Nghiên cứu mới: Nghe thanh âm để đo khoảng cách các ngôi sao
Phương pháp mới dựa vào dao động âm để đo khoảng cách giữa các ngôi sao, hành tinh cho kết quả chính xác đáng kinh ngạc.
Phương pháp đo khoảng cách giữa các ngôi sao, hành tinh mới có tên "địa chấn sao" (asteroseismology).
Tại Viện Công nghệ Thụy Sĩ Lausanne (EPFL), nhóm nghiên cứu của giáo sư Richard Anderson tập trung phân tích vị trí giữa các vật thể trong không gian được tàu thăm dò GAIA của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) ghi lại.
Nhiều năm qua, GAIA cung cấp dữ liệu gần 2 tỉ ngôi sao. Từ đó, các nhà khoa học đo khoảng cách bằng phương pháp Parallax: lấy một ngôi sao gần Trái đất làm chuẩn rồi xác định các góc tam giác với vật thể cần đo.
Dẫu vậy, cách làm này không cho kết quả chính xác với những ngôi sao ở xa. Cách tiến hành tương đối phức tạp cũng thường dẫn đến những sai số hệ thống.
Giáo sư Richard Anderson và các đồng nghiệp thử nghiệm một cách đo mới, bằng phương pháp "địa chấn sao" (asteroseismology). Nhóm nghiên cứu khai thác các dữ liệu sóng trên bề mặt của các ngôi sao và hành tinh, phân tích thành bảng dao động âm.
Các nhà thiên văn học phân tích rung động và dao động của các ngôi sao, sau đó những dao động này được dịch thành sóng âm, tạo ra phổ tần số. Cách làm này tương tự như cách các nhà địa chất thường tận dụng những dao động âm từ một vụ động đất để phân tích cấu trúc Trái đất.
"Trong nghiên cứu, chúng tôi như đang lắng nghe thanh âm của rất nhiều ngôi sao. Một số ngôi sao cách xa chúng ta tới 15.000 năm ánh sáng", giáo sư Richard Anderson nói.
Sứ mệnh GAIA cung cấp dữ liệu của khoảng 2 tỉ ngôi sao - (Ảnh: ESA).
Trước đây, kỹ thuật "địa chấn sao" thường dùng để tìm hiểu những gì đang diễn ra trong những lớp sâu bên trong ngôi sao, hành tinh. Nhưng khi được dùng để tính toán khoảng cách giữa các vật thể không gian, chúng cho kết quả chính xác, hiệu quả hơn rất nhiều so với trước đó.
Cụ thể, nhóm nghiên cứu dùng "địa chấn sao" để thực hiện các phép đo khoảng cách của 12.000 ngôi sao lùn đỏ dao động và cho số liệu tối ưu. Nhóm còn sử dụng kỹ thuật mới này để hiệu chỉnh lại cách đo khoảng cách sao bằng phương pháp cũ parallax.
Giáo sư Andrea Miglio - từ Đại học Bologna (Ý), đồng tác giả nghiên cứu - cho biết phương pháp mới liên quan đến việc hiểu tốc độ truyền âm trong không gian và những sự thay đổi dựa trên nhiệt độ và mật độ bên trong ngôi sao.
"Qua việc phân tích phổ tần số dao động, chúng tôi còn có thể ước lượng kích thước của một ngôi sao. Giống như bạn có thể xác định kích thước của một nhạc cụ qua âm thanh mà nó tạo ra, chẳng hạn giữa thanh âm của tiếng đàn violin và đàn cello", giáo sư Andrea Miglio giải thích.
Phi thuyền NASA bị vướng mảnh rác giống như giấy vệ sinh
Một vật thể lạ có hình dạng tương tự mảnh giấy vệ sinh đã xuất hiện trong hình ảnh NASA thu được từ Hỏa tinh.
Trung Quốc xác nhận có nước trên Mặt trăng
Qua xác nhận qua thử nghiệm trên Trái đất, các nhà khoa học Trung Quốc báo cáo có các dấu hiệu cho thấy nước tồn tại trong những hòn đá do tàu đổ bộ Chang’e 5 thu lượm trên Mặt trăng.
Khám phá những bí mật bảo vệ Trái đất khỏi sự hỗn loạn của vũ trụ
Một phân tích mới về sự hỗn loạn trong hệ Mặt trời đã tiết lộ cách tránh va chạm giữa các hành tinh trong hàng tỷ năm.
Loại khoáng chất dồi dào trên Mặt trăng này có thể cung cấp năng lượng cho nhân loại trong hàng nghìn năm
Đây cũng là một trong các động lực thúc giục các quốc gia tìm cách chinh phục trở lại Mặt trăng.
Phát hiện hành tinh trẻ nhất thiên hà chứa Trái đất, siêu độc lạ
Hệ thống quan sát thiên văn siêu việt ALMA đã có một phát hiện vô cùng ngoại mục: Một hành tinh đúng nghĩa sơ sinh trong đĩa khí bụi của ngôi sao trẻ AS 209.
Siêu tên lửa mạnh nhất lịch sử NASA sắp khai hỏa: Dẫn lối cho kỷ lục thế giới nào?
Khi nào thì NASA cho tên lửa mạnh nhất lịch sử của mình cất cánh?
