Khoa Học News

Lần đầu tiên tìm thấy động đất theo... mùa

Các cơn bão thường xuất hiện theo mùa, nhưng động đất thì chưa ai nghĩ đến. Các nhà khoa học đã phát hiện thấy ở Himalaya, chúng cũng xuất hiện theo chu kỳ nhất định và trong mùa đông.

Trong nhiều năm, các nhà địa chấn học đã quan sát thấy ở dãy núi vĩ đại của châu Á này, động đất xuất hiện nhiều hơn trong các tháng mùa đông so với các tháng hè, nhưng họ không thể tìm ra nguyên nhân của điều đó. Một nghiên cứu mới sử dụng dữ liệu vệ tinh và hệ thống định vị toàn cầu đã tìm thấy mối liên quan giữa sự gia tăng động đất với thời kỳ gió mùa mang mưa tưới đẫm vùng này vào mỗi mùa hè.

Himalaya là vùng có hoạt động động đất cao do sự va chạm của hai mảng thạch quyển Ấn Độ và Âu -Á, trong khi vùng Ấn Độ tiếp tục lấn sâu vào châu Á.

Động đất theo mùa ở Himalaya được cho là liên quan đến hoạt động của gió mùa gây mưa. (Ảnh: Theodora)

Philippe Avouac từ Viện công nghệ California và cộng sự đã phân tích dữ liệu của 1.000 trận động đất tại Himalaya và phát hiện thấy số lần xảy ra vào mùa đông gấp đôi trong mùa hè. Chẳng hạn, có tới 150 trận động đất cấp 3 xảy ra từ tháng 12 đến tháng 2, nhưng chỉ có 75 trận trong mùa hè. Số liệu cũng tương tự với các lần động đất cường độ mạnh hơn.

Số liệu vệ tinh về mực nước trong các dòng sông ở thung lũng Ganges cho thấy có sự dao động mạnh giữa đông và hè - khi gió mùa bắt đầu thổi vào tháng 5, mực nước bắt đầu tăng tốc mạnh, và tăng cao hơn 4 mét vào thời điểm tháng 9, trước khi bắt đầu đợt thoái trào cho đến mùa gió mùa năm sau.

Theo lý giải của nhóm nghiên cứu, khi những cơn mưa do gió mùa mang đến lấp đầy các dòng sông trong thung lũng Ganges, chúng đã làm tăng áp suất lên đất đá trong vùng. Khi mưa tạnh và nước sông bắt đầu ngấm vào lòng đất, sức ép này được giải toả hướng đến phần trước của dãy Himalaya. Sự phân bố lại sức ép dẫn tới nén ép theo chiều ngang trong dãy núi vào thời điểm cuối năm, và cuối cùng kích hoạt những trận động đất vào mùa đông.

Avouac cũng tin rằng cơ chế gây động đất ở Himalaya là độc nhất vô nhị.

T. An

Thông tin biên tập: Xem tại đây
Từ khóa liên quan:
TIN CŨ HƠN
18 điều thú vị về Nam cực và Bắc cực

18 điều thú vị về Nam cực và Bắc cực

Là hai vùng Cực của Trái đất, nơi có khí hậu luôn lạnh giá, nhưng Nam Cực và Bắc Cực chứa đựng nhiều điều khác biệt.

Đăng ngày: 10/10/2026
Điềm báo đáng sợ của những đám mây kỳ lạ

Điềm báo đáng sợ của những đám mây kỳ lạ

Đằng sau vẻ đẹp kỳ lạ của những đám mây vảy rồng, mây xà cừ, mây sóng thần... là những điềm báo đáng lo ngại cho con người về sự thay đổi thời tiết, khí hậu.

Đăng ngày: 29/09/2026
Cận cảnh hang động phát sáng huyền bí nhất thế giới, nơi được mệnh danh là bầu trời sao dưới lòng đất

Cận cảnh hang động phát sáng huyền bí nhất thế giới, nơi được mệnh danh là bầu trời sao dưới lòng đất

Nằm ở ngoại ô thị trấn Waitomo thuộc đảo Bắc, New Zealand, hệ thống hang động Waitomo Glowworm là một điểm du lịch thu hút.

Đăng ngày: 19/09/2026
Băng tan ở Tây Tạng và mối nguy đối với Việt Nam

Băng tan ở Tây Tạng và mối nguy đối với Việt Nam

Hàng loạt sông băng trên Cao nguyên Tây Tạng đang tan và thực trạng đó có thể gây nên tác động xấu đối với Việt Nam và nhiều nước châu Á khác.

Đăng ngày: 18/09/2026
Tại sao bão ở Việt Nam lại hay vào miền Trung?

Tại sao bão ở Việt Nam lại hay vào miền Trung?

Dân gian có câu "Ông tha mà bà không tha/ Làm nên lũ lụt hai ba tháng mười”, để nhắc nhở, cảnh báo mùa lũ ở các tỉnh từ Thanh Hóa đổ vào thường xảy ra đầu tháng 7 đến tháng 10 hàng năm.

Đăng ngày: 16/09/2026
Bão là gì? Bão hình thành như thế nào và vì sao có bão?

Bão là gì? Bão hình thành như thế nào và vì sao có bão?

Bão hình thành như thế nào? Vì sao lại có bão? Bài viết dưới đây sẽ giải đáp cho bạn biết đó.

Đăng ngày: 15/09/2026
Những việc người dân cần làm trước, trong và sau bão

Những việc người dân cần làm trước, trong và sau bão

Người dân có thể bảo vệ nhà cửa chống bão bằng một số biện pháp chằng chống tương đối đơn giản theo video clip ở dưới.

Đăng ngày: 14/09/2026
Khoa Học News