Một thời gian dài người xưa "ăn chanh phòng dịch"

Trong đại dịch cúm Tây Ban Nha năm 1918, người dân truyền tai nhau thông tin "ăn chanh sẽ giúp đẩy lùi virus".

Mùa thu năm 1918, khi dịch cúm Tây Ban Nha lây lan trên toàn cầu, giá chanh đột ngột tăng vọt. Từ Rome, Rio đến Boston, cư dân tuyệt vọng tích trữ loại trái cây màu vàng, tìm mọi cách bảo vệ sức khỏe trước căn bệnh đã giết chết khoảng 50 triệu người. Cảnh tượng tương tự với dòng người đổ xô đi mua khẩu trang những ngày đầu Covid-19 bùng phát.

Khi ấy, người dân truyền tai nhau một thông tin chưa xác thực, rằng chanh vàng vừa là biện pháp phòng ngừa, vừa là liều thuốc đối với virus. Hàng loạt bài báo gọi cam chanh là "khắc tinh dịch bệnh", kèm lời khuyến nghị: "Nếu không muốn trở thành nạn nhân của bệnh cúm, hãy uống nước chanh".

Mức giá của loại quả này đã bị thổi phồng đến nỗi Ủy ban Lương thực Liên bang New York phải vào cuộc để ngăn chặn tình trạng này.

Loading...

Thực tế, nước chanh nóng là bài thuốc dân gian lâu đời. Dù không ngăn được cúm Tây Ban Nha, biện pháp cũng làm dịu đi cảm giác khó chịu, bù nước cho các bệnh nhân.

Song trong đại dịch, người ta truyền tai nhau hình thức có phần kỳ quặc, đó là hút nước trực tiếp từ trái chanh. Tháng 10/1918, tờ Los Angeles Herald xuất bản số báo có tiêu đề "Ngậm chanh được khoa học chứng minh là biện pháp chữa cúm", với hình ảnh của phát ngôn viên xinh đẹp Marie Cooney, thuộc Phòng Thương mại Mỹ, trên bìa. Các chuyên gia khẳng định điều này không thể ngăn chặn sự lây lan của virus. Song đây vẫn là cơ hội hiếm có đối với những người nông dân trồng chanh ở California.

Một thời gian dài người xưa ăn chanh phòng dịch
Bài báo với tiêu đề "Ngậm chanh được khoa học chứng minh là biện pháp chữa cúm", trên tờ Los Angeles Herald, tháng 10/1918. (Ảnh: Library of Congress).

Trước đó, công cuộc kinh doanh không hề dễ dàng. Những khu vườn thơm ngát bao phủ Nam California vốn là một phần cảnh quan nơi đây trong nhiều năm liền. Song việc thương mại hóa mặt hàng cam chanh vẫn chưa bén rễ.

Mọi thứ thay đổi vào tháng 9/1918, khi đại dịch bắt đầu hoành hành, khởi nguồn từ doanh trại quân đội Commonwealth Pier, sau đó lan sang thành phố, các bang và cả đất nước. Chỉ trong một tháng, hơn 1.000 người Boston đã chết vì bệnh cúm Tây Ban Nha. Giá bán buôn chanh cũng vì thế mà tăng hơn gấp đôi.

Cùng lúc, người dân Mỹ nghĩ ra hàng loạt phương pháp điều trị tại nhà. Một số không có tác dụng, số khác lại gây ngộ độc. Hầu hết các bài thuốc tự chế xuất phát từ những nguyên liệu nấu ăn thân thuộc, như hành tím, cà phê đen, mật mía ngâm hoặc rượu mạnh trộn với mủ khô - loại gia vị cay nồng phổ biến trong ẩm thực Ấn Độ.

Biện pháp khác được sử dụng để ngăn chặn dịch cúm long não. Người dân thường đeo một túi long não quanh cổ để "xua đuổi virus". Nhiều y bác sĩ thậm chí tiêm hợp chất này cho các bệnh nhân nhiễm cúm.

Song chỉ làn sóng "ăn chanh phòng dịch" làm mưa làm gió trong thời gian dài. Ít ai biết, đứng sau nó là chiến lược của Don Francisco, giám đốc quảng cáo Hiệp hội Nông dân trồng cây ăn quả California.

Theo ông, trực tiếp kêu gọi sử dụng chanh có thể làm dấy lên sự phẫn nộ và phản đối. Thay vào đó, hiệp hội đưa ra hàng loạt biện pháp phòng ngừa như "tránh tụ tập đông người", "tập thể dục đầy đủ", "ngủ đủ giấc", "giữ cho chân bạn khô và ấm", cuối cùng kèm thêm lời nhắc "hãy uống một hoặc hai ly nước chanh nóng". Một thời gian dài người xưa ăn chanh phòng dịch

Một thời gian dài người xưa ăn chanh phòng dịch
Hội Chữ thập đỏ St. Louis trong dịch cúm Tây Ban Nha năm 1918. (Ảnh: Library of Congress).

