Khoa Học News

Mặt trái của biến thể gene từng bảo vệ con người khỏi Cái chết Đen

Các nhà khoa học cho biết những đặc điểm di truyền từng bảo vệ con người khỏi Cái chết Đen cũng có liên quan đến việc gia tăng tính mẫn cảm đối với các bệnh tự miễn dịch hiện nay.

Nghiên cứu ADN của các nạn nhân và người sống sót sau trận dịch hạch xảy ra vào thế kỷ XIV cho thấy những người có biến thể "tốt" của một gene cụ thể, được gọi là ERAP2, sống sót với tỷ lệ cao hơn nhiều, Guardian đưa tin.


Các nhà khoa học đã lấy mẫu từ hài cốt người được chôn cất tại ba nghĩa trang ở London. (Ảnh: Bảo tàng Khảo cổ học London).

Các phát hiện này làm sáng tỏ về cách thức Cái chết Đen - dịch bệnh đã xóa sổ khoảng 50% dân số châu Âu - định hình sự tiến hóa của các gene miễn dịch như ERAP2. Điều đó cũng định hình cách con người phản ứng với bệnh tật ngày nay.

Các nhà nghiên cứu lưu ý rằng biến thể ERAP2 cũng là một yếu tố tạo ra nguy cơ đối với bệnh Crohn và có liên quan đến các bệnh tự miễn dịch khác. Đây được coi là biến thể "có lợi một cách có chọn lọc".

Nhiều người châu Âu mang đột biến gene đã bảo vệ tổ tiên của họ khỏi bệnh dịch hạch, các nhà khoa học báo cáo hôm 19/10 trên tạp chí Nature.

Một số biến thể di truyền nhất định được cho giúp con người có nhiều khả năng sống sót sau bệnh dịch này hơn. Tuy nhiên, sự bảo vệ đó đi kèm với cái giá phải trả: Những người thừa hưởng các đột biến kháng bệnh dịch hạch có nguy cơ mắc các rối loạn miễn dịch như bệnh Crohn cao hơn, New York Times đưa tin.

Bệnh Crohn là một rối loạn trong đó hệ thống miễn dịch tấn công các vi khuẩn thân thiện trong ruột và gây ra tình trạng viêm.

Luis Barreiro, giáo sư y học di truyền tại Trung tâm Y tế Đại học Chicago (Mỹ) và là đồng tác giả chính của nghiên cứu, cho biết: “Đây là minh chứng đầu tiên cho thấy rằng Cái chết Đen thực sự là một áp lực chọn lọc quan trọng đến sự phát triển của hệ thống miễn dịch của con người”.

Đối với nghiên cứu, hơn 500 mẫu ADN cổ đại đã được lấy từ ​​hài cốt, bao gồm cả những người được chôn cất trong hố dịch hạch East Smithfield ở London. Các mẫu này được lấy từ những người đã chết trước, trong và sống sót sau Cái chết Đen.

Những người có biến thể đó có khả năng sống sót sau Cái chết Đen cao hơn khoảng 40% so với những người không có.

Đề cập về nguy cơ của biến thể gene này, Hendrik Poinar, giáo sư nhân chủng học tại Đại học McMaster ở Canada và là đồng tác giả chính của nghiên cứu, cho biết: “Đây là những tác dụng phụ đáng tiếc của quá trình chọn lọc để bảo vệ lâu dài”.

Mặc dù dịch hạch đã lây nhiễm cho con người hàng nghìn năm, nó tấn công châu Âu thời Trung cổ với mức độ dữ dội khiến các nhà khoa học tự hỏi liệu Cái chết Đen đã thay đổi cấu trúc gene của châu Âu.

“Chúng tôi mong đợi sẽ thấy một sự thay đổi lớn”, ông Poinar nói.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Phát hiện loài ếch cổ đại từng ăn thịt khủng long

Phát hiện loài ếch cổ đại từng ăn thịt khủng long

Dài 41cm và nặng hơn em bé sơ sinh, ếch Beelzebufo được coi là loài ếch lớn nhất từng tồn tại với khả năng săn mồi đáng kinh ngạc.

Đăng ngày: 25/09/2026
Những nền văn minh lâu đời nhất hành tinh

Những nền văn minh lâu đời nhất hành tinh

Những nền văn minh đầu tiên đã phát triển từ hàng nghìn năm trước Công nguyên, với nhiều di sản vẫn còn được lưu giữ tới ngày nay.

Đăng ngày: 23/09/2026
Ngắm xác ướp “công chúa mỉm cười” quyến rũ nhất thế giới

Ngắm xác ướp “công chúa mỉm cười” quyến rũ nhất thế giới

Nghĩa trang Xiaohe nằm trong sa mạc Taklamakan ở tây bắc Trung Quốc nổi tiếng thế giới với hàng trăm xác ướp bí ẩn.

Đăng ngày: 22/09/2026
Chuyên gia tìm thấy báu vật nhỏ xíu trong mộ cổ có giá hơn 3.200 tỷ

Chuyên gia tìm thấy báu vật nhỏ xíu trong mộ cổ có giá hơn 3.200 tỷ

Không ngờ báu vật nhỏ xíu được đặt trên đầu của người tiểu thiếp trong mộ cổ này lại có giá trị hàng nghìn tỷ đồng. Đó là gì?

Đăng ngày: 22/09/2026
Quét CT "thần vệ nữ Willendorf": Phát hiện bí mật choáng về báu vật vô song

Quét CT "thần vệ nữ Willendorf": Phát hiện bí mật choáng về báu vật vô song

Sau khi dùng công nghệ quét micro-CT để xem xét bên trong bức tượng nữ thần, các nhà khoa học đã phát hiện điều bất ngờ.

Đăng ngày: 17/09/2026
Trung Quốc công bố "tuổi thật" của di chỉ Tam Tinh Đôi và hàng nghìn cổ vật: Có 1 thứ độc nhất!

Trung Quốc công bố "tuổi thật" của di chỉ Tam Tinh Đôi và hàng nghìn cổ vật: Có 1 thứ độc nhất!

13.000 cổ vật, đồ tạo tác được tìm thấy ở Tam Tinh Đôi khiến các nhà khảo cổ kinh ngạc, góp phần giải mã bí ẩn nền văn hóa cách đây 3.000 năm.

Đăng ngày: 11/09/2026
Pharaoh Ai Cập Akhenaten bị ái nam ái nữ

Pharaoh Ai Cập Akhenaten bị ái nam ái nữ

Hoàng đế Ai Cập cổ đại Akhenaten không phải là người nam tính thực thụ, dù ông là cha của ít nhất nửa tá con. Thực tế, cơ thể ông khá nữ tính, với cái đầu hình trứng.

Đăng ngày: 10/09/2026
Khoa Học News