Loài chim bồ câu khổng lồ bị con người săn bắn tới mức tuyệt chủng

Chim bồ câu Tongoenas burleyi sống trên những hòn đảo Thái Bình Dương trong 60.000 năm, nhưng chúng biến mất chỉ 1-2 thế kỷ sau khi con người xuất hiện.

Khác với chim dodo và chim bồ câu khổng lồ Viti Levu đã tuyệt chủng ở Fiji, T. burleyi có thể bay. Loài vật cư trú dưới tán cây này tiến hóa cùng với những cây ăn quả trong họ xoài, ổi và xoan, giúp trồng rừng bằng cách phát tán hạt giống tới địa điểm mới. Khi con người xuất hiện khoảng 2.850 năm trước, khoảng 1 - 2 thế kỷ sau, loài bồ câu này biến mất.


Chim bồ câu Tongoenas burleyi sống trên cây. (Ảnh: Phys.org).

Với kích thước to ngang một con vịt, T. burleyi có thể nuốt quả to bằng trái bóng tennis, theo trưởng nhóm nghiên cứu David Steadman, chuyên gia điểu học ở Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Florida, Mỹ. "Một số cây có quả lớn, nhiều thịt, phù hợp để một con bồ câu lớn nuốt chửng và rải hạt. Trong số những loài bồ câu ăn quả, T. burleyi có kích thước lớn nhất", Steadman cho biết. Việc T. burleyi biến mất khỏi quần đảo Tonga có thể đe dọa sự tồn tại của các loài cây địa phương phụ thuộc vào bồ câu để vận chuyển hạt giống, theo đồng tác giả nghiên cứu Oona Takano, nghiên cứu sinh tiến sĩ ở Đại học New Mexico, Mỹ.

Khi Steadman tìm thấy hóa thạch T. burleyi trong một hang động ở đảo 'Eua thuộc quần đảo Tonga, ông lập tức ấn tượng với kích thước của nó. Con chim dài khoảng 51 cm chưa kể phần đuôi và nặng ít nhất gấp 5 lần chim bồ câu thông thường. Steadman và nhà khảo cổ học David Burley ở Đại học Simon Fraser, Canada, bắt tay vào khai quật những mẩu xương bị vỡ của T. burleyi, họ lập tức biết loài chim này tuyệt chủng do con người.

Họ Bồ câu (Columbidae) có rất ít động vật ăn thịt hoặc đối thủ cạnh tranh trước khi con người tới các hòn đảo Thái Bình Dương. Khu vực này không có động vật linh trưởng và loài ăn thịt như mèo, chó và chồn. Chim ưng và cú cũng vắng bóng trên nhiều hòn đảo. Bồ câu phát triển mạnh trong môi trường thuận lợi này, phân hóa trong 30 - 40 triệu năm qua.

Steadman và Takano phân tích đặc điểm chân của họ Bồ câu và chia chúng thành 3 nhóm gồm loài sống trên cây, loài sống dưới đất và loài sống ở cả hai nơi. Chim bồ câu sống phần lớn thời gian dưới tán cây có chân ngắn, phù hợp để đậu và bám chặt vào cành khi gió to. Những loài lần mò tìm hạt trên nền đất có chân dài hơn, thích nghi với hoạt động đi lại và chạy. Cấu tạo chân tương đối ngắn của T. burleyi cho thấy đây là loài sống dưới tán cây. Steadman cho rằng chúng có bộ lông rực rỡ hơn bồ câu màu nâu và xám sống trên mặt đất.

TIN CŨ HƠN
Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Các nhà nhân chủng học New Zealand vừa phát hiện ra những bằng chứng cho thấy người cổ đại đã sử dụng một loại "kẹo cao su" tự nhiên để chế tạo ra keo dùng cho săn bắn.

Đăng ngày: 03/01/2026
Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh

Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh "máy hút bụi"

Các nhà khoa học mới tìm thấy hóa thạch của loài mà hã sống cách đây khoảng 23 triệu năm đã từng sử dụng chiếc mõm đặc biệt như cái máy hút bụi.

Đăng ngày: 03/01/2026
9 khám phá khảo cổ đang

9 khám phá khảo cổ đang "đi đường quyền" với khoa học, đến giờ vẫn chưa ai giải thích được

Trái đất ra đời từ 4,5 tỉ năm trước. Với lịch sử lâu đời như vậy, có rất nhiều bí ẩn trong quá khứ mà đến giờ chúng ta vẫn chưa thể tìm ra.

Đăng ngày: 02/01/2026
Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Mới đây, các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra điều mới lạ trong khu mộ chúa Jesus tại Jerusalem. Kết quả nghiên cứu hé lộ răng Chúa Jesus từng có vợ và một người con trai có tên là Judah.

Đăng ngày: 02/01/2026
Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Người Aztec, người Maya và người Ai Cập cổ thuộc ba nền văn minh rất khác nhau nhưng lại cùng chung một biểu tượng: các kim tự tháp.

Đăng ngày: 02/01/2026
Giải oan cho loài chim bị con người tuyệt diệt

Giải oan cho loài chim bị con người tuyệt diệt

Dodo - loài chim bị con người tàn sát đến mức tuyệt chủng - luôn bị gán cho biệt danh "ngu ngốc, khờ khạo".

Đăng ngày: 31/12/2025
Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Các nhà nghiên cứu vừa phát hiện những dấu tích hóa thạch của một con cá voi cổ đại với bộ răng to lớn đáng sợ.

Đăng ngày: 28/12/2025
Khoa Học News