từ SPeX, quang phổ kế siêu nhạy của IRTF, cho phép các nhà khoa học tìm ra methane trong khí quyển của thiên thể ở xa, một đặc điểm của sao lùn nâu. "Điều này cho thấy tính hiệu quả của SpeX đã tăng lên sau khi được nâng cấp với những thiết bị điện tử và hồng ngoại hiện đại năm 2015", John Rayner, nhà thiên văn tại Đại học Hawaii, nhận xét.

Loading...
TIN CŨ HƠN
Lỗ đen không phát ra ánh sáng, vậy làm sao biết được vị trí của chúng?

Lỗ đen không phát ra ánh sáng, vậy làm sao biết được vị trí của chúng?

Không gian vũ trụ không thiếu những thế lực có thể tàn phá hành tinh nhỏ bé của chúng ta, từ những thiên thạch có khả năng phá hủy toàn bộ hệ sinh thái trên Trái Đất đến những vụ nổ siêu tân tinh có thể xé nát cả hành tinh.

Đăng ngày: 10/11/2020
Phương pháp mới cho phép chúng ta

Phương pháp mới cho phép chúng ta "nhìn" vật chất tối

Các nhà thiên văn học đã tìm ra cách mới để nghiên cứu quầng vật chất tối "vô hình" trong vũ trụ với độ chính xác cao.

Đăng ngày: 10/11/2020
Dịch vụ Internet vệ tinh của Elon Musk gây bất ngờ

Dịch vụ Internet vệ tinh của Elon Musk gây bất ngờ

Những kết quả kiểm tra thử nghiệm cho thấy tốc độ tải xuống của dịch vụ Starlink đạt mức 174 Mbps tại vùng nông thôn.

Đăng ngày: 10/11/2020
Sốc: Vật liệu sự sống xuất hiện ở 9 nơi trên thế giới ngoài hành tinh

Sốc: Vật liệu sự sống xuất hiện ở 9 nơi trên thế giới ngoài hành tinh

Trong quá trình thám thính mặt trăng Titan của Sao Thổ, tàu vũ trụ Cassini của NASA đã tìm thấy nước và dạng hỗn hợp có thể chính là những khối xây dựng sự sống giống Trái Đất sơ khai.

Đăng ngày: 09/11/2020
Tàu vũ trụ siêu nhỏ in 3D tự di chuyển

Tàu vũ trụ siêu nhỏ in 3D tự di chuyển

Một nhóm nhà vật lý học ở Đại học Leidon in 3D phiên bản siêu nhỏ của USS Voyager, một tàu vũ trụ trong bộ phim khoa học viễn tưởng Star Trek.

Đăng ngày: 09/11/2020
Có một hành tinh bị văng khỏi Hệ Mặt trời

Có một hành tinh bị văng khỏi Hệ Mặt trời

Các nhà nghiên cứu tại Viện Khoa học Carnegie cho biết một hành tinh băng khổng lồ nằm giữa Thổ tinh và Thiên Vương tinh đã văng ra khỏi Hệ Mặt trời.

Đăng ngày: 09/11/2020
Thiên thạch gần 200m bay về phía Trái đất

Thiên thạch gần 200m bay về phía Trái đất

Thiên thạch to ngang Đại kim tự tháp chuẩn bị bay sượt qua hành tinh của chúng ta trong ngày 7/11 ở tốc độ hơn 46.670 km/h.

Đăng ngày: 08/11/2020
Tiêu điểm
Khoa Học News