Loài chim sẻ kỳ lạ có 4 "giới tính" khác nhau

Nếu như chỉ 2 giới tính là không đủ, thì loài chim sẻ họng trắng sẽ khiến bạn phải bất ngờ khi chúng tiến hóa để sở hữu tới 4 giới tính khác nhau.

Hầu hết các sinh vật được phân chia thành hai giới tính, là "đực" và "cái". Mỗi giới tính được đặc trưng bởi nhiều đặc điểm khác nhau về hình thái, giải phẫu, sinh lý.


Chim sẻ họng trắng tiến hóa để sở hữu tới "4 giới tính". (Ảnh: Getty).

Tuy nhiên, giới tính ở một số loài động vật có thể trở phức tạp, điển hình như chim sẻ họng trắng (Zonotrichia albicollis) sống ở vùng cận Bắc Cực.

Đối với loài chim này, bất kỳ một cá thể nào cũng chỉ có thể giao phối với 1/4 số loài, thay vì 1/2 như thông thường. Điều gì đã xảy ra ở loài chim này?

Để làm rõ câu hỏi trên, hai nhà sinh vật học người Canada là Elaina Tuttle và Rusty Gonser đã tìm hiểu, và phát hiện ra điều kỳ lạ về di truyền học ở loài chim sẻ họng trắng bản xứ.

Theo đó, sự đột biến gene xảy ra ở loài này khiến một phần lớn nhiễm sắc thể của chúng đảo lộn, dẫn đến chỉ vỏn vẹn 4 kiểu gene có thể sinh sản thành công với các kiểu gene cơ bản khác.


Loài chim tiến hóa theo cách những con có sọc trắng trên đầu chỉ giao phối với sọc nâu và ngược lại. (Ảnh: Getty).

Thông thường, động vật sẽ tiến hóa để tăng khả năng sinh sản, giúp chúng tạo ra những đứa con sở hữu bộ gene chọn lọc tốt hơn. Tuy nhiên, điều ngược lại đã xảy ra với chim sẻ họng trắng, khi chúng chọn cách để việc sinh sản trở nên khó khăn hơn.

Cụ thể, 2 bộ nhiễm sắc thể của loài đã tiến hóa thành các phân nhóm riêng biệt, điều sẽ quyết định rằng loài chim nào có thể giao phối thành công với số còn lại.

Tuttle và Gonser đã nghiên cứu sâu hơn về các phép nghịch đảo này và phát hiện ra rằng chúng đã xáo trộn các gene một cách hiệu quả để tạo ra hai hình thái đối lập.

Theo đó, chúng có biểu hiện bằng ngoại hình khác nhau, gồm những con chim có sọc trắng trên đầu, và những con có sọc nâu. Bất chấp sự khác biệt, những cá thể sọc trắng chỉ giao phối với sọc nâu và ngược lại.

"Như thể loài chim này có tới 4 giới tính. Tức là một cá thể chỉ có thể giao phối với 1/4 quần thể", Christopher Balakrishnan, nhà sinh vật học tiến hóa tại Đại học East Carolina cho biết. "Trong tự nhiên, rất ít giống loài lựa chọn có nhiều hơn hai giới tính vì điều đó làm giảm tỷ lệ sinh sản của chúng".

TIN CŨ HƠN
Kỳ lạ loại lợn nhỏ nhất thế giới tưởng chừng đã tuyệt chủng

Kỳ lạ loại lợn nhỏ nhất thế giới tưởng chừng đã tuyệt chủng

Lợn Pygmy - loài lợn nhỏ nhất thế giới có nguồn gốc từ đồng cỏ phù sa ở chân đồi của dãy Himalaya. Loài động vật này có đặc tính khá nhút nhát.

Đăng ngày: 24/01/2026
Cuộc truy diệt thỏ lớn nhất lịch sử nhân loại: Khi virus không còn tiến hóa theo lối mòn

Cuộc truy diệt thỏ lớn nhất lịch sử nhân loại: Khi virus không còn tiến hóa theo lối mòn

Nó để lại cho con người chúng ta một bài học, khi đại dịch COVID-19 vẫn còn chưa kết thúc.

Đăng ngày: 23/01/2026
Đây là lý do vì sao rắn độc bị đứt đầu vẫn có thể cắn chết người

Đây là lý do vì sao rắn độc bị đứt đầu vẫn có thể cắn chết người

Đoạn clip ghi lại phản xạ đáng sợ của một con rắn đuôi chuông cực độc sau khi bị chặt đứt đầu khiến nhiều người chứng kiến phải rùng mình.

Đăng ngày: 23/01/2026
Các nhà khoa học phát hiện loài chuột đầu tiên biết trồng trọt

Các nhà khoa học phát hiện loài chuột đầu tiên biết trồng trọt

Đây là những con chuột "đời hai" ở Mỹ, chúng đã bắt đầu biết vẽ ruộng và trồng trọt.

Đăng ngày: 21/01/2026
Voi Sumatra đang đứng bên bờ vực tuyệt chủng

Voi Sumatra đang đứng bên bờ vực tuyệt chủng

Quỹ động vật hoang dã thế giới (WWF) hôm 24/1 thông báo voi Sumatra đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng lớn hơn và Liên minh bảo tồn thiên nhiên quốc tế (IUCN) đã nâng mức báo động về tình trạng của loài voi này từ “có nguy cơ” lên “có nguy cơ nghiêm trọng".

Đăng ngày: 16/01/2026
Phát hiện 2 loài cua nước ngọt mới ở miền Bắc

Phát hiện 2 loài cua nước ngọt mới ở miền Bắc

Các nhà khoa học Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam vừa phát hiện 2 loài cua nước ngọt mới ở vùng núi phía Bắc Việt Nam.

Đăng ngày: 15/01/2026
Mèo Kefir - Con mèo trắng tại Nga được coi là to lớn nhất thế giới

Mèo Kefir - Con mèo trắng tại Nga được coi là to lớn nhất thế giới

Một con mèo trắng nặng 12,7 kg tại Nga đang được coi là con mèo nuôi lớn nhất trên thế giới.

Đăng ngày: 15/01/2026
Khoa Học News