Lý giải hiệu ứng "chết hàng loạt" ở loài ruồi

Cơ chế kỳ lạ ở loài ruồi khiến tuổi thọ của chúng giảm đi một cách đáng kể khi quan sát thấy đồng loại bị chết.

Đã trải qua hàng thế kỷ được nghiên cứu và tìm hiểu, song loài ruồi giấm vẫn khiến chúng ta bất ngờ về những cơ chế đặc biệt của chúng.

Nghiên cứu mới đây đã chỉ ra rằng khi ruồi giấm (Drosophila melanogaster) tiếp xúc với xác của những đồng loại đã chết của chúng, tuổi thọ của chúng bắt đầu giảm đi một cách đáng kể và có thể đo lường được.


Ruồi giấm giảm tuổi thọ khi tiếp xúc với đồng loại đã chết của chúng. (Ảnh: Christi Gendron/CC-BY 4.0).

Quá trình này bao gồm những hành động như tự thu mình lại, giảm lượng mỡ trong cơ thể, và sự lão hóa của chúng tăng nhanh đến mức khiến chúng chết sớm hơn những con ruồi khác. Đôi khi, hiện tượng xảy ra cùng lúc ở cả đàn ruồi, khiến chúng chết hàng loạt.

Những thay đổi này dường như liên quan đến serotonin, một chất dẫn truyền thần kinh quan trọng mang tín hiệu giữa các tế bào thần kinh và 5-HT2A - một trong những thụ thể của serotonin.

Theo lý giải của các nhà khoa học, 2 loại tế bào thần kinh ở loài ruồi tiếp nhận chất dẫn truyền thần kinh serotonin được kích hoạt khi ruồi giấm nhận thấy đồng loại đã chết.

Kết quả là hoạt động gia tăng này đã đẩy nhanh quá trình lão hóa ở ruồi, tạo thành một quá trình mà các nhà nghiên cứu gọi là "nhận thức về cái chết".


Ruồi giấm có thể "nhận thức cái chết". (Ảnh: Wikipedia).

Điều thú vị là những tác động tương tự cũng có thể xảy ra ở một số loài động vật khác, như hành động loại bỏ xác đồng loại đã chết ở các loài côn trùng có tính xã hội cao, hay tìm hiểu tử thi ở loài voi. Ở một số loài linh trưởng không phải người, chúng cũng có cách tiếp cận bao gồm gia tăng nồng độ hormone điều hòa được gọi là glucocorticoid.

Mặc dù bộ não của ruồi rất khác so với của con người, nhưng nhóm nghiên cứu hy vọng rằng một ngày nào đó, những phát hiện ở loài ruồi sẽ giúp hiểu rõ hơn về cách thức mà bộ não của chúng ta và quá trình lão hóa hoạt động.

"Kết quả từ nghiên cứu có thể cung cấp cái nhìn sâu sắc để điều trị cho những người thường xuyên phải đối mặt với các tình huống căng thẳng xung quanh cái chết, như những người lính, hay bác sĩ", báo cáo nghiên cứu cho biết.

TIN CŨ HƠN
Vi khuẩn Deinococcus radiodurans, sinh vật duy nhất chịu được bức xạ cao

Vi khuẩn Deinococcus radiodurans, sinh vật duy nhất chịu được bức xạ cao

Liệu một loại vi khuẩn khiêm tốn có thể nắm giữ chìa khóa để sống sót qua bức xạ vũ trụ?

Đăng ngày: 14/01/2026
Bí mật loài kiến khổng lồ có khả năng chữa vết thương cho đồng loại

Bí mật loài kiến khổng lồ có khả năng chữa vết thương cho đồng loại

Loài kiến Matabele châu Phi có thể trở thành y tá, chăm sóc cho đồng loại bị thương khi chúng tham gia kiếm mồi.

Đăng ngày: 12/01/2026
Mẹo giữ quất tươi lâu, không bị héo lá, rụng quả trong Tết

Mẹo giữ quất tươi lâu, không bị héo lá, rụng quả trong Tết

Trong văn hóa Việt Nam, cây quất được coi là một biểu tượng của sự bình an, may mắn và sự tươi mát.  Vì vậy, nếu để quất bị héo trong năm mới là rất kiêng kỵ.

Đăng ngày: 12/01/2026
Sinh vật Tây Tạng 10.000 tuổi sắp hồi sinh, có thể gây đại dịch mới?

Sinh vật Tây Tạng 10.000 tuổi sắp hồi sinh, có thể gây đại dịch mới?

Các nhà khoa học đã bị sốc khi phát hiện ra 900 loài vi sinh vật chưa từng biết đến trên thế giới đang bị niêm phong trong băng vĩnh cửu ở Tây Tạng, trong đó có những loài có thể gây đại dịch mới.

Đăng ngày: 11/01/2026
Bí ẩn bọ cánh cứng khổng lồ

Bí ẩn bọ cánh cứng khổng lồ

Ẩn mình trong những khu rừng nhiệt đới nóng ẩm ở Nam Mỹ là một loài côn trùng to lớn đến mức nhiều người sẽ không thể tin là chúng thực sự tồn tại.

Đăng ngày: 09/01/2026
Loài hoa ký sinh tái xuất sau 13 năm bị tuyên bố tuyệt chủng

Loài hoa ký sinh tái xuất sau 13 năm bị tuyên bố tuyệt chủng

Một loài thực vật bí ẩn có hoa như đèn lồng, bị tuyên bố tuyệt chủng vào năm 2010, đã được tái phát hiện tại tỉnh Hyōgo, Nhật Bản.

Đăng ngày: 06/01/2026
Sự thực kỳ thú về cây mộc tặc hình dáng lạ của Việt Nam

Sự thực kỳ thú về cây mộc tặc hình dáng lạ của Việt Nam

Cây mộc tặc còn được biết đến với tên gọi khác là cỏ tháp bút. Loài cây này thường mọc hoang ở các tỉnh miền núi và trung du Việt Nam, tuy nhiên, cây cũng được trồng ở một số nơi để làm dược liệu.

Đăng ngày: 05/01/2026
Khoa Học News