Lộ diện thế giới ngoài hành tinh có cảnh quan y hệt Trái đất

Nghiên cứu mô hình mới đã vén màn biển mây trên một trong các thế giới ngoài hành tinh được cho là có tiềm năng sở hữu sự sống nhất, cho thấy cách mà núi, đồi, sông ngòi, biển cả... hình thành bất chấp khác biệt về vật liệu.

Theo chuyên san khoa học PHYS, từ lâu các quan sát của NASA đã cho thấy mặt trăng TItan của sao Thổ có cảnh quan rất giống Trái đất: sông ngòi quanh co, núi đồi chập chùng, biển cả được lấp đầy bởi mưa rơi qua bầu khí quyển dày đặc. Nhưng nước ở thế giới ngoài hành tinh này không phải là nước, mà là các dòng methane lỏng.

Câu hỏi lớn được đặt ra là làm cách nào methane "điêu khắc" được cảnh quan đặc biệt đó. Nhóm khoa học gia dẫn đầu bởi phó giáo sư Mathieu Lapôtre từ Trường Khoa học Trái đất, năng lượng và môi trường thuộc Trường ĐH Stanford (Mỹ) đã tạo ra một mô hình hình thành cảnh quan để giải thích bí ẩn của Titan.


Nghiên cứu mới đã chứng minh các hình ảnh gây kinh ngạc từ tàu Cassini của NASA thực sự là một thế giới ngoài hành tinh tương tự những gì chúng ta đang nhìn thấy trên địa cầu - (Ảnh: NASA)

Theo bài công bố trên Geophysical Research Letters, các thành phần khác của Titan có tính chất cơ học khác biệt rất lớn so với các chất dựa trên silicat tạo nên các thiên thể trầm tích khác trong Hệ Mặt trời - bao gồm Trái đất.

Tuy nhiên mô hình mới đã chỉ ra một quy trình cho phép các chất gốc hydrocarbon hình thành một dạng hạt y hệt hạt cát hay các hạt nền tảng khác của đất đai Trái đất, di chuyển nhờ vào gió và dòng chảy để tạo thành cảnh quan.

Khác với Trái đất, sao Hỏa và sao Kim, trầm tích của Titan không được tạo thành từ vật liệu silicat mà bằng các hợp chất hữu cơ rắn, đủ nặng và bền vững để di chuyển qua cảnh quan mà không bị mài mòn quá nhiều, không bị tan rã thành bụi.

Chúng mang tính chất tương tự các hạt ooids trên Trái đất, là những hạt nhỏ, hình cầu hay xuất hiện ở các vùng biển nhiệt đới nông, ví dụ xung quanh Bahamas.

Ooids hình thành khi canxi carbonat bị kéo ra khỏi cột nước và gắn thành từng lớp xung quanh hạt. Sự hình thành dựa trên kết tủa hóa học cho phép chúng phát triển lớn hơn, ngược lại sự xói mòn làm chúng mòn đi, nhỏ lại. Nhưng hai quá trình này vẫn đủ cân bằng để hạt giữ được kích thước vừa phải.

Với giả thuyết về sự hình thành trầm tích này, các nhà khoa học đã đối chiếu với dữ liệu hiện có từ NASA về khí hậu Titan và hướng vận chuyển trầm tích, được tiết lộ qua hình ảnh của các cồn cát gần xích đạo, đồng bằng ở các vĩ độ giữa và địa hình mê cung từ các cực. Tất cả đều khớp nhau hoàn hảo.

Chu kỳ trầm tích của Titan được đánh giá là giống với Trái đất hiện đại và cũng từng xảy ra trên sao Hỏa cổ đại.

Thế giới ngoài hành tinh này từng được NASA cho là một phiên bản gần như hoàn hảo của Trái đất. Có vẻ "nước" methane không phù hợp lắm với sự sống hiện tại nhưng ngày càng có nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng chính Trái đất sơ khai cũng có thành phần tương tự và chính sự sống - các vi sinh vật thời kỳ đầu - đã sống nhờ vào các thành phần quái dị đó và dần tạo lập nên môi trường sống ngày nay.

TIN CŨ HƠN
50.000 dải thiên hà rực rỡ trên bản đồ vũ trụ 3D

50.000 dải thiên hà rực rỡ trên bản đồ vũ trụ 3D

Một tấm bản đồ 3D gần như hoàn chỉnh nhất về vũ trụ do chương trình khảo sát Two Micron All-Sky Survey, còn gọi 2MASS tạo nên, cho thấy, 50.000 dải thiên hà rực rỡ tồn tại giữa ánh sáng hồng ngoại trong vũ trụ.

Đăng ngày: 06/05/2026
Những sự thật thú vị về vũ trụ có thể bạn chưa biết

Những sự thật thú vị về vũ trụ có thể bạn chưa biết

Cho tới nay, thế giới vũ trụ rộng lớn vẫn còn là chứa đựng nhiều điều bí ẩn mà khoa học hiện đại vẫn chưa khám phá hết.

Đăng ngày: 05/05/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Trái Đất và các hành tinh hàng xóm, cùng các tiểu hành tinh, hành tinh lùn, thiên thạch, sao chổi... thuộc hệ Mặt Trời (Thái Dương hệ) với Mặt Trời là trung tâm của hệ này.

Đăng ngày: 11/04/2026
Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Hệ Mặt trời (hay Thái Dương Hệ) là hệ hành tinh gồm có Mặt Trời ở trung tâm và các vật quay xung quanh.

Đăng ngày: 11/04/2026
Năm ánh sáng là gì? Một năm ánh sáng bằng bao nhiêu km?

Năm ánh sáng là gì? Một năm ánh sáng bằng bao nhiêu km?

Năm ánh sáng là đơn vị đo thông dụng ngoài vũ trụ bao la, rộng lớn. Và người ta thường nhầm lẫn nghĩ rằng đây là đơn vị đo thời gian.

Đăng ngày: 09/04/2026
12 điều kỳ thú nhất về Sao Kim

12 điều kỳ thú nhất về Sao Kim

Sao Kim, hành tinh thứ hai gần Mặt Trời là một vì tinh tú khá kỳ thú. Hãy cùng khám phá những điều kỳ lạ về một trong những người “anh em láng giềng” gần gũi nhất với Hành Tinh Xanh của chúng ta trong Hệ Mặt Trời.

Đăng ngày: 09/04/2026
Không bao giờ nhìn thấy đầy đủ Mặt Trăng từ Trái Đất

Không bao giờ nhìn thấy đầy đủ Mặt Trăng từ Trái Đất

Mặt trăng là vệ tinh tự nhiên duy nhất của Trái đất và cũng là hành tinh duy nhất mà con người đã từng đặt chân lên.

Đăng ngày: 09/04/2026
Khoa Học News