Loài cá "hóa thạch sống" mang thai suốt 5 năm

Loài cá cổ đại Coelacanth “sống chậm” với tuổi thọ lên tới một thế kỷ và thời gian mang thai 5 năm, theo kết quả một nghiên cứu mới.

Coelacanth, loài cá tồn tại từ thời khủng long, trưởng thành với tốc độ rất chậm, theo nghiên cứu của các nhà khoa học Pháp được đăng ngày 17/6 trong tạp chí Current Biology, AP đưa tin ngày 18/6.

Theo nghiên cứu, cá Coelacanth cái không đạt tuổi trưởng thành cho đến cuối những năm 50 tuổi, trong khi con đực đến tuổi sinh sản trong khoảng tuổi 40-69.

Được gọi là "hóa thạch sống", cá Coelacanth đã tồn tại được 400 triệu năm. Loài cá này bị cho là tuyệt chủng cho tới khi được phát hiện vào năm 1938 ngoài khơi Nam Phi. Sự kiện này đã làm cộng đồng khoa học thời bấy giờ cực kì kinh ngạc.

Người ta cho biết, lý do mà các ngư dân "vô tình" phát hiện ra loài vật này là bởi họ đang sử dụng lưới Gillnet đặc biệt, nhằm mục đích bắt được nhiều cá mập hơn.

Loại lưới này đã được nâng cấp và tích hợp công nghệ tiên tiến, cho phép tiếp cận những khu vực nước rất sâu, ở độ sâu từ khoảng 328 đến 492 feet (tương đương với khoảng 150 mét) dưới mặt biển. Đáng chú ý, đây cũng chính là môi trường sống ưa chuộng của loài cá Coelacanth.

Coelacanth ở trong tình trạng nguy cấp đến mức các nhà khoa học chỉ có thể nghiên cứu mẫu vật chết.


Cá Coelacanth được cho là đã tuyệt chủng từ lâu nhưng bất ngờ được phát hiện vào năm 1938. (Ảnh: AP).

Trong quá khứ, các nhà khoa học tính tuổi cá bằng cách đếm những vạch lớn trên một miếng vảy của cá Coelacanth. Bằng cách này, tuổi thọ của cá Coelacanth trước đó được ước tính là khoảng 20 năm.

Tuy nhiên, các nhà khoa học Pháp phát hiện phương pháp này bỏ qua những vạch nhỏ hơn chỉ có thể được nhìn thấy bằng ánh sáng phân cực - kỹ thuật xác định tuổi cá thương mại.

Bruno Ernande, đồng tác giả nghiên cứu tại viện nghiên cứu biển của Pháp, cho biết ánh sáng phân cực hé lộ mỗi vạch lớn sẽ đi kèm 5 vạch nhỏ. Từ đó, các nhà nghiên cứu kết luận mỗi vạch nhỏ sẽ tương ứng với một tuổi của cá Coelacanth. Điều này cho thấy mẫu vật lớn tuổi nhất mà họ có ở vào tuổi 84.

Bằng kỹ thuật tương tự, các nhà khoa học tiếp tục nghiên cứu 2 bào thai của cá Coelacanth, từ đó ước tính mẫu vật lớn nhất là 5 tuổi. Vì thế, họ nhận định thời kỳ mang thai ở cá Coelacanth kéo dài ít nhất 5 năm. Cá Coelacanth sinh sản trực tiếp như người, không qua đẻ trứng.

Giai đoạn thai nghén 5 năm là “rất kỳ lạ” đối với cá hoặc các loài động vật khác, theo Harold Walker, thuộc Viện Hải dương học Scripps (Mỹ). Ông Walker không thuộc đội nghiên cứu trên.

Tuy không có liên hệ về mặt di truyền và có đặc điểm tiến hóa khác, cá Coelacanth có tốc độ trưởng thành chậm tương tự các loài cá sống ở biển sâu (như cá mập và cá đuối), theo ông Ernande.

“Chúng có thể có lịch sử tiến hóa giống nhau vì môi trường sống của chúng tương tự”, ông Ernande nói.

Cá Coelacanth sở hữu một cấu trúc cơ thể rất khác biệt. Đây là loài động vật sống sót duy nhất mà người ta biết đến có các khớp nối nằm trong hộp sọ của chúng, giúp phân chia rõ ràng giữa phần trước và phần sau của hộp sọ từ bên trong.

