Người phụ nữ đầu tiên nhận Nobel Y học trên thế giới là ai?

Gerty Cori là người phụ nữ đầu tiên trên thế giới dành giải Nobel trong lĩnh vực Y học. Cùng với người chồng Carl Ferdinand Cori, cả hai cùng chung đam mê trong lĩnh vực tiền lâm sàng nhằm chứng minh những khái niệm sống còn trong lĩnh vực di truyền học.

Gerty Theresa Cori (1896-1957) là nhà hóa sinh học người Mỹ gốc Do Thái. Bà là con cả trong số 3 cô con gái của ông bà Martha và Otto Radnitz, giám đốc một nhà máy đường. Bà được dạy kèm ở nhà rồi vào học trường trung học dành cho nữ sinh. Người chú của bà, một giáo sư nhi khoa, khuyến khích bà theo đuổi ngành y và năm 1914, bà được nhận vào trường Đại học Charles ở Praha (Cộng hòa Séc). Vào thời điểm đó, có rất ít nữ sinh viên được nhận vào trường.

Khi học ở đây, bà đã gặp Carl Ferdinand Cori (1896 – 1984) là một nhà hóa sinh và nhà dược lý học người Mỹ gốc Áo. Cả hai đều có sở thích nghiên cứu trong phòng thí nghiệm. Đến năm 1920, cặp đôi này chính thức về chung một nhà. Cùng năm đó họ có bằng tiến sĩ Y khoa tại trường Đại học Prague. Cả hai sinh được một người con trai.

Người phụ nữ đầu tiên nhận Nobel Y học trên thế giới là ai?
Chân dung nhà khoa học Gerty Theresa Cori.

Loading...

Gerty cùng chồng bắt đầu nghiên cứu về quá trình chuyển hóa carbohydrate từ khi còn là sinh viên y khoa tại Đại học Prague. Khi Gerty còn nhỏ, bố của bà mắc bệnh tiểu đường, ông mong con gái sẽ tìm ra cách chữa căn bệnh này. Gerty đã không làm bố thất vọng, năm 1947, sau 30 năm dày công nghiên cứu, bà cùng chồng được trao Giải thưởng Nobel Y học cho công trình khám phá về quá trình biến đổi glycogen dưới tác dụng của chất xúc tác. Glycogen là một chất dẫn xuất của glucose tan ra và tái tổng hợp trong cơ thể để dùng như một nguồn và kho chứa năng lượng. Công trình của họ dẫn tới phát hiện ra rằng sự thiếu hụt enzyme có thể dẫn tới rối loạn chuyển hóa. Họ đã thực hiện nhiều nghiên cứu về hoạt động của các hormone, tập trung vào tuyến yên.

Sau đó, Carl chuyển đến Vienna (Áo) nơi Gerty làm việc trong bệnh viện nhi và Carl làm việc tại một phòng thí nghiệm của trường đại học. Chịu hậu quả của chiến tranh nên thực phẩm khan hiếm với người dân châu Âu thời kỳ đó. Gerty đã được cấp phát thực phẩm chức năng tại bệnh viện nhưng bà đã từ chối vì cảm thấy rằng bệnh nhân cần chúng hơn. Bà mắc bệnh xerophthalmia, một căn bệnh liên quan đến thiếu vitamin. Điều này kết hợp với chủ nghĩa bài Do Thái gia tăng đã khiến gia đình Cori quyết định di cư.

Người phụ nữ đầu tiên nhận Nobel Y học trên thế giới là ai?
Vợ chồng Cori đều có sở thích nghiên cứu trong phòng thí nghiệm.

Năm 1922, họ cùng nhau chuyển đến Mỹ và làm việc tại “Viện nghiên cứu các bệnh ác tính" (nay là Viện nghiên cứu Ung thư Roswell Park) ở New York. Sau thời gian dài cùng nhau nỗ lực, họ đã nhập tịch Mỹ năm 1928 và tiếp tục những nghiên cứu của mình phục vụ cho nhân loại. Vợ chồng Cori đã xuất bản chung 50 bài khảo luận khi làm việc ở Viện Roswell.

Người nào làm phần lớn công trình nghiên cứu thì để tên trước (người làm ít thì để tên phía sau) ở bài khảo luận đó. Bà Gerty đã xuất bản riêng 11 bài khảo luận. Năm 1929, hai người cùng đề xuất lý thuyết mang tên "Chu kỳ Cori", giải thích chuyển động của năng lượng trong cơ thể: Từ mô, cơ tới gan rồi trở lại mô, cơ.

Chu kỳ Cori là lời giải thích cho sự chuyển động của năng lượng trong cơ thể. Glycogen trong cơ bắp được chuyển hóa thành đường (glucose) khi cần năng lượng để cung cấp cho hoạt động thể chất nhưng cơ bắp để lại một phần đường dưới dạng axit lactic để sử dụng sau này. Axit lactic được gan tái chế thành glycogen, sau đó được lưu trữ trong cơ cho đến khi cần thiết. Khám phá của họ về quá trình này đặc biệt hữu ích cho việc điều trị bệnh tiểu đường nhưng đây cũng là lần đầu tiên chu trình của carbohydrate trong cơ thể con người được hiểu và giải thích đầy đủ. Lý thuyết này sau đó đã mang lại cho họ giải Nobel Y học.

Người phụ nữ đầu tiên nhận Nobel Y học trên thế giới là ai?
Năm 1947, vợ chồng nhà Cori nhận giải thưởng Nobel Y học.