Điều này khiến doanh số bán chanh tăng vọt, loại quả quen thuộc trở thành "bài thuốc tự nhiên cho dịch cúm Tây Ban Nha".

Đến tháng 12/1918, làn sóng lây nhiễm dường như qua đi, cơn sốt chanh giảm bớt. Song, tâm lý cảnh giác đã khiến chanh có một vị trí lâu dài trong đời sống người tiêu dùng.

Sau này, nhiều người vẫn lan truyền thông tin về "tác dụng thần kỳ" của quả chanh, như việc uống nước chanh nóng chữa trị ung thư, các bệnh huyết áp cao, bảo vệ mạch vành, điều hòa lưu thông máu. Tuy nhiên, giới chuyên gia đã nhiều lần chứng minh đây là các tin đồn sai lệch, cô căn cứ.

Trong đại dịch Covid-19, chanh cũng được coi như "thần dược" ở một vài nước. Đầu tháng 4, người dân Israel lan truyền công thức chữa Covid-19 bằng chanh và muối nở.

"Pha và uống như trà nóng vào mỗi buổi chiều. Chanh kết hợp với muối nở trong nhiệt độ nóng sẽ lập tức tiêu diệt, loại bỏ hoàn toàn virus khỏi cơ thể", bài biết nêu rõ.

Ngay sau đó, Krutika Kuppalli, chuyên gia bệnh truyền nhiễm, thành viên Trung tâm An ninh Y tế Đại học Johns Hopkins, khẳng định điều này là sai sự thật. "Không dữ liệu nào cho thấy sử dụng nước chanh, trà nóng hay bất cứ thứ gì tương tự có thể ngăn ngừa được Covid-19", bà nói.

Loading...
TIN CŨ HƠN
Sai lầm cần tránh khi chữa sốt xuất huyết tại nhà

Sai lầm cần tránh khi chữa sốt xuất huyết tại nhà

Tự ý truyền dịch, cắt lể khi điều trị sốt xuất huyết tại nhà, dễ dẫn đến tình trạng sốc, suy hô hấp, phù phổi, thậm chí tử vong.

Đăng ngày: 10/09/2020
6 loại thực phẩm không nên ăn trước 10 giờ

6 loại thực phẩm không nên ăn trước 10 giờ

Bánh mì nướng ăn kèm bơ là bữa sáng quen thuộc của nhiều người nhưng lại không phải là món ăn các chuyên gia dinh dưỡng khuyên dùng.

Đăng ngày: 10/09/2020
Loại dầu ăn nào tốt nhất cho sức khỏe của con người?

Loại dầu ăn nào tốt nhất cho sức khỏe của con người?

Tất cả các loại dầu ăn đều chứa chất béo và calo, nhưng đặc tính hóa học của chúng và ảnh hưởng của chúng đến sức khỏe của chúng ta có thể rất khác nhau.

Đăng ngày: 08/09/2020
Những thảm họa do sai lầm vaccine thế kỷ 20

Những thảm họa do sai lầm vaccine thế kỷ 20

Ngày 12/4/1955, chính phủ Mỹ công bố vaccine đầu tiên phòng bệnh bại liệt, mà không biết lô hàng chứa virus bại liệt sống khiến 40.000 đứa trẻ mắc bệnh.

Đăng ngày: 08/09/2020
7 loại thực phẩm giúp bạn trông trẻ trung hơn tức thì

7 loại thực phẩm giúp bạn trông trẻ trung hơn tức thì

Với công dụng giúp làn da tươi trẻ, mái tóc bóng mượt cho đến hàm răng trắng như ngọc, những loại thực phẩm này xứng đáng đứng vào danh sách yêu thích của các tín đồ làm đẹp.

Đăng ngày: 07/09/2020
Các nhà khoa học sắp tìm ra cách chế biến sữa mẹ trong phòng thí nghiệm để thay thế sữa công thức

Các nhà khoa học sắp tìm ra cách chế biến sữa mẹ trong phòng thí nghiệm để thay thế sữa công thức

Sữa công thức không cung cấp đủ chất dinh dưỡng như sữa mẹ, nhưng nhiều phụ nữ lại không có đủ sữa cho con bú. Hai công ty startup đang cố gắng tạo ra sữa mẹ thực sự mà không cần đến người mẹ.

Đăng ngày: 06/09/2020
Sử dụng công nghệ in 3D sinh học để điều trị tổn thương thành dạ dày

Sử dụng công nghệ in 3D sinh học để điều trị tổn thương thành dạ dày

Các nhà nghiên cứu Trung Quốc đã tìm ra cách thức mới để xử lý các tổn thương ở dạ dày bằng cách sử dụng robot siêu nhỏ có thể thực hiện in 3D sinh học (bioprinting).

Đăng ngày: 04/09/2020
Tiêu điểm
Khoa Học News