Khoa Học News

Người La Mã cổ đại đã dùng chất phóng xạ làm... đồ trang trí thế nào?

Những nghệ nhân thời La Mã cổ đại đã tạo ra những tuyệt phẩm mĩ nghệ mà không hề hay biết về cấu tạo bao gồm thành phần phóng xạ cực kỳ nguy hiểm của nó.

Trước khi tính chất phóng xạ của Uranium và các đồng vị của nó được phát hiện và khai thác (ở cả mặt tốt lẫn mặt xấu), thứ kim loại hiếm này đã được người La Mã cổ đại sử dụng theo một cách mà không ai ngờ tới.

Theo Paul Frame, một nhà vật lý ở Đại học Oak Ridge (Mỹ), người La Mã đã đưa Uranium vào bên trong thủy tinh, và chế tạo thành các đồ mỹ nghệ như bát, đĩa, bình đựng hoa... rồi bán chúng cho các tầng lớp quý tộc để sưu tầm. Một số mẫu vật vẫn còn sót lại cho tới ngày nay.

"Nó trông khá hấp dẫn vì phát ra ánh sáng óng ánh trong điều kiện nhất định, và thực sự rất đặc biệt", Frame nói. Tuy nhiên, cách thức được những nghệ nhân thời La Mã chế tác nên vật liệu đặc biệt này vẫn còn là một bí ẩn.

Chỉ biết rằng xuyên suốt lịch sử, rất nhiều nhà sưu tập đã bày tỏ sự quan tâm của họ đến thứ đồ mĩ nghệ có khả năng phát ra ánh sáng. Tất nhiên, họ không hề hay biết về cấu tạo bao gồm thành phần phóng xạ cực kỳ nguy hiểm của nó, mà chỉ coi đây là một mảnh thủy tinh đặc biệt, độc đáo, và có tính chất sưu tầm cao.


Người La Mã cổ đại dùng chất phóng xạ Uranium làm đồ trang trí có độ thẩm mĩ cao.

Thủy tinh Uranium - còn được gọi là thủy tinh Vaseline, thực sự là chất phóng xạ. Đây là điều được khẳng định bởi các nhà nghiên cứu và giám định sau khi kiểm tra các mẫu vật còn sót lại.

Tuy nhiên, mức độ nguy hiểm của phóng xạ từ thủy tinh Uranium vẫn còn là điều được các nhà khoa học tranh cãi. Đa số đồng tình rằng phóng xạ này chắc chắn không gây ra những ảnh hưởng quá lớn, cũng như không đủ mạnh để khiến một người tử vong.

Paul Frame thậm chí cho rằng mức độ phơi nhiễm phóng xạ mà chúng ta gặp phải khi đi máy bay hay hít thở không khí trong nhà thậm chí còn cao hơn khi tiếp xúc với thủy tinh Uranium - hay Vaseline. Ông khẳng định việc sở hữu những món đồ này là "hoàn toàn vô hại" và "không có rủi ro".

Tuy nhiên, nếu tiếp xúc với lượng phóng xạ đủ lớn và đủ mạnh, một người có thể chịu nhiều thương tổn nhất định về sức khỏe.

Cụ thể, phơi nhiễm phóng xạ ở mức độ trung bình, trên 1 đơn vị Gy, (có 7 cấp độ phơi nhiễm từ 1 Gy tới 7 Gy) có thể khiến chúng ta bị ốm, với hàng loạt triệu chứng. Vài giờ sau khi bị phơi nhiễm, thường bắt đầu bằng các triệu chứng buồn nôn và nôn, sau đó là tiêu chảy, đau đầu, sốt.

Sau những triệu chứng đầu tiên, có thể có một khoảng thời gian ngắn cơ thể dường như trở lại bình thường, không có biểu hiện ốm đau gì. Nhưng sau đó vài tuần là những triệu chứng mới, nghiêm trọng hơn.

Nếu bị phơi nhiễm phóng xạ ở mức cao hơn, tất cả những triệu chứng trên có thể được biểu hiện ngay, cùng đó là các cơ quan nội tạng đồng loạt bị tổn thương nhanh chóng, có thể dẫn đến tử vong.

Người lớn khỏe mạnh nếu bị phơi nhiễm phóng xạ ở mức 4 Gy thường cũng sẽ bị tử vong trong vòng nửa tiếng.

TIN CŨ HƠN
Những điều thú vị về ngày Valentine trắng tại Nhật Bản

Những điều thú vị về ngày Valentine trắng tại Nhật Bản

Ngày Valentine hay lễ Tình nhân bắt nguồn từ phương Tây và du nhập vào Nhật Bản từ những năm 1930.

Đăng ngày: 07/06/2026
14 kỉ lục thú vị về ngày Valentine

14 kỉ lục thú vị về ngày Valentine

Để mừng ngày Valentine, dưới đây là 14 kỉ lục Guinness thú vị liên quan ngày Lễ Tình Yêu có thể giúp bạn thử giãn và tìm chút vui vẻ.

Đăng ngày: 07/06/2026
Những câu nói bất hủ của vĩ nhân làm rung động triệu người

Những câu nói bất hủ của vĩ nhân làm rung động triệu người

Sinh thời, các vĩ nhân nổi tiếng lịch sử có những phát ngôn, câu nói bất hủ, làm lay động trái tim của hàng triệu người.

Đăng ngày: 07/06/2026
Những cách gọi mưa thành công của con người từ xưa đến nay

Những cách gọi mưa thành công của con người từ xưa đến nay

Với sự tiến bộ vượt bậc của khoa học kỹ thuật, loài người đã tạo được những cơn mưa, không còn phải dựa vào niềm tin như ngày xưa nữa

Đăng ngày: 07/06/2026
Nguồn gốc và ý nghĩa của ngày Quốc tế thiếu nhi 1/6

Nguồn gốc và ý nghĩa của ngày Quốc tế thiếu nhi 1/6

Quốc tế thiếu nhi 1/6 được biết đến là ngày Tết dành cho trẻ em. Đây là dịp để trẻ được vui chơi, nhận những món quà ý nghĩa từ người thân.

Đăng ngày: 06/06/2026
Nguồn gốc các màu đỏ, vàng, xanh trên đèn giao thông

Nguồn gốc các màu đỏ, vàng, xanh trên đèn giao thông

"Đèn đỏ phải dừng lại, đèn xanh được đi" là luật giao thông phổ biến khắp nơi trên thế giới. Nhưng ít ai biết rằng trong quá khứ không phải là xanh là đi, đỏ là dừng và vàng là đi chậm.

Đăng ngày: 06/06/2026
Bài toán siêu khó tồn tại hàng thập kỷ đã được giải, đáp án nặng tới 200TB

Bài toán siêu khó tồn tại hàng thập kỷ đã được giải, đáp án nặng tới 200TB

Dung lượng khổng lồ chỉ để chứa lời giải cho một bài toán. Thực sự bài toán đó khó vậy sao?

Đăng ngày: 04/06/2026
Khoa Học News