Các nhà khoa học lý giải rằng, sự uốn cong tại các khớp nối có thể hỗ trợ "cá vây tay" trong việc há mồm to và nuốt chửng con mồi kích cỡ lớn.


Cá Coelacanth sở hữu một cấu trúc cơ thể rất khác biệt. (Ảnh: Reuters).

Cá Coelacanth có đôi mắt sắc nét với cấu trúc "tapetum lucidum" (chất phản quang tương tự như trong mắt mèo), giúp chúng có thể thích nghi và tránh bị săn bắt trong mọi điều kiện tự nhiên, kể cả ban đêm.

Cá Coelacanth sinh sống trong các khu vực nước sâu và có kích cỡ tương đương với người lớn, chuyển động một cách chậm rãi và được mệnh danh là "hóa thạch sống". Loài cá này hoạt động vào ban đêm và phát triển một cách rất từ từ.

TIN CŨ HƠN
“Người sói” phiên bản thật 100%: Thể chất phi thường, hung hăng, tấn công cả gấu Bắc Cực

“Người sói” phiên bản thật 100%: Thể chất phi thường, hung hăng, tấn công cả gấu Bắc Cực

Dù khác biệt về ngoại hình nhưng loài động vật này vẫn sở hữu những tố chất xứng đáng với danh xưng “người sói”, đặc biệt phải kể đến bản tính hung hăng kết hợp cùng cơ thể cường tráng, khiến chúng không hề ngại gây hấn với chó sói, gấu đen và thậm chí là gấu Bắc Cực.

Đăng ngày: 29/01/2026
Kỳ lạ loại lợn nhỏ nhất thế giới tưởng chừng đã tuyệt chủng

Kỳ lạ loại lợn nhỏ nhất thế giới tưởng chừng đã tuyệt chủng

Lợn Pygmy - loài lợn nhỏ nhất thế giới có nguồn gốc từ đồng cỏ phù sa ở chân đồi của dãy Himalaya. Loài động vật này có đặc tính khá nhút nhát.

Đăng ngày: 24/01/2026
Voi Sumatra đang đứng bên bờ vực tuyệt chủng

Voi Sumatra đang đứng bên bờ vực tuyệt chủng

Quỹ động vật hoang dã thế giới (WWF) hôm 24/1 thông báo voi Sumatra đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng lớn hơn và Liên minh bảo tồn thiên nhiên quốc tế (IUCN) đã nâng mức báo động về tình trạng của loài voi này từ “có nguy cơ” lên “có nguy cơ nghiêm trọng".

Đăng ngày: 16/01/2026
Phát hiện 2 loài cua nước ngọt mới ở miền Bắc

Phát hiện 2 loài cua nước ngọt mới ở miền Bắc

Các nhà khoa học Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam vừa phát hiện 2 loài cua nước ngọt mới ở vùng núi phía Bắc Việt Nam.

Đăng ngày: 15/01/2026
Cuộc tử chiến kéo dài hơn một tiếng giữa rắn và kỳ đà

Cuộc tử chiến kéo dài hơn một tiếng giữa rắn và kỳ đà

Cả rắn và kỳ đà đều dùng những đòn riêng để giữ chặt đối thủ, không bên nào yếu thế cho đến tận phút chót.

Đăng ngày: 13/01/2026
15 loài vật khổng lồ nhất thế giới

15 loài vật khổng lồ nhất thế giới

Cá voi xanh, hươu cao cổ, hải tượng… nằm trong danh sách là những loài động vật lớn nhất trên thế giới. Mỗi loài vật đều có những đặc điểm riêng của mình để tạo nên một thế giới tự nhiên sinh động và đầy kỳ thú.

Đăng ngày: 12/01/2026
10 loài thủy quái của sông Amazon

10 loài thủy quái của sông Amazon

Cá Pacu là loài sinh vật có hàm răng giống người. Không giống những loài sinh vật trong danh sách, cá Pacu là cá ăn tạp, thức ăn yêu thích là hoa quả và các loại hạt.

Đăng ngày: 10/01/2026
Khoa Học News