Luồng tia X lớn hơn dải Ngân Hà phát ra từ hố đen

Đài quan sát Chandra phát hiện luồng tia từ hố đen siêu khối lượng dài 160.000 năm ánh sáng, gấp 1,5 lần dải Ngân Hà.

Các nhà thiên văn học sử dụng Đài quan sát Tia X Chandra của NASA và phát hiện luồng tia từ một vật thể cách Trái Đất 12,7 tỷ năm ánh sáng. Nếu được xác nhận, đây sẽ là một trong những vật thể bắn luồng tia xa nhất từng được biết tới.


Hố đen siêu khối lượng xa xôi phóng luồng tia X cực mạnh trong vũ trụ. (Ảnh: NASA).

Luồng tia đến từ vật thể gọi là chuẩn tinh, vùng nhân của các thiên hà hoạt động chuyên cung cấp vật chất cho hố đen siêu khối lượng và có thể phát ra năng lượng cực lớn. Nhóm nghiên cứu hy vọng thông qua nghiên cứu luồng tia mang tên PSO J352.4034-15.3373 (gọi tắt là PJ352-15), họ có thể tìm hiểu sự hình thành và phát triển của hố đen khổng lồ ở thuở sơ khai của vũ trụ.

"Dù có lực hấp dẫn cực mạnh, hố đen không hút mọi thứ tới gần chúng", NASA giải thích. "Vật chất xoay quanh hố theo trong đĩa bồi tụ cần mất đi tốc độ và năng lượng trước khi có thể rơi sâu vào vùng chân trời sự kiện, tới điểm không thể phục hồi. Từ trường có thể tạo ra hiệu ứng phanh trên đĩa bồi tụ khi cung cấp năng lượng cho luồng tia. Đây là cách quan trọng khiến vật chất ở đĩa bồi tụ mất đi năng lượng, qua đó tăng cường tốc độ phát triển của hố đen".

Các nhà thiên văn học quan sát PJ325-15 trong 3 ngày bằng Chandra. Luồng tia kéo giãn gấp khoảng 1,5 lần chiều dài dải Ngân Hà, xuyên qua khoảng cách 160.000 năm ánh sáng tính từ chuẩn tinh (dải Ngân Hà có đường kính khoảng 100.000 năm ánh sáng). Chiều dài của PJ325-15 vượt xa luồng tia dài nhất từng được quan sát trong một tỷ năm đầu tiên sau khi vụ nổ Big Bang hình thành nên vũ trụ (5.000 năm ánh sáng). Kết quả nghiên cứu sẽ được công bố trên tạp chí Astrophysical Journal.

"Chiều dài của luồng tia này rất quan trọng bởi điều đó có nghĩa hố đen siêu khối lượng cung cấp năng lượng cho nó đã phát triển trong thời gian khá lâu", đồng tác giả nghiên cứu Eduardo Bañados, nhà thiên văn học tại Viện Max Planck ở Đức, cho biết.

TIN CŨ HƠN
Xuyên không là có thật và đây là người duy nhất được trải nghiệm điều đó

Xuyên không là có thật và đây là người duy nhất được trải nghiệm điều đó

Khoa học đã từng chứng minh rằng chúng ta có thể thực hiện du hành thời gian - ít nhất là về mặt lý thuyết.

Đăng ngày: 15/02/2026
Tổng quan về sao Mộc

Tổng quan về sao Mộc

Sao Mộc hay Mộc tinh là hành tinh thứ năm tính từ Mặt Trời và là hành tinh lớn nhất trong Hệ Mặt Trời.

Đăng ngày: 14/02/2026
Tổng quan về sao Thủy

Tổng quan về sao Thủy

Sao Thủy hay Thủy Tinh là hành tinh nhỏ nhất và gần Mặt Trời nhất trong tám hành tinh thuộc Hệ Mặt Trời, với chu kỳ quỹ đạo bằng 88 ngày Trái Đất.

Đăng ngày: 13/02/2026
Vụ nổ Big Bang là gì?

Vụ nổ Big Bang là gì?

Vũ trụ là gì? Một câu hỏi lớn đã từng đặt ra trước nhân loại suốt bao nhiêu thế kỷ. Thời xưa ở Trung Hoa cổ đại, nhà triết học Lão Tử đã cho vũ trụ là một tồn tại "vô thuỷ, vô chung, vô cùng, vô tận".

Đăng ngày: 13/02/2026
Khám phá môi trường khí quyển các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Khám phá môi trường khí quyển các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Hệ Mặt Trời (hay Thái Dương Hệ) là một hệ hành tinh có Mặt Trời ở trung tâm và các thiên thể nằm trong phạm vi lực hấp dẫn của Mặt Trời, tất cả chúng được hình thành từ sự suy sụp của một đám mây phân tử khổng lồ cách đây gần 4,6 tỷ năm.

Đăng ngày: 15/01/2026
Lý do không gian vũ trụ tối đen dù có nhiều ngôi sao chiếu sáng

Lý do không gian vũ trụ tối đen dù có nhiều ngôi sao chiếu sáng

Sự giãn nở của vũ trụ và khoảng cách rất lớn giữa các ngôi sao khiến không gian vũ trụ tối đen dù có vô vàn ngôi sao chiếu sáng.

Đăng ngày: 15/01/2026
“Xuyên không” 700 năm, NASA soi thấu “loài mới” trong thế giới hành tinh

“Xuyên không” 700 năm, NASA soi thấu “loài mới” trong thế giới hành tinh

Siêu kính viễn vọng James Webb lần đầu tiên "xuyên thủng" bầu khí quyển của một hành tinh không giống bất cứ thứ gì được nhìn thấy trong hệ Mặt Trời hay những hệ sao lân cận.

Đăng ngày: 13/01/2026
Khoa Học News