Khoa Học News

“Mắt long lanh” của chó nhà không phải do tiến hóa

Phát hiện mới khẳng định “đôi mắt chó con” to và gợi lòng trắc ẩn không chỉ tiến hóa ở những con chó được thuần hóa để thu hút con người như các nhà khoa học đã nghĩ trước đây.

Phóng viên tại châu Phi đưa tin một nghiên cứu công bố mới đây làm sáng tỏ hơn về quá trình tiến hóa của loài chó đã xua tan niềm tin rằng đôi mắt long lanh và đầy cảm xúc của chó con là sản phẩm của quá trình thuần hóa.


 Một chú chó hoang châu Phi trong khu bảo tồn động vật hoang dã tại tỉnh Gauteng của Nam Phi. (Ảnh: Hồng Minh/TTXVN).

Nghiên cứu này cũng đã bác bỏ một nghiên cứu trước đó vào năm 2019 đưa ra giả thuyết rằng loài chó đã tiến hóa khuôn mặt có tính biểu cảm cao do có lịch sử lâu dài sống cùng con người.

Phát hiện mới, mang tên “Sự thích nghi với tính xã hội ở cơ biểu hiện gương mặt và tai của chó hoang châu Phi” đăng trên Tạp chí The Anatomical Record, khẳng định “đôi mắt chó con” to và gợi lòng trắc ẩn không chỉ tiến hóa ở những con chó được thuần hóa để thu hút con người như các nhà khoa học đã nghĩ trước đây.

Thay vào đó, nghiên cứu cho thấy các loài khác trong họ chó cũng có khả năng tạo ra đôi mắt buồn bã như những chú chó nhà.

Các tài liệu nghiên cứu trước đây được xuất bản vào năm 2019 và năm 2022 đã đưa ra giả thuyết rằng chó phát triển các cơ mới quanh mắt đặc biệt vì điều này tạo điều kiện thuận lợi cho việc giao tiếp hiệu quả hơn với con người.

Nhưng một nghiên cứu mới đã bác bỏ lý thuyết này, phát hiện ra rằng các loài chó khác có khả năng thích nghi cơ bắp tương tự, cho phép chúng có những biểu hiện trông buồn bã.


Chó hoang châu Phi có cơ mặt phát triển tốt giống như biểu hiện "mắt cún con" ở chó nhà. (Ảnh: Hồng Minh/TTXVN)

Nghiên cứu trước đây đã so sánh cơ mặt của chó nhà với cơ mặt của chó sói (Canis lupus) để phát hiện ra rằng chó phát triển các cơ chuyên biệt quanh mắt để tạo ra nhiều biểu cảm trên khuôn mặt hơn.

Các nhà khoa học đưa ra kết luận rằng những cơ này có thể đã phát triển khi chó bắt đầu sống gần gũi hơn với con người để chúng có thể bắt chước nét mặt của chúng ta như một cách khuyến khích chúng ta chăm sóc chúng.

Trong nghiên cứu mới, các nhà khoa học lại mổ xẻ một mẫu vật chó hoang châu Phi (Lycaon pictus) đã chết do một vườn thú tặng và phát hiện ra rằng con vật này cũng có cơ “mắt chó con” giống nhau.

Những cơ mặt này không chỉ có ở chó hoang mà còn được chứng minh là phát triển tương đương với những cơ được thấy ở những người anh em họ đã được thuần hóa của chúng.

Ngoài ra, một số cơ mặt ở chó hoang châu Phi dường như hỗ trợ việc điều khiển khéo léo đôi tai mềm mại vung vẩy, to đặc trưng của nó.

Các nhà nghiên cứu viết trong nghiên cứu: “Hình thái này cho thấy các biểu hiện trên khuôn mặt bằng mắt góp phần vào sự giao tiếp trong đàn ở chó hoang và không phải chỉ có ở chó nhà”.

Tác giả chính của nghiên cứu Heather Smith từ Đại học Midwestern (Illinois, Mỹ) cho biết: “Chó hoang châu Phi có cơ mặt phát triển tốt giống như biểu hiện "mắt cún con" ở chó nhà!”

Các nhà nghiên cứu tin rằng những cơ mắt này phát triển để giúp chó hoang châu Phi phối hợp và giao tiếp khi chúng săn mồi trên thảo nguyên rộng mở.

Giống như chó sói và những người anh em họ trong nhà của chúng, chó hoang châu Phi có tính xã hội cao, sống theo nhóm khoảng 5-9 cá thể.

