Mặt trăng tách đôi, sinh ra "mặt trăng thứ 3" cho Trái đất?

Kamo'oalewa, "Mặt trăng thứ 3", hay nói đúng hơn là một "bán Mặt trăng" của Trái đất, có thể ra đời từ hố va chạm Giordano Bruno khổng lồ.

Sử dụng mô phỏng số, một nhóm do nhà thiên văn học Yifei Jiao thuộc Đại học Thanh Hoa ở Trung Quốc dẫn đầu đã xác định được "quê hương" của Kamo'oalewa: Miệng hố va chạm Giordano Bruno trên Mặt trăng.

Trước đó, Kamo'oalewa, một tiểu hành tinh bất ngờ lộ diện vào năm 2016, gây bối rối cho các nhà khoa học.


Hố va chạm Giordano Bruno ở phía tối của Mặt trăng, tức bán cầu không quay về hướng Trái đất - (Ảnh: NASA)

Tiểu hành tinh này không quay quanh Trái đất cùng kiểu với vệ tinh tự nhiên chính thức duy nhất mang tên Mặt trăng. Thay vào đó, nó hoàn thành một vòng quay quanh Mặt trời trong 366 ngày, gần như trùng khớp với chu kỳ quay của Trái đất.

Điều này khiến nó xuất hiện như thể đang quay quanh Trái đất, do đó được coi như một "bán Mặt trăng" của địa cầu.

Gọi là "Mặt trăng thứ 3" bởi trước nó, một tiểu hành tinh mang tên 2023 FW13 cũng được phát hiện đã âm thầm quay quanh Trái đất trong hàng ngàn năm và chỉ rời khỏi sau khoảng 3.700 năm nữa, nên được đặt biệt danh là "Mặt trăng thứ 2".

Cuối năm 2023, nhóm nghiên cứu từ Đại học Arizona (Mỹ) đã chứng minh thành phần của Kamo'oalewa giống với Mặt trăng, nên rất có thể là một mảnh của Mặt trăng đã vỡ ra trong vụ va chạm.

Nghiên cứu mới của TS Jiao và các cộng sự đã tiếp nối và góp phần chứng minh giả thuyết đó bằng cách lập một mô hình tác động để suy ra loại tác động cần thiết, kích thước của hố va chạm để lại trên Mặt trăng, cũng như một số yếu tố liên quan khác.

Tất cả các mô hình đều hướng về Giordano Bruno.

Miệng hố va chạm này có chiều ngang 22km và chưa đầy 10 triệu năm tuổi, trùng khớp với ước tính của Đại học Arizona rằng Kamo'oalewa mới vài triệu năm tuổi.

“Rõ ràng là những miệng hố lớn nhất, trẻ nhất là những nguồn có khả năng xảy ra cao hơn, vì chúng tạo ra nhiều mảnh vỡ thoát ra hơn, vẫn còn sót lại trong không gian. Giordano Bruno là miệng hố duy nhất có thể đáp ứng tiêu chí" - nhóm tác giả từ Đại học Thanh Hoa viết.

Thành phần pyroxene xung quanh thành và vành miệng hố tương tự như thành phần của Kamo'oalewa.

Ước tính có tới 400 mảnh có kích thước bằng Kamo'oalewa sẽ bị đẩy ra khỏi địa điểm do tác động của một tiểu hành tinh có đường kính chỉ 1,66 km.

Hầu hết các mảnh vỡ này sẽ bị văng ra khỏi vùng không gian quanh Trái đất hoặc đồng quỹ đạo với Trái đất trong khoảng 10 triệu năm, nhưng hoàn toàn có thể có ngoại lệ. Kamo'oalewa chính là ngoại lệ đó.

Vẫn còn cần những bằng chứng xác thực hơn để khẳng định, nhưng nhân loại có cơ hội lớn: Chắc chắn trên Trái đất vẫn rải rác một số thiên thạch Mặt trăng có liên quan đến Giordano Bruno.

TIN CŨ HƠN
Tiểu hành tinh 610m lao đến Trái đất, tối nay có thể nhìn thấy

Tiểu hành tinh 610m lao đến Trái đất, tối nay có thể nhìn thấy

Tiểu hành tinh 2013 NK4 được xếp vào nhóm "có khả năng gây nguy hiểm" vừa có cú áp sát Trái Đất.

Đăng ngày: 15/05/2026
Tổng quan về sao Thủy

Tổng quan về sao Thủy

Sao Thủy hay Thủy Tinh là hành tinh nhỏ nhất và gần Mặt Trời nhất trong tám hành tinh thuộc Hệ Mặt Trời, với chu kỳ quỹ đạo bằng 88 ngày Trái Đất.

Đăng ngày: 15/05/2026
Sputnik và mật mã mà người Mỹ không thể giải mã được

Sputnik và mật mã mà người Mỹ không thể giải mã được

Vào ngày 4 tháng 10 năm 1957, Sputnik 1 là vật thể đầu tiên xâm nhập bầu khí quyển Trái đất theo kiểu có kiểm soát.

Đăng ngày: 14/05/2026
Vệ tinh của Nga có thể chụp ảnh Trái đất với độ phân giải lên tới nửa mét

Vệ tinh của Nga có thể chụp ảnh Trái đất với độ phân giải lên tới nửa mét

Vệ tinh radar Kondor-FKA-M thế hệ mới của Nga sẽ có khả năng chụp ảnh bề mặt Trái Đất với độ phân giải cao tới 0,5 mét.

Đăng ngày: 14/05/2026
Đào vàng

Đào vàng "khủng", sốc 2 lần khi phát hiện báu vật ngoài hành tinh quý hơn vàng ngàn lần

Một báu vật kỳ dị đã khiến người đàn ông Úc bất lực khi dùng cưa đá, máy khoan, búa tạ, axit... vẫn không thể phá vỡ, quyết định đem đến các nhà khoa học để rồi hoàn toàn bị sốc.

Đăng ngày: 14/05/2026
NASA chuẩn bị công bố hình ảnh sâu nhất từng chụp trong vũ trụ

NASA chuẩn bị công bố hình ảnh sâu nhất từng chụp trong vũ trụ

Giám đốc Cơ quan Hàng không và vũ trụ Mỹ (NASA) Bill Nelson ngày 29/6 cho biết cơ quan này sẽ công bố "hình ảnh sâu nhất về vũ trụ" do kính viễn vọng không gian James Webb chụp lại.

Đăng ngày: 14/05/2026
Mặt trăng đã biến hình, lộn ngược từ trong ra ngoài

Mặt trăng đã biến hình, lộn ngược từ trong ra ngoài

Thiên thể chúng ta đang nhìn thấy trên bầu trời có thể không phải là Mặt trăng nguyên bản.

Đăng ngày: 14/05/2026
Khoa Học News