Nhà khoa học lo vệ tinh có thể ngăn tầng ozone tự chữa lành

Các vệ tinh như Starlink của SpaceX có thể làm suy giảm tầng ozone do thải ra chất ô nhiễm trong quá trình lao trở lại khí quyển.

Trong nghiên cứu trên tạp chí Geophysical Research Letters, nhóm nhà khoa học từ Đại học Nam California ước tính tác động tiêu cực từ việc vệ tinh đưa các chất ô nhiễm độc hại như oxit nhôm vào tầng khí quyển trên cao khi chúng rơi trở lại khí quyển và cháy rụi, Futurism hôm 16/6 đưa tin. Những vệ tinh sắp dừng hoạt động này có thể góp phần làm suy giảm đáng kể tầng ozone - "tấm chắn nắng" bảo vệ Trái đất khỏi bức xạ tia cực tím quá mức từ Mặt trời.


Minh họa vệ tinh lao xuống khí quyển bốc cháy. (Ảnh: ESA).

Hiện nay, giới nghiên cứu chủ yếu tập trung vào những chất ô nhiễm do tên lửa thải ra khi phóng, trong khi mới chỉ bắt đầu hiểu được tác động của việc hàng nghìn vệ tinh ngừng hoạt động hoặc gặp trục trặc và cháy rụi trong khí quyển. Tác động này ngày càng lớn hơn khi SpaceX đã phóng gần 6.000 vệ tinh Starlink và dự kiến phóng thêm hàng chục nghìn vệ tinh nữa. Tham vọng của SpaceX cũng góp phần thúc đẩy những mạng lưới vệ tinh khổng lồ tương tự được xây dựng xung quanh Trái đất.

"Vài năm gần đây, mọi người mới bắt đầu nghĩ rằng nó có thể trở thành một vấn đề rắc rối. Chúng tôi là một trong những nhóm đầu tiên nghiên cứu tác động của điều này", Joseph Wang, đồng tác giả nghiên cứu mới, chuyên gia về du hành vũ trụ tại Đại học Nam California, cho biết.

Việc thu thập dữ liệu chính xác từ những chất gây ô nhiễm mà vệ tinh thải ra khi rơi trở lại khí quyển gần như bất khả thi, do đó, nhóm nhà khoa học chỉ có thể ước tính tác động của chúng đến môi trường xung quanh. Nhờ nghiên cứu cách những kim loại phổ biến dùng trong chế tạo vệ tinh tương tác với nhau, họ ước tính rằng sự hiện diện của nhôm trong khí quyển tăng tới gần 30% chỉ riêng trong năm 2022.

Nhóm nghiên cứu cho biết, một vệ tinh 250kg tạo ra khoảng 30kg hạt nano oxit nhôm trong quá trình hồi quyển. Chúng sẽ mất tối đa khoảng 30 năm để trôi xuống tầng bình lưu. Tổng cộng, nếu các mạng lưới vệ tinh như Starlink tiếp tục phát triển theo kế hoạch, lượng oxit nhôm trong khí quyển có thể tăng tới 646% mỗi năm so với mức tự nhiên.

"Tác động môi trường từ quá trình vệ tinh hồi quyển hiện chưa được hiểu rõ. Khi số lượng vệ tinh hồi quyển tăng lên, việc tìm hiểu thêm những vấn đề được đề cập trong nghiên cứu mới rất quan trọng", nhóm chuyên gia viết.

TIN CŨ HƠN
Năm ánh sáng là gì? Một năm ánh sáng bằng bao nhiêu km?

Năm ánh sáng là gì? Một năm ánh sáng bằng bao nhiêu km?

Năm ánh sáng là đơn vị đo thông dụng ngoài vũ trụ bao la, rộng lớn. Và người ta thường nhầm lẫn nghĩ rằng đây là đơn vị đo thời gian.

Đăng ngày: 09/04/2026
Lỗ đen tạo ra “cấu trúc” xoáy bí ẩn có thể mở ra “cánh cổng” vào vật chất tối

Lỗ đen tạo ra “cấu trúc” xoáy bí ẩn có thể mở ra “cánh cổng” vào vật chất tối

Các nhà vật lý cho biết, một nghiên cứu mới về cấu trúc vi mô của lỗ đen hứa hẹn sẽ  mở ra cơ hội giải đáp những bí ẩn vũ trụ.

Đăng ngày: 09/04/2026
12 điều kỳ thú nhất về Sao Kim

12 điều kỳ thú nhất về Sao Kim

Sao Kim, hành tinh thứ hai gần Mặt Trời là một vì tinh tú khá kỳ thú. Hãy cùng khám phá những điều kỳ lạ về một trong những người “anh em láng giềng” gần gũi nhất với Hành Tinh Xanh của chúng ta trong Hệ Mặt Trời.

Đăng ngày: 09/04/2026
Không bao giờ nhìn thấy đầy đủ Mặt Trăng từ Trái Đất

Không bao giờ nhìn thấy đầy đủ Mặt Trăng từ Trái Đất

Mặt trăng là vệ tinh tự nhiên duy nhất của Trái đất và cũng là hành tinh duy nhất mà con người đã từng đặt chân lên.

Đăng ngày: 09/04/2026
Tổng quan về sao Thổ

Tổng quan về sao Thổ

Sao Thổ tức Thổ tinh là hành tinh thứ sáu tính theo khoảng cách trung bình từ Mặt Trời và là hành tinh lớn thứ hai về đường kính cũng như khối lượng, sau Sao Mộc trong Hệ Mặt Trời.

Đăng ngày: 09/04/2026
Một hành tinh khổng lồ đang làm Trái đất khó sống hơn?

Một hành tinh khổng lồ đang làm Trái đất khó sống hơn?

Lẽ ra Trái đất sẽ thân thiện với sự sống hơn nếu một hành tinh khổng lồ và mạnh mẽ tới mức uốn nắn được quỹ đạo của nó có sự thay đổi.

Đăng ngày: 08/04/2026
Phát hiện khủng khiếp ở hành tinh NASA nghi ngờ có sự sống

Phát hiện khủng khiếp ở hành tinh NASA nghi ngờ có sự sống

Kính viễn vọng không gian mạnh nhất thế giới James Webb đã "nhìn" thấy những thứ đáng sợ trên bề mặt TRAPPIST-1, ngôi sao sở hữu 7 hành tinh khá giống Trái đất.

Đăng ngày: 08/04/2026
Khoa Học News