Khuôn mặt biểu cảm cao của chúng có thể cho phép chúng tạo ra các tín hiệu hình ảnh im lặng trên mặt phẳng cỏ.

Trong tương lai, Smith và nhóm của cô hy vọng có thể kiểm tra giải phẫu khuôn mặt của các loài chó hoang dã khác, chẳng hạn như cáo, chó sói và chó hoang châu Á, để xem cơ mắt chó con của chúng phát triển tốt như thế nào.

Điều này sẽ giúp họ hiểu rõ hơn về cách các loài này giao tiếp và săn mồi, đồng thời giúp các nhà nghiên cứu xác định liệu đặc điểm này có tồn tại ở những loài vừa có tính xã hội vừa có định hướng thị giác hay không.

Adam Hartstone-Rose, một nhà hình thái học so sánh tại Đại học bang North Carolina, người không tham gia vào nghiên cứu mới nhận xét: “Nghiên cứu này khẳng định rằng không chỉ [chó hoang] có tính xã hội cao mà rất nhiều tín hiệu xã hội đó có thể liên quan đến tín hiệu thị giác.”

Theo ông Hartstone-Rose, mặc dù cũng sống trong các nhóm xã hội gắn bó chặt chẽ, cơ mặt của sói có lẽ không tiến hóa để trở nên khỏe mạnh như chó nhà và chó hoang châu Phi vì chúng ít dựa vào giao tiếp bằng hình ảnh.

Sói săn mồi ở nhiều cảnh quan khác nhau, kể cả trong rừng rậm và núi non, nơi mỗi cá thể có nhiều khả năng bị đá hoặc cây che khuất khi truy đuổi con mồi. Kết quả là, chúng có thể đã tiến hóa để phối hợp bằng cách sử dụng những âm thanh hoặc tín hiệu mùi hương phức tạp hơn thay vì tín hiệu thị giác.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Top 5 loài động vật có khả năng bay lượn cừ khôi dù không phải là chim

Top 5 loài động vật có khả năng bay lượn cừ khôi dù không phải là chim

Thế giới tự nhiên thật sự vô cùng phong phú. Một số loài động vật dù không phải chim nhưng lại có thể bay lượn điêu luyện.

Đăng ngày: 28/09/2026
Cách phân biệt rắn cạp nong và rắn cạp nia

Cách phân biệt rắn cạp nong và rắn cạp nia

Ở Việt Nam có rất nhiều rắn độc và cực độc, điển hình là hai "anh em" rắn cạp nong - cạp nia.

Đăng ngày: 28/09/2026
Loài sóc đất khổng lồ là cao thủ đào hầm

Loài sóc đất khổng lồ là cao thủ đào hầm

Có vẻ ngoài đáng yêu với bộ lông xù, loài sóc đất khổng lồ thường sống trên núi cao, với những tập tính đặc biệt.

Đăng ngày: 26/09/2026
Bạn có biết: loài rùa sinh tồn qua mùa đông bằng cách... thở bằng mông

Bạn có biết: loài rùa sinh tồn qua mùa đông bằng cách... thở bằng mông

Rùa là loài động vật máu lạnh - vậy nên thân nhiệt của chúng thay đổi theo môi trường bên ngoài. Nếu nhiệt độ dưới nước là 1 độ C, thì thân nhiệt của rùa cũng là như thế.

Đăng ngày: 26/09/2026
Rắn chàm quạp cực độc nhưng dễ bị nhầm lẫn với sinh vật này: Cách phân biệt nhanh, rất dễ!

Rắn chàm quạp cực độc nhưng dễ bị nhầm lẫn với sinh vật này: Cách phân biệt nhanh, rất dễ!

Cả hai đều thuộc họ rắn lục Viperidae nên rất dễ nhầm lẫn.

Đăng ngày: 25/09/2026
Những loài mèo "đẹp lạ" trên thế giới

Những loài mèo "đẹp lạ" trên thế giới

Mèo là thú cưng được nhiều gia đình yêu thích. Với bộ lông mềm mại và vẻ đẹp đáng yêu những chú mèo dưới đây sẽ khiến bạn yêu thích ngay khi gặp mặt.

Đăng ngày: 25/09/2026
Những loài rắn lớn nhất thế giới

Những loài rắn lớn nhất thế giới

Titanoboa xếp đầu bảng trong danh sách những loài rắn lớn nhất với trọng lượng hơn một tấn và chiều dài 13 m.

Đăng ngày: 25/09/2026
Khoa Học News