Nguồn gốc của lục địa thứ 8 ẩn dưới New Zealand
Các nhà nghiên cứu tìm ra quá trình địa chất dẫn tới sự ra đời của lục địa Zealandia ngày nay chìm phần lớn dưới đại dương.
Khi siêu lục địa cổ đại Gondwana bị tách rời cách đây 83 triệu năm, một mảng khổng lồ của nó chìm dưới những con sóng trong lúc trôi dạt. Theo một số nhà địa chất học, mảng lục địa bị chìm mang tên Zealandia sẽ là lục địa thứ 8 của Trái đất nếu lớp nước biển dày không che khuất nó. Thay vào đó, tất cả những đỉnh nhô lên phía trên bề mặt đại dương của lục địa này là New Zealand và các đảo xung quanh, vì vậy Zealandia từ lâu vẫn là một bí ẩn lớn.
Mô phỏng lục địa Zealandia. (Ảnh: Ianm35/Creatas Video+).
Khoảng 94% lục địa rộng 4,9 triệu km2 bị chìm dưới nước, che khuất những chi tiết về phần phía bắc dải đất. Sử dụng dữ liệu địa hóa học và đồng vị từ mẫu vật đá mới nạo vét cũng như số liệu địa chấn, nhà nghiên cứu Andy Tulloch ở Viện Địa chất học và Khoa học hạt nhân (GNS) và cộng sự tạo ra bản đồ khu vực để tìm hiểu lục địa hình thành như thế nào. Họ công bố kết quả nghiên cứu trên tạp chí Tectonics, Science Alert hôm 21/9 đưa tin.
Mẫu vật đá, một số có từ thời khủng long, được lấy từ nhiều địa điểm khoan thám hiểm và một số đỉnh lộ ra ở phía nam của Zealandia như đảo Chatham và Antipodes. Phân tích cấu tạo hóa học của mẫu vật cùng với một số bằng chứng địa chất khác hé lộ những điểm tương tự với Tây Nam Cực, chứng tỏ phần rìa của Zealandia bị hút chìm cách đây 250 triệu năm, ở khu vực ngày nay là cao nguyên Campbell ở vùng ven biển phía tây New Zealand.
Hiện tượng hút chìm xảy ra khi hai mảng vỏ Trái đất đè lên nhau, khiến một mảng chìm vào lớp phủ. Nhưng trái với suy đoán trước đây, dị thường từ trường trong cùng khu vực không liên quan tới sự kiện này, theo nhóm của Tulloch. Cả Zealandia và Nam Cực đều biến dạng đáng kể ở bên trong. Nhóm nghiên cứu cho rằng Hệ thống dị thường từ trường Campbell hình thành từ sự kéo căng giữa các phần khác nhau của Gondwana. Cuối cùng, chúng vỡ ra tạo thành vùng đáy biển bao quanh Zealandia.
Đầu tiên, khu vực Zealandia/Tây Nam Cực và Nam Cực/Australia nứt vỡ, cho phép biển Tasman tràn vào khoảng 83 triệu năm trước. Tiếp theo, vào cuối kỷ Phấn Trắng cách đây khoảng 78 triệu năm, Zealandia và Tây Nam Cực tách ra xa nhau, tạo thành Thái Bình Dương.
Quá trình lớp vỏ của Zealandia bị kéo giãn cực mỏng trước khi vỡ ra khiến giới địa chất học bối rối. Tây Nam Cực cũng có độ mỏng tương tự. Tulloch và cộng sự tìm thấy bằng chứng hướng kéo giãn chênh lệch tới 65 độ từ 100 đến 80 triệu năm trước. Họ cho rằng điều này khiến vỏ lục địa mỏng đi. Phát hiện mới sẽ đặt nền móng vững chắc để các nhà khoa học phân tích chi tiết hơn sự kéo giãn kỳ lạ của vỏ Trái đất.
Lý do gì khiến đế quốc Mông Cổ bỏ dở cuộc xâm lược châu Âu?
Nhiều tranh cãi, nghi vấn xung quanh câu hỏi tại sao đế quốc Mông Cổ lại chịu dừng bước trong khi đang ngày một thu được nhiều chiến lợi phẩm...
Một chất gây ung thư từng bị cấm ở Nhật Bản và Hoa Kỳ, nhiều người không biết vẫn vô tư tiếp xúc hàng ngày
Ít ai biết rằng, chất độc này cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc ung thư phổi chẳng kém gì thuốc lá.
Những ngọn lửa vĩnh cửu trên thế giới
Các ngọn lửa bùng cháy một cách tự nhiên ở nhiều khu vực trên thế giới đã tồn tại qua nhiều thập kỷ hay thậm chí hàng thế kỷ.
Lời tiên tri của bà lão mù Vanga về tân Tổng thống Mỹ Donald Trump
Tỷ phú Donald Trump đã giành chiến thắng trong cuộc đua vào Nhà Trắng. Kết quả này đã được những nhà tiên tri nổi tiếng trên thế giới tiên đoán từ hàng trăm năm trước, khiến mọi người phải khiếp sợ.
Công nhân đào được tảng đá màu đỏ như máu, chuyên gia: "Đây là báu vật"
Khi vừa nhìn thấy tảng đá có màu đỏ như máu của nhóm công nhân, chuyên gia đã luôn miệng khẳng định họ đã tìm được kho báu quý hiếm. Vì sao vậy?
“Cánh rừng tự sát” của Nhật Bản hiện tại thế nào sau nhiều năm gây ám ảnh?
Rừng Aokigahara là nơi có lịch sử đen tối và ám ảnh với hàng trăm thi thể đã được phát hiện.
