Liệu côn trùng có cảm thấy đau đớn như con người?

Một số loài côn trùng tạo ra các protein khi cơ thể của chúng chịu cơn đau, có tác dụng tương tự như con người trong việc điều chỉnh mức độ cảm nhận của não.

Đã từ rất lâu, chúng ta từng xem côn trùng là những sinh vật "không có đầu óc", chỉ sống theo bản năng với những phản ứng giống như robot đối với thế giới xung quanh.

Tuy nhiên, càng quan sát kỹ hơn, các nhà khoa học càng nhận thấy những hành vi phức tạp đáng ngạc nhiên của côn trùng, như việc ong giao tiếp thông qua điệu nhảy, cho đến cách mà loài kiến hợp tác với nhau khi làm việc. Giờ đây, chúng ta lại có bằng chứng xác thực rằng những sinh vật nhỏ bé này cũng có thể cảm nhận đau đớn.


Côn trùng cũng có cảm giác đau đơn như con người.

Theo đó, các tài liệu ghi nhận rằng côn trùng có phản ứng và xu hướng tránh tiếp xúc với những nguyên nhân có thể gây tổn hại đến cơ thể của chúng. Điều này bắt nguồn từ khái niệm khoa học Nociception (tạm gọi là "khả năng kích thích đau đớn") khi chúng chính là sự nhận thức về nỗi đau của côn trùng.

"Chúng tôi đã tự hỏi rằng liệu não côn trùng có chứa các cơ chế thần kinh giúp chúng trải qua cảm giác đau đớn, thay vì chỉ là nhận thức cơ bản hay không", GS. Matilda Gibbons, nhà sinh học thần kinh đến từ Đại học Queen Mary cho biết. "Đối với con người, một dấu hiệu nhận biết cơn đau thậm chí có thể được điều chỉnh bởi các tín hiệu thần kinh từ não".

Lấy thí dụ về những người lính trên chiến trường, GS. Gibbons cho biết đôi khi họ phải dùng thuốc phiện hay một loại thuốc giảm đau cực mạnh nào đó để tạm quên đi cơn đau thể xác, đơn giản vì những chất này có thể ngăn chặn tín hiệu cảm thụ từ não.

Để tìm hiểu kỹ hơn, GS. Gibbons và các đồng nghiệp đã xem xét các tài liệu khoa học và tìm thấy một số bằng chứng cho thấy cơ chế này có tồn tại ở côn trùng.

Cụ thể, một số loài đã tạo ra các protein khi cơ thể của chúng chịu cơn đau, có tác dụng tương tự như con người trong việc điều chỉnh mức độ cảm nhận của não.

Bằng chứng về hành vi cũng cho thấy côn trùng có những cách rất riêng, được xem như một phản ứng, khi chúng nhiều lần tiếp xúc với những tác nhân gây tổn hại cho cả hệ thần kinh ngoại vi và trung ương của chúng.

Trước những phát hiện này, nhóm nghiên cứu đã kết luận rằng côn trùng có khả năng kiểm soát thần kinh trung ương dựa trên những bằng chứng khoa học thần kinh dưới góc độ hành vi, phân tử và giải phẫu. "Sự kiểm soát như vậy của cơ thể cho thấy côn trùng có tồn tại trải nghiệm đau đớn", nhóm viết trên tạp chí Biological Sciences.

Tuy nhiên, do côn trùng là một nhóm lớn và đa dạng, nên mức độ phức tạp của những cảm giác đau đớn này cũng rất khác nhau.

TIN CŨ HƠN
Những loài nấm kỳ lạ nhất thế giới

Những loài nấm kỳ lạ nhất thế giới

Nấm lỗ chó có hình thù như bạch tuộc, nấm phát ánh sáng xanh trong bóng tối hay nấm răng chảy máu là những loài nấm kỳ dị trên thế giới.

Đăng ngày: 06/03/2026
Bí ẩn hoa tre

Bí ẩn hoa tre "trăm năm nở hoa một lần" không phải ai cũng biết

Tre có hoa thậm chí còn kết quả - nhưng không phải ai cũng có cơ hội được chiêm ngưỡng loài hoa "trăm năm có một" này.

Đăng ngày: 05/03/2026
Cây cối có bị ung thư không?

Cây cối có bị ung thư không?

Các loại cây cối cũng có thể bị ung thư, do nhiều nguyên nhân khác nhau như: vi khuẩn, virus, nấm...

Đăng ngày: 05/03/2026
Loài hoa tuyệt đẹp, nhưng có thể giết người trong tích tắc

Loài hoa tuyệt đẹp, nhưng có thể giết người trong tích tắc

Sở hữu vẻ đẹp nổi bật và thu hút nhưng loài hoa bao tay chồn (Foxglove) lại có thể giết người trong chớp mắt với độc tính cao

Đăng ngày: 03/03/2026
14 cây có tuổi thọ lâu đời hơn cả nền văn minh nhân loại

14 cây có tuổi thọ lâu đời hơn cả nền văn minh nhân loại

Nhiều cây cổ thụ có tuổi thọ lâu đời hơn cả nền văn minh loài người, sống sót sau nhiều biến đổi địa chất và khí hậu trên Trái Đất.

Đăng ngày: 01/03/2026
Ong khoái: Loài ong nguy hiểm nhất rừng rậm Đông Nam Á

Ong khoái: Loài ong nguy hiểm nhất rừng rậm Đông Nam Á

Ong khoái (Apis dorsata) được mô tả là một trong những loài nguy hiểm nhất ở các khu rừng rậm Đông Nam Á vì hành vi phòng thủ hung hãn của chúng.

Đăng ngày: 01/03/2026
3 loài trúc

3 loài trúc "kỳ lạ" có nguy cơ tuyệt chủng ở Việt Nam

Trúc là một loài cây rất thân quen trong đời sống người Việt và mang tính biểu tượng cao. Nhiều đồ vật có niên đại hàng trăm năm được mô phỏng từ hình tượng cây trúc hoá long.

Đăng ngày: 28/02/2026
Khoa Học News