Vợ chồng bà rời Viện Roswell sau khi xuất bản công trình nghiên cứu về việc trao đổi chất carbohydrate. Họ đã nhận được nhiều giải thưởng vì đã phân lập và phát hiện hợp chất glucose-1 phosphate (sau này được gọi là Cori ester). Nhiều trường đại học mời ông Carl tới làm việc nhưng từ chối bà Gerty.

Năm 1931, họ chuyển tới St. Louis, Missouri, nơi Carl được mời làm giáo sư phân ban dược lý học ở trường Y học Đại học Washington. Dù chuyên làm việc nghiên cứu nhưng Gerty chỉ được mời làm phụ tá nghiên cứu. Năm 1947, khi Carl trở thành Trưởng phân khoa hóa sinh thì Gety được thăng hạng giáo sư, chức vụ mà bà đảm nhận tới khi qua đời.

Người phụ nữ đầu tiên nhận Nobel Y học trên thế giới là ai?
Những đóng góp của Gerty Cori đã giúp nền y học có những bước tiến mới.

Năm 1952, Tổng thống Mỹ Harry S. Truman đã bổ nhiệm bà vào Hội đồng Khoa học Quốc gia. Gerty đã nhận được nhiều danh hiệu và giải thưởng trong suốt cuộc đời của mình, đặc biệt là giải thưởng Squibb về nội tiết học năm 1947; giải thưởng Báo chí Quốc gia dành cho phụ nữ năm 1948; giải thưởng Nghiên cứu Đường của Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia năm 1950... Bà đã nhận được bằng danh dự của các trường: Đại học Smith, Đại học Yale và Đại học Rochester.

Năm 1947, bà bắt đầu cảm thấy các triệu chứng của bệnh Myelofibrosis, một căn bệnh hiếm gặp về tủy xương. Trong 10 năm, bà tiếp tục công việc của mình, chịu đựng đau đớn. Ngày 26/10/1957, bà qua đời vì suy thận.

Gerty được ca ngợi vì sự cống hiến, trí tuệ, sự liêm chính, lòng dũng cảm và chuyên nghiệp trong việc theo đuổi lĩnh vực y học và hóa sinh. Bà là phụ nữ người Mỹ đầu tiên đoạt giải Nobel. Hình ảnh Gerty cũng vinh dự xuất hiện trên tem thư của Mỹ năm 2008. “Hố Cori” trên Mặt Trăng được đặt theo tên bà. Bà cũng có chung một "ngôi sao" với chồng ở Đại lộ Danh vọng St. Louis.

Từ khóa liên quan:
Loading...
TIN CŨ HƠN
Những người phụ nữ lặng thầm trong công cuộc chinh phục Mặt trăng

Những người phụ nữ lặng thầm trong công cuộc chinh phục Mặt trăng

Bị đánh giá thấp vì giới tính cũng như xuất thân của mình, nhưng những người phụ nữ này đã chứng minh cho chúng ta thấy họ là mảnh ghép không thể thiếu trong công cuộc chinh phục Mặt trăng của con người.

Đăng ngày: 03/11/2022
Thomas Hodgkin - Người tìm ra căn bệnh Hodgkin từng bị giới khoa học bỏ qua

Thomas Hodgkin - Người tìm ra căn bệnh Hodgkin từng bị giới khoa học bỏ qua

Bác sĩ Thomas Hodgkin là người đầu tiên phát hiện và mô tả căn bệnh Hodgkin nhưng nhận về sự thờ ơ của giới nghiên cứu.

Đăng ngày: 31/10/2022
Nữ tiến sĩ gốc Việt đột phá với sáng chế pin 400 năm tuổi

Nữ tiến sĩ gốc Việt đột phá với sáng chế pin 400 năm tuổi

Nữ tiến sĩ Mya Le Thai đã cùng các đồng nghiệp phát minh ra loại pin có chu kỳ sạc đến 200.000 lần, giúp kéo dài " tuổi thọ" của pin lên đến 400 năm.

Đăng ngày: 30/10/2022
Dự án Ichthyander đưa người xuống biển sống thử thời Liên Xô

Dự án Ichthyander đưa người xuống biển sống thử thời Liên Xô

Các thí nghiệm đầu tiên trên thế giới về cuộc sống dưới nước của con người được tiến hành ở vùng biển Crimea thuộc Liên Xô cũ.

Đăng ngày: 26/10/2022
Ghép đầu - Những thí nghiệm gây sốc

Ghép đầu - Những thí nghiệm gây sốc

Những con vật từng được thí nghiệm ghép đầu đều không sống lâu, trong khi ở người, kỹ thuật này cũng rất phức tạp và ẩn chứa nhiều rủi ro.

Đăng ngày: 22/10/2022
Người gốc Á đầu tiên được đúc hình trên tiền xu Mỹ

Người gốc Á đầu tiên được đúc hình trên tiền xu Mỹ

Ngôi sao điện ảnh Anna May Wong - người đã gia nhập Hollywood trong kỷ nguyên phim câm - sẽ trở thành người gốc Á đầu tiên xuất hiện trên đồng tiền của Mỹ.

Đăng ngày: 21/10/2022
Những quan điểm có thể sai lầm của Nikola Tesla

Những quan điểm có thể sai lầm của Nikola Tesla

Nhà phát minh nổi tiếng Nikola Tesla không ủng hộ thuyết tương đối của Einstein, không tin vào khả năng tách nguyên tử và sự tồn tại của electron.

Đăng ngày: 18/10/2022
Tiêu điểm
Khoa Học News