Lỗ đen quái vật nổi cơn thịnh nộ "quậy tung" thiên hà chủ

Hình ảnh lỗ đen khổng lồ hung hăng, ngăn cản thiên hà chủ của nó sinh ra những ngôi sao mới đã được kính viễn vọng không gian XMM Newton ghi lại.

Mới đây, các nhà thiên văn học Kính viễn vọng không gian XMM Newton thuộc Cơ quan Vũ trụ Châu Âu (ESA) khi thăm dò thiên hà có tên là Markarian 817 (Mrk 817), nằm cách chòm sao Draco 430 triệu năm ánh sáng, đã phát hiện ra một lỗ đen siêu lớn đang nổi cơn thịnh nộ trên quy mô khắp thiên hà chủ.

Theo các chuyên gia, lỗ đen siêu lớn này có khối lượng gấp từ hàng triệu đến hàng tỷ lần khối lượng Mặt trời. Lực hấp dẫn cực lớn của lỗ đen này làm nóng vật chất khí và bụi, khiến nó phát sáng giữa trung tâm thiên hà chủ. Ngoài ra, từ trường mạnh khiến vật chất khi rơi vào lỗ đen này sẽ bị nổ tung với tốc độ gần bằng tốc độ ánh sáng.


Lỗ đen khổng lồ hung dữ, ngăn cản thiên hà chủ của nó sinh ra những ngôi sao mới. (Ảnh minh họa: Sophia Dagnello, NRAO, AUI, NSF; NASA và STScI).

Không chỉ có những hoạt động hỗn loạn ở trên, lỗ đen siêu lớn này còn thể hiện hành vi quyết liệt hơn, bằng cách phóng khí cực đoan trong các vành đĩa bồi tụ xung quanh lỗ đen ra ngoài theo mọi hướng, điều này dẫn đến hiện tượng gió lỗ đen hoạt động với tốc độ cực khủng, đẩy luôn các dòng khí phân tử tạo sao ra khỏi thiên hà chủ của nó, ngăn chặn sự hình thành sao trên một khu vực rộng lớn ở thiên hà Markarian 817.

Elias Kammoun, thành viên nhóm và nghiên cứu sinh sau tiến sĩ tại Đại học Sapienza của Rome, nói với trang Space.com rằng: “Rất hiếm khi quan sát được những cơn gió lỗ đen cực khủng có đủ năng lượng để thay đổi đặc tính của thiên hà chủ. Phát hiện này cung cấp nhiều bằng chứng chứng minh rằng, hoạt động của các lỗ đen khổng lồ trung tâm đóng vai trò then chốt trong việc định hình, và ảnh hưởng đến sự tiến hóa của thiên hà chủ. Tuy nhiên, các điều kiện để kích hoạt sự hung hăn của lỗ đen này vẫn chưa rõ ràng lắm, vì vậy phải cần nghiên cứu thêm”.

Ngoài ra, các chuyên gia vẫn chưa thể biết những lỗ đen siêu lớn đến từ đâu, và làm thế nào chúng có thể tích lũy được khối lượng khổng lồ đến như vậy.

Điểm mấu chốt là sự tiến hóa của các lỗ đen siêu lớn vẫn đang được tranh luận sôi nổi. Con người thậm chí còn không biết liệu chúng có hình thành theo cùng một cách hay không, hay có nhiều cơ chế khác nhau đang hoạt động.

TIN CŨ HƠN
Trái đất bắt đầu hình thành như thế nào?

Trái đất bắt đầu hình thành như thế nào?

Kênh truyền hình National Geographic danh tiếng mới đây đã cho công chiếu một đoạn clip ngắn diễn giải về sự hình thành Trái đất trong vũ trụ.

Đăng ngày: 06/03/2026
Giải ngố không gian: Những câu hỏi xung quanh tinh vân!

Giải ngố không gian: Những câu hỏi xung quanh tinh vân!

Về cơ bản thì tinh vân là những đám mây khí khổng lồ giữa các vì sao đóng vai trò quan trọng trong vòng đời của các ngôi sao.

Đăng ngày: 06/03/2026
Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Kể từ khi phát hiện ra sao Diêm Vương vào năm 1930, trẻ em đến tuổi đi học sẽ được học về chín hành tinh trong hệ mặt trời của chúng ta.

Đăng ngày: 06/03/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Nếu chế tạo được tàu vũ trụ di chuyển với vận tốc ánh sáng 1.080 triệu km/h, con người có thể khám phá những hành tinh xa xôi trong hệ Mặt Trời chỉ trong phút chốc.

Đăng ngày: 06/03/2026
Phát hiện ngoại hành tinh kỳ lạ, chỉ to bằng sao Hải Vương nhưng mật độ vật chất lại dày đặc hơn cả thép

Phát hiện ngoại hành tinh kỳ lạ, chỉ to bằng sao Hải Vương nhưng mật độ vật chất lại dày đặc hơn cả thép

Một ngoại hành tinh có kích thước bằng sao Hải Vương, đặc hơn thép đã được phát hiện bởi một nhóm các nhà thiên văn học quốc tế.

Đăng ngày: 05/03/2026
NASA công bố những hình ảnh chưa từng thấy về sao Thiên Vương

NASA công bố những hình ảnh chưa từng thấy về sao Thiên Vương

Các bức ảnh mới nhất tiết lộ nhiều bí ẩn của sao Thiên Vương, một trong những hành tinh xa nhất trong Hệ Mặt trời.

Đăng ngày: 05/03/2026
Điều gì sẽ xảy ra nếu Trái đất bước vào kỷ băng hà tiếp theo?

Điều gì sẽ xảy ra nếu Trái đất bước vào kỷ băng hà tiếp theo?

Theo National Geographic, Trái đất đã trải qua vài kỷ băng hà lớn - vậy khi nào thì đợt đóng băng lớn tiếp theo sẽ xảy ra?

Đăng ngày: 05/03/2026
Khoa Học News