Khoa Học News

Mặt trăng sao Thổ giống Trái đất bất ngờ

Mặt trăng Titan của sao Thổ có thể giống Trái đất hơn tưởng tượng trước đây của các nhà thiên văn, khi cũng sở hữu một tầng khí quyển đa lớp.

>>> Sọc vằn trên mặt trăng của sao Thổ hình thành như thế nào?

Titan là mặt trăng lớn nhất của sao Thổ và cũng là mặt trăng duy nhất được biết có một khí quyển dày đặc. Việc hiểu thêm về cơ chế vận hành của bầu khí quyển mịt mờ này sẽ giúp các nhà khoa học dễ tiếp cận hơn với các mặt trăng và hành tinh mới, xa lạ trong vũ trụ. Mặc dù vậy, suốt những năm qua, thông tin về sự hình thành và cấu trúc của tầng khí quyển Titan khá trái chiều, mâu thuẫn nhau.


Ảnh chụp cực nam của Titan. Nghiên cứu mới nhất cho thấy
mặt trăng này cũng sở hữu khí quyển đa tầng giống như Trái đất.

Tầng thấp nhất của bất cứ bầu khí quyển nào, còn được gọi là tầng ranh giới, sẽ chịu ảnh hưởng nhiều nhất từ bề mặt của hành tinh hoặc mặt trăng. Ngược lại, nó cũng tác động nhiều nhất đến bề mặt, thông qua mây và gió cũng như các đụn cát khổng lồ.

“Tầng ranh giới rất quan trọng đối với khí hậu và thời tiết của một hành tinh hay một mặt trăng”, nhà khoa học Benjamin Charnay của Trung tâm Nghiên cứu Khoa học Quốc gia Pháp chia sẻ trên Space.com.

Tầng ranh giới của Trái đất trải dài từ độ cao 500m đến độ cao 3km, chịu sự kiểm soát của nhiệt mặt trời bốc hơi từ bề mặt Trái đất. Do Titan cách xa mặt trời hơn nhiều so với Trái đất nên tầng ranh giới của nó cũng có bản chất hoàn toàn khác. Tuy vậy, chưa một ai dám chắc về hoạt động của tầng này, do khí quyển của Titan quá đục và dày.

Lấy thí dụ, nếu như tàu Voyager 1 gợi ý rằng tầng ranh giới của Titan dày khoảng 3,5km thì vệ tinh Huygens bay xuyên qua khí quyển Titan lại cho thấy, tầng này chỉ dày khoảng 300m.

Hai tiểu tầng ranh giới

Để có thể giải được những bí ẩn xoay quanh khí quyển Titan, các nhà khoa học đã phát triển một mô hình khí hậu 3D về cách Titan phản ứng lại với nhiệt mặt trời. Chia sẻ trên Space.com, Charney tiết lộ rằng tầng ranh giới của Titan dường như được chia thành hai tầng riêng biệt và đều phân biệt với các tầng thượng quyển về mặt nhiệt độ. Tầng thấp hơn khá mỏng, chỉ dày khoảng 800m trong khi tầng cao hơn dày khoảng 2km và thay đổi theo mùa.

Việc tồn tại tới hai tầng ranh giới ở Titan đã giúp xóa bỏ những thông tin trái chiều trước đây, ông Charney khẳng định. Phát hiện này cũng giúp giải thích về những cơn gió trên Titan đã được vệ tinh Huygens ghi lại, cũng như về sự hình thành của những đám mây methane trên mặt trăng này.

Trong tương lai, Charney và các đồng nghiệp sẽ đưa thêm sự chuyển động của methane vào vòng tuần hoàn mây, biển và hồ trên bề mặt Titan vào mô hình 3D, giống như vòng tuần hoàn khép kín của nước trên Trái đất.

“Mô hình 3D sẽ rất hữu ích để giải thích về những dữ liệu mà chúng ta thu thập được về khí quyển của các exoplanet (hành tinh nằm ngoài Thái dương hệ và cũng xoay quanh một mặt trời giống như Trái đất – PV)”, ông Charney kết luận.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Siêu trăng là gì?

Siêu trăng là gì?

Ngoài hiện tượng Siêu trăng - Mặt Trăng trông lớn hơn và sáng hơn bình thường, còn có nhiều hiện tượng đặc biệt khác khiến kích thước, độ sáng hay màu sắc Trăng thay đổi.

Đăng ngày: 25/09/2026
10 ngôi sao sáng nhất trên bầu trời

10 ngôi sao sáng nhất trên bầu trời

Vào đầu những đêm trời mùa đông, mùa xuân, khi nhìn lên bầu trời dày đặc những vì sao, ở bầu trời hướng chếch về phía Bắc có một hằng tinh sáng suốt cả ngày, đó chính là sao Thiên Lang

Đăng ngày: 23/09/2026
Tìm hiểu về hiện tượng Nhật thực và Nguyệt thực

Tìm hiểu về hiện tượng Nhật thực và Nguyệt thực

Trong bài viết dưới đây, chúng ta cùng tìm hiểu xem hiện tượng Nhật Thực, Nguyệt Thực là gì? Tại sao nó lại được những người yêu thích thiên văn học quan tâm đến vậy.

Đăng ngày: 21/09/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Nếu chế tạo được tàu vũ trụ di chuyển với vận tốc ánh sáng 1.080 triệu km/h, con người có thể khám phá những hành tinh xa xôi trong hệ Mặt Trời chỉ trong phút chốc.

Đăng ngày: 04/09/2026
Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Kể từ khi phát hiện ra sao Diêm Vương vào năm 1930, trẻ em đến tuổi đi học sẽ được học về chín hành tinh trong hệ mặt trời của chúng ta.

Đăng ngày: 04/09/2026
Phát hiện thêm "ngôi nhà tương lai" cho loài người

Phát hiện thêm "ngôi nhà tương lai" cho loài người

Trong hành trình khám phá vũ trụ và tìm kiếm các hành tinh có khả năng sống, các nhà khoa học đã phát hiện ra một hành tinh đáng chú ý mang tên Gliese 667C c.

Đăng ngày: 27/08/2026
Không đồ bảo vệ, con người có thể sống bao lâu trong vũ trụ?

Không đồ bảo vệ, con người có thể sống bao lâu trong vũ trụ?

Nếu không có bộ đồ phi hành gia bảo vệ, con người sẽ nhanh chóng mất đi ý thức, bị đông cứng hoặc cháy khô, trôi dạt hàng triệu năm trong vũ trụ.

Đăng ngày: 24/08/2026
Khoa Học News