Khoa Học News

Nấm xâm nhập, phá hoại Trạm Vũ trụ Quốc tế

"Chúng ta sẽ không thể loại bỏ hoàn toàn nấm khi dấn thân vào không gian, lên trạm vũ trụ, vì vậy chúng ta cần hiểu về chúng", các nhà khoa học chia sẻ.

"Vị khách" bất ngờ trên trạm vũ trụ


Các nhà khoa học đang làm một thí nghiệm với nấm - (Ảnh: UNOOSA).

Năm 1988, các phi hành gia trên Trạm vũ trụ Mir (Hòa Bình) của Nga (hiện đã ngừng hoạt động) nhận ra có thứ gì đó như "tấm màn" từ bên ngoài trạm đã che phủ một trong các cửa sổ của họ.

Thứ đó thậm chí còn bắt đầu "mò" vào trong trạm bằng cách từ từ phá hủy bề mặt thạch anh titan của cửa sổ. Sau đó các phi hành gia phát hiện chúng thực chất là những loại nấm đã vô tình được "cõng" vào không gian.

Loại nấm này tìm cách thích nghi với môi trường không gian và nó không chỉ sống sót mà còn phát triển mạnh trên cửa sổ, bảng điều khiển, máy điều hòa không khí và cáp cách điện. Nó thậm chí còn làm ô nhiễm nguồn cung cấp thực phẩm và nước uống quý giá của phi hành đoàn.

Đó cũng là lần đầu tiên nấm được phát hiện đã gây thiệt hại đáng kể cho trạm vũ trụ. Và không phải là lần cuối cùng.

Từ "kẻ thù" thành "kẻ cứu rỗi"


Trạm vũ trụ Mir của Nga nhìn từ tàu con thoi Atlantis trong quá trình tiếp cận bến tàu vào ngày 15-1-1997 - (Ảnh: NASA).

Nhiều loài nấm sinh ra trong không gian giống như một thám tử. Chúng không hoạt động trong quá trình phóng và trên hành trình vào vũ trụ, nhưng sau đó chúng lại “kích hoạt” và sinh sản để tạo thành những tấm thảm dày sống ở nhiều khu vực khác nhau trong trạm vũ trụ.

Những tấm thảm này không chỉ đe dọa sức khỏe phi hành gia mà còn cả các thiết bị điện tử, hệ thống ống nước và các bộ phận khác trên trạm.

Kể từ sự cố năm 1988, đã có nhiều nỗ lực nhằm thiết lập các quy trình vệ sinh hiệu quả để loại bỏ nấm khỏi trạm vũ trụ và thiết bị trước khi vi sinh vật gây ra thiệt hại nghiêm trọng.

Các nhà khoa học cũng nghiên cứu sự phát triển và hành vi của chúng trong môi trường vi trọng lực. Họ đặc biệt chú ý đến khả năng thích ứng của chúng để sửa chữa những tổn thương DNA do bức xạ không gian gây ra - thực sự có thể hữu ích cho các phi hành đoàn trong các sứ mệnh không gian dài hạn.

Ví dụ vào năm 2016, các nhà nghiên cứu tại Phòng thí nghiệm sức đẩy phản lực của NASA ở California lần đầu tiên đã đưa nấm vào vũ trụ, nhằm mục đích nghiên cứu trên Trạm vũ trụ quốc tế (ISS). Nhóm đã nghiên cứu xem xét môi trường ISS đã khiến loài nấm Aspergillus nidulans tạo ra một số phân tử nhất định như thế nào, điều mà nó không tạo ra trên Trái đất.

Gần đây một nhóm nhà khoa học đã liên kết với Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) tiến hành các thí nghiệm tăng trọng lực trên nấm để hiểu rõ hơn về cách những sinh vật này tồn tại dễ dàng trong môi trường khắc nghiệt của không gian.

Nếu các nhà khoa học có thể hiểu được cơ chế phát triển của nấm, một ngày nào đó, ngành vũ trụ không gian có thể dùng nấm để phát triển các khu định cư trên không gian, thậm chí trong sản xuất thuốc.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Giả sử kích thước của Trái đất là 1cm thì ngôi sao lớn nhất trong vũ trụ có kích thước bao nhiêu?

Giả sử kích thước của Trái đất là 1cm thì ngôi sao lớn nhất trong vũ trụ có kích thước bao nhiêu?

Nếu kích thước của Trái đất chỉ là một viên bi thì kích thước Mặt trời sẽ tương đương với một quả bóng tập yoga và ngôi sao lớn nhất trong vũ trụ có đường kính khiến bạn khó tin.

Đăng ngày: 04/10/2026
"Tin xấu" về tín hiệu vô tuyến "gửi từ hành tinh giống Trái đất nhất"

"Tin xấu" về tín hiệu vô tuyến "gửi từ hành tinh giống Trái đất nhất"

Nhà khoa học từ Viện SETI (Viện Tìm kiếm trí thông minh ngoài Trái Đất), khẳng định tín hiệu mà kính thiên văn của Trung Quốc thu được là từ con người - nhưng không phải người ngoài hành tinh.

Đăng ngày: 04/10/2026
Vật chất nào trên Trái đất có thể đến gần Mặt trời mà không bị nóng chảy?

Vật chất nào trên Trái đất có thể đến gần Mặt trời mà không bị nóng chảy?

Nhiều người có thể sẽ nghĩ rằng vonfram là chất có nhiệt độ nóng chảy cao nhất trên hành tinh của chúng ta, tuy nhiên sự thật hoàn toàn không phải như vậy.

Đăng ngày: 03/10/2026
Phát hiện "mưa sắt" kỳ lạ trên một ngoại hành tinh

Phát hiện "mưa sắt" kỳ lạ trên một ngoại hành tinh

Một nhóm các nhà thiên văn học quốc tế đã phát hiện ra một ngoại hành tinh cách Trái đất rất xa thường xuyên diễn ra “mưa sắt” kì lạ.

Đăng ngày: 03/10/2026
Nắm đất đắt nhất thế giới có giá 9 tỷ USD

Nắm đất đắt nhất thế giới có giá 9 tỷ USD

Chỉ một nắm đất đã có giá lên tới 9 tỷ USD khiến người siêu giàu cũng khó có thể mua nổi vì mức độ quý hiếm. Vậy, đây là loại đất gì?

Đăng ngày: 02/10/2026
Phát hiện nơi dễ sống hơn cả Trái đất ngay trong Hệ Mặt trời

Phát hiện nơi dễ sống hơn cả Trái đất ngay trong Hệ Mặt trời

Một hành tinh vừa được xác nhận là địa điểm hứa hẹn cho cội nguồn sự sống như Trái đất sơ khai, nếu không muốn nói là hứa hẹn hơn.

Đăng ngày: 01/10/2026
Phát hiện 2 hành tinh giống y Trái đất, rất gần và có thể ở được

Phát hiện 2 hành tinh giống y Trái đất, rất gần và có thể ở được

Nằm ở một khu vực khá tối cách chúng ta chỉ 16 năm ánh sáng, 2 hành tinh giấu mặt mang khí hậu ôn đới mát lành đã bị các cuộc khảo sát thiên văn trước đây bỏ sót.

Đăng ngày: 01/10/2026
Khoa Học News