Khám phá
Sinh vật học
Lan hài Việt Nam - Loài lan "độc nhất vô nhị" trên thế giới, chỉ Việt Nam có: "Núi tiền" không mua nổi!
Lan hài Việt Nam - Loài lan "độc nhất vô nhị" trên thế giới, chỉ Việt Nam có: "Núi tiền" không mua nổi!
Loài hoa lan này sở hữu vẻ đẹp tinh tế hiếm có nên được người chơi lan nhiều nơi săn lùng. Đó hoa Lan hài Việt Nam (danh pháp khoa học: Paphiopedilum vietnamense).
Theo Sách Đỏ của Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN), loài lan hài Việt Nam là loài lan đặc hữu mọc duy nhất ở Việt Nam, trên thế giới không nơi nào có.
Vẻ đẹp tinh tế của lan hài Việt Nam thu hút nhiều người thưởng lãm. (Ảnh: Eric Hunt/Orchidphotos).
Với số lượng trong tự nhiên chỉ còn dưới 50 cá thể, năm 2014 Sách Đỏ IUCN xếp lan hài Việt Nam vào phân hạng: CR - Cực kỳ nguy cấp. Điều này có nghĩa là lan hài Việt Nam đang đứng trước nguy cơ cực kỳ lớn sẽ bị tuyệt chủng hoàn toàn ngoài tự nhiên trong tương lai gần.
Vì độ cực kỳ quý hiếm của loài lan này mà nhiều người ví rằng có 'núi tiền' cũng không thể mua nổi bởi lan hài Việt Nam được Chính phủ bảo vệ cực kỳ nghiêm ngặt.
Liều mạng vì loài lan "độc nhất vô nhị" trên thế giới ở Việt Nam
Tại Việt Nam, tỉnh duy nhất tìm thấy lan hài Việt Nam là tỉnh Thái Nguyên (cụ thể tại huyện Đồng Hỷ). Dữ liệu của VNCreatures cho biết, lan Paphiopedilum vietnamense thuộc họ Phong lan Orchidaceae, bộ Phong lan Orchidales, lớp Lan đất. Lan này ra hoa từ tháng 3 đến tháng 4 hàng năm. Cụm hoa có cuống dài đến 15 - 25 cm, mang 1 hoa.
Theo các nhà sinh vật học, lan hài Việt Nam mọc ở độ cao khoảng 550m so với mực nước biển, với phạm vi phân bố (EOO) rất rải rác ước tính là 10km vuông.
Cây lan hài Việt Nam dài từ 15 - 25cm. (Ảnh: Worranittha Koenig/Orchidroots).
Điều đáng nói, loại cây thân thảo sống trên cạn này mọc ở những nơi vô cùng hiểm trở như trong khe đá nứt hoặc hốc ẩm tại các vách đá dựng đứng cao hàng trăm mét gần đỉnh núi thuộc khu rừng nguyên sinh lá rộng, thường xanh, ẩm ướt, rậm rạp; hoặc trên các dãy núi đá vôi kết tinh bị xói mòn cao.
Vì sở hữu vẻ đẹp tinh tế, lạ mắt, cánh hoa to (rộng đến 10 - 12 cm) lại nhiều màu sắc (trắng đến hồng tía) và bền nên lan hài Việt Nam trở thành loài hoa lan vô cùng hấp dẫn đối với người chơi lan quốc tế.
Với nhiều sắc màu tinh tế, lan hài Việt Nam khiến nhiều người chơi lan mê mẩn. (Ảnh: Worranittha Koenig/Orchidroots).
Do đó, không ít người đã liều mạng để thu thập loài hoa lan "độc nhất vô nhị" trên thế giới tại Việt Nam để buôn bán kiếm lời. Chính việc thu hái ồ ạt, triệt để (ngay cả khi cây còn nhỏ) để buôn lậu đã khiến loài hoa này rơi vào nguy cơ tuyệt chủng cao.
Loài lan được IUCN bảo vệ nghiêm ngặt
Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) đánh giá, lan hài Việt Nam là loài cực kỳ quý hiếm trên thế giới, tựa như "báu vật của rừng".
Sự phong phú của Paphiopedilum vietnamense đã giảm đáng kể trong những thập kỷ gần đây và xu hướng giảm này vẫn đang tiếp tục do môi trường sống của lan này suy giảm liên tục về diện tích, do nạn thu thập ồ ạt cũng như chất lượng môi trường sống không còn như trước. Số lượng cá thể trưởng thành ít hơn 50 cây và sự suy giảm quần thể rất cao ở mức trên 95% trong ba thế hệ gần đây.
Lan hài Việt Nam ra hoa vào tháng 3-4 hàng năm. (Ảnh: Manote Quahphanit/Orchidroots).
Do đứng trước nguy cơ hoàn toàn tuyệt chủng trong tự nhiên nên lan hài Việt Nam được IUCN liệt kê trong Phụ lục I của Công ước về buôn bán quốc tế các loài động, thực vật hoang dã nguy cấp (Công ước CITES).
Không những thế, lan hài Việt Nam còn được Chính phủ bảo vệ. Ngày 30-03-2006, Chính phủ ban hành Nghị định số 32/2006/NĐ-CP của Chính phủ: Nghị định về quản lý thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm, trong đó Lan hài được xếp vào NHÓM I: Thực vật rừng, động vật rừng nghiêm cấm khai thác, sử dụng vì mục đích thương mại. Bất cứ hành động thu thập hoặc phá hoại nào đều là phạm pháp, Vanban.chinhphu.vn nêu rõ.
Không chỉ được bảo vệ môi trường sống, IUCN khuyến khích mọi hoạt động bảo tồn như nhân giống nhân tạo, thu thập hạt giống, theo dõi số lượng cá thể, từ đó nỗ lực bảo tồn loại lan hiếm này trước nguy cơ tuyệt chủng vĩnh viễn.
Gián khổng lồ tưởng tuyệt chủng cách đây 80 năm bất ngờ xuất hiện ở Úc
Một sinh viên ngành sinh học của Đại học Sydney ở Úc đã bất ngờ phát hiện ra một con gián khổng lồ thuộc loài gián ăn gỗ Panesthia lata tưởng chừng như đã tuyệt chủng từ những năm 1930.
Châu Phi có đầy "ngọc lục bảo" ở đường nhưng không ai nhặt, dân bản địa cảnh báo: Coi chừng mất mạng!
Châu Phi là châu lục gắn liền với những vùng thảo nguyên rộng lớn - ngôi nhà của nhiều loài động vật hoang dã tuyệt đẹp sinh sống.
Lý giải được tại sao cây có hình dạng lá khác nhau
Theo các nhà khoa học Đức, protein có tên LMI1 chịu trách nhiệm về sự phát triển và hình dạng của lá cây cũng như hình thành loại lá biến đổi, tức là các sợi râu mà cây sử dụng để leo.
Vi khuẩn Deinococcus radiodurans, sinh vật duy nhất chịu được bức xạ cao
Liệu một loại vi khuẩn khiêm tốn có thể nắm giữ chìa khóa để sống sót qua bức xạ vũ trụ?
Bí mật loài kiến khổng lồ có khả năng chữa vết thương cho đồng loại
Loài kiến Matabele châu Phi có thể trở thành y tá, chăm sóc cho đồng loại bị thương khi chúng tham gia kiếm mồi.
Mẹo giữ quất tươi lâu, không bị héo lá, rụng quả trong Tết
Trong văn hóa Việt Nam, cây quất được coi là một biểu tượng của sự bình an, may mắn và sự tươi mát. Vì vậy, nếu để quất bị héo trong năm mới là rất kiêng kỵ.
