Lần đầu phát hiện siêu lỗ đen bắn ra thứ lớn gấp 50 lần thiên hà của nó

Lỗ đen quái vật của thiên hà NCG2663 có thể là một trong những siêu lỗ đen vĩ đại nhất vũ trụ.

Theo The Conversation, các nhà thiên văn học từ Trường Đại học Tây Sydney - Úc đã sử dụng hệ thống siêu kính viễn vọng vô tuyến ASKAP của Tổ chức Nghiên cứu khoa học và công nghiệp khối thịnh vượng chung (CISRO) để xác định siêu lỗ đen thú vị này.

ASKAP với mạng lưới 36 đĩa vô tuyến liên kết tạo thành siêu kính viễn vọng duy nhất, được đặt tại vùng hoang sơ của sa mạc Tây Úc và là một trong những công cụ quan sát thiên văn hàng đầu của nhân loại.


Ảnh đồ họa mô tả dòng vật chất bắn ra từ siêu lỗ đen - (Ảnh: THE CONVERSATION)

Dữ liệu vô tuyến mà ASKAP thu được tiết lộ một tia vật chất ngoài sức tưởng tượng, dài hơn 1 triệu năm ánh sáng, vắt ngang vùng không gian cách chúng ta 93 triệu năm ánh sáng.

Nó bắn ra từ trung tâm của thiên hà NGC2663, một thiên hà elip điển hình, siêu dày đặc với số lượng sao gấp 10 lần thiên hà chứa Trái đất Milky Way.

Tia vật chất này là một dòng phản lực năng lượng cực cao bị lỗ đen trung tâm thiên hà bắn ra. Dù các nhà thiên văn đã nhìn thấy nhiều dòng phản lực nhưng chưa cái nào có tầm vóc như thế.

Không chỉ là một chùm vật chất lớn, nó còn mang kích thước rất chênh lệch so với thiên hà mẹ của lỗ đen bắn ra nó - đến 50 lần. Dòng suối vật chất này còn mang nhiều hạt "kim cương xung kích" khổng lồ - là điểm sáng dạng kim cương chảy trong dòng vật chất khi nó được bắn ra, phát sáng rực rỡ hơn phần còn lại.

Điều này đòi hỏi siêu lỗ đen bắn ra nó phải cực lớn, cực mạnh, có thể là một trong những lỗ đen lớn nhất trong toàn vũ trụ.

Ngoài ra, hiệu ứng này được thúc đẩy bởi vật chất dày đặc giữa các thiên hà xung quanh NGC2663, tương tác với dòng phản lực để tạo ra tác động ngoạn mục.

Tất cả tạo thành một "vòng luân hồi": Vật chất giữa các thiên hà đi vào thiên hà, bị lỗ đen trung tâm thiên hà nuốt chửng, lỗ đen lại phóng dòng phản lực này ra không gian giữa các thiên hà... Những quá trình này giúp các thiên hà trong vũ trụ phát triển.

Nghiên cứu trên vừa được chấp thuận bởi Monthly Notices of the Royal Astronomical Society.

TIN CŨ HƠN
Phát hiện hố Mặt trăng có nhiệt độ phù hợp cho người sống

Phát hiện hố Mặt trăng có nhiệt độ phù hợp cho người sống

Sử dụng dữ liệu từ tàu LRO, các chuyên gia NASA nhận thấy nhiệt độ trong hố trũng ở vùng Mare Tranquilitatis trên Mặt trăng chỉ khoảng 17 độ C.

Đăng ngày: 10/05/2026
Hành tinh

Hành tinh "siêu Trái Đất" có thể chứa sự sống

Một ngoại hành tinh ở cách 111 năm ánh sáng có thể là phiên bản lớn của Trái Đất với những điều kiện phù hợp cho sự sống.

Đăng ngày: 10/05/2026
Vì sao Mặt trời phát sáng và phát nhiệt?

Vì sao Mặt trời phát sáng và phát nhiệt?

Mặt trời giống như một quả cầu lửa nóng bỏng, chói chang. Hàng giờ hàng phút nó đều bức xạ một năng lượng lớn, phát ra ánh sáng và nhiệt trong vũ trụ, trong đó có Trái Đất chúng ta.

Đăng ngày: 10/05/2026
50.000 dải thiên hà rực rỡ trên bản đồ vũ trụ 3D

50.000 dải thiên hà rực rỡ trên bản đồ vũ trụ 3D

Một tấm bản đồ 3D gần như hoàn chỉnh nhất về vũ trụ do chương trình khảo sát Two Micron All-Sky Survey, còn gọi 2MASS tạo nên, cho thấy, 50.000 dải thiên hà rực rỡ tồn tại giữa ánh sáng hồng ngoại trong vũ trụ.

Đăng ngày: 06/05/2026
Những sự thật thú vị về vũ trụ có thể bạn chưa biết

Những sự thật thú vị về vũ trụ có thể bạn chưa biết

Cho tới nay, thế giới vũ trụ rộng lớn vẫn còn là chứa đựng nhiều điều bí ẩn mà khoa học hiện đại vẫn chưa khám phá hết.

Đăng ngày: 05/05/2026
Trung Quốc xác nhận có nước trên Mặt trăng

Trung Quốc xác nhận có nước trên Mặt trăng

Qua xác nhận qua thử nghiệm trên Trái đất, các nhà khoa học Trung Quốc báo cáo có các dấu hiệu cho thấy nước tồn tại trong những hòn đá do tàu đổ bộ Chang’e 5 thu lượm trên Mặt trăng.

Đăng ngày: 03/05/2026
Phát hiện hành tinh trẻ nhất thiên hà chứa Trái đất, siêu độc lạ

Phát hiện hành tinh trẻ nhất thiên hà chứa Trái đất, siêu độc lạ

Hệ thống quan sát thiên văn siêu việt ALMA đã có một phát hiện vô cùng ngoại mục: Một hành tinh đúng nghĩa sơ sinh trong đĩa khí bụi của ngôi sao trẻ AS 209.

Đăng ngày: 30/04/2026
Khoa Học News