Khoa Học News

Lịch tháng 10 năm 1582 có 10 ngày không tồn tại

Ít ai có thể ngờ rằng 10 ngày trong tháng 10 của năm 1582 không hề tồn tại trong lịch sử. Tại sao?

Lịch Gregory là một bộ lịch mới do Giáo hoàng Gregory XIII đưa ra vào năm 1582. Chính việc áp dụng bộ lịch này mà một số ngày trong tháng 10/1582 đã bị bỏ qua ở một số nước như Italia, Ba Lan, Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha.


Hình khắc trên mộ của Giáo hoàng Gregory XIII, kỷ niệm lịch Gregory được áp dụng. (Ảnh: crystalinks.com)

Trước năm 1582, người châu Âu và các thuộc địa sử dụng bộ lịch dựa trên lịch Julian được Hoàng đế Julius Caesar đưa ra năm 46 trước Công nguyên. Theo đó thì một năm có 365,25 ngày. Nhưng độ dài của năm mặt trời là 365, 242216 ngày cho nên lịch Julius dài hơn khoảng 0,0078 ngày trong một năm, tức là khoảng 11 phút 14 giây. Để bù vào sự khác biệt giữa năm theo lịch và chu kỳ của mặt trời thì cứ 400 năm phải bỏ bớt đi 3 ngày cho năm nhuận. Tính đến năm 1582, thì sự sai biệt đã lên đến 10 ngày.

Giáo Hoàng Gregory XIII quyết định bỏ 10 ngày trong tháng 10 năm đó để cho lịch và mùa màng ăn khớp với nhau trở lại. Theo đó sau ngày 4/10/1582 thì sang ngày hôm sau là 15/10/1582. Như vậy, ở các quốc gia đầu tiên áp dụng bộ lịch Gregory, ngày 7/10/1582 cùng với 9 ngày khác không còn tồn tại. Và để tránh lặp lại sai biệt, phép lịch mới này lấy năm nhuận là năm có số thứ tự chia hết cho 4 (như năm 1964, 1980, 2004,...) và các năm tận cùng bằng 00 phải chia hết cho 400 mới là năm nhuận (năm 2000 chia hết cho 4 và 400 nên là năm nhuận, những năm 1700 1800 và 1900 chia hết cho 4 nhưng không chia hết cho 400 nên không phải là năm nhuận...).


Hình minh họa cho tháng 10 năm 1582 sau khi áp dụng lịch Gregory. (Ảnh: macquirelatory.com)

Tuy nhiên vì sự thông tin chậm trễ và lý do tôn giáo, nhiều nước đã không áp dụng lịch Gregory ngay sau đó. Nước Anh (và Hoa Kỳ lúc còn là thuộc địa của Anh) mãi đến 1752 mới theo lịch này, và khi đó phải bỏ bớt 11 ngày trong lịch (do đó George Washington sinh ngày 11 tháng 2 năm 1731, nhưng Hoa Kỳ ăn mừng sinh nhật của ông vào ngày 22 tháng 2. Nga chỉ theo lịch này sau năm 1917, do đó Cách mạng tháng Mười Nga diễn ra vào tháng 11 dương lịch.

Ngày nay, bộ lịch Gregory được sử dụng không chỉ ở các nước theo đạo Thiên chúa ở châu Âu mà còn được dùng ở trên toàn thế giới. Tuy nhiên, chúng ta sẽ không có cơ hội để viết về các sự kiện diễn ra từ ngày 5 đến ngày 14 tháng 10 năm 1582 do sự thay đổi này.

TIN CŨ HƠN
Bài toán siêu khó tồn tại hàng thập kỷ đã được giải, đáp án nặng tới 200TB

Bài toán siêu khó tồn tại hàng thập kỷ đã được giải, đáp án nặng tới 200TB

Dung lượng khổng lồ chỉ để chứa lời giải cho một bài toán. Thực sự bài toán đó khó vậy sao?

Đăng ngày: 04/06/2026
16 sự thật về bóng đá - môn thể thao bá chủ toàn cầu

16 sự thật về bóng đá - môn thể thao bá chủ toàn cầu

Nhiều điều thú vị về bóng đá dưới đây khiến không ít người ngạc nhiên.

Đăng ngày: 31/05/2026
12 câu hỏi về đồng tiền ảo bitcoin giúp bạn thấu hiểu nó

12 câu hỏi về đồng tiền ảo bitcoin giúp bạn thấu hiểu nó

Nếu bạn chưa biết thì vào đầu năm 2011, đồng tiền ảo này chỉ có giá dưới 1 USD. Do đó, đợt tăng giá bất ngờ này đã khiến nhiều người tự hỏi liệu có nên chú ý vào công nghệ này hay không.

Đăng ngày: 30/05/2026
Top 19 món ăn kinh dị nhất hành tinh

Top 19 món ăn kinh dị nhất hành tinh

Những món ăn kinh dị, khủng khiếp nhất từ chuột bao tử đến ếch sinh tố.... nhiều người chỉ nhìn hoặc ngửi thôi đã phát nôn, thế nhưng đây đều là những món ăn truyền thống của nhiều nước trên thế giới.

Đăng ngày: 30/05/2026
12 loại đá quý hiếm nhất thế giới

12 loại đá quý hiếm nhất thế giới

Nhắc tới đá quý, nhiều người cho rằng kim cương là loại đá quý hiếm nhất thế giới. Nhưng trên thực tế có một số loại đá còn có giá trị và quý hiếm hơn kim cường nhiều lần.

Đăng ngày: 29/05/2026
Soi top 10 khẩu súng ngắn tốt nhất thế giới (Phần 1)

Soi top 10 khẩu súng ngắn tốt nhất thế giới (Phần 1)

Khá bất ngờ trong bảng xếp hạng này lại không có bất cứ một đại diện nào của Nga trong top 10 khẩu súng ngắn tốt nhất thế giới.

Đăng ngày: 28/05/2026
Tiébélé: Ngôi làng cổ được tạo nên từ phân bò, mỗi căn nhà đều là tác phẩm nghệ thuật

Tiébélé: Ngôi làng cổ được tạo nên từ phân bò, mỗi căn nhà đều là tác phẩm nghệ thuật

Những ngôi nhà sukhala nằm trong khu phức hợp - là nơi cư trú của những người đứng đầu cộng đồng.

Đăng ngày: 28/05/2026
Khoa Học News