Nhà khoa học lo vệ tinh có thể ngăn tầng ozone tự chữa lành

Các vệ tinh như Starlink của SpaceX có thể làm suy giảm tầng ozone do thải ra chất ô nhiễm trong quá trình lao trở lại khí quyển.

Trong nghiên cứu trên tạp chí Geophysical Research Letters, nhóm nhà khoa học từ Đại học Nam California ước tính tác động tiêu cực từ việc vệ tinh đưa các chất ô nhiễm độc hại như oxit nhôm vào tầng khí quyển trên cao khi chúng rơi trở lại khí quyển và cháy rụi, Futurism hôm 16/6 đưa tin. Những vệ tinh sắp dừng hoạt động này có thể góp phần làm suy giảm đáng kể tầng ozone - "tấm chắn nắng" bảo vệ Trái đất khỏi bức xạ tia cực tím quá mức từ Mặt trời.


Minh họa vệ tinh lao xuống khí quyển bốc cháy. (Ảnh: ESA).

Hiện nay, giới nghiên cứu chủ yếu tập trung vào những chất ô nhiễm do tên lửa thải ra khi phóng, trong khi mới chỉ bắt đầu hiểu được tác động của việc hàng nghìn vệ tinh ngừng hoạt động hoặc gặp trục trặc và cháy rụi trong khí quyển. Tác động này ngày càng lớn hơn khi SpaceX đã phóng gần 6.000 vệ tinh Starlink và dự kiến phóng thêm hàng chục nghìn vệ tinh nữa. Tham vọng của SpaceX cũng góp phần thúc đẩy những mạng lưới vệ tinh khổng lồ tương tự được xây dựng xung quanh Trái đất.

"Vài năm gần đây, mọi người mới bắt đầu nghĩ rằng nó có thể trở thành một vấn đề rắc rối. Chúng tôi là một trong những nhóm đầu tiên nghiên cứu tác động của điều này", Joseph Wang, đồng tác giả nghiên cứu mới, chuyên gia về du hành vũ trụ tại Đại học Nam California, cho biết.

Việc thu thập dữ liệu chính xác từ những chất gây ô nhiễm mà vệ tinh thải ra khi rơi trở lại khí quyển gần như bất khả thi, do đó, nhóm nhà khoa học chỉ có thể ước tính tác động của chúng đến môi trường xung quanh. Nhờ nghiên cứu cách những kim loại phổ biến dùng trong chế tạo vệ tinh tương tác với nhau, họ ước tính rằng sự hiện diện của nhôm trong khí quyển tăng tới gần 30% chỉ riêng trong năm 2022.

Nhóm nghiên cứu cho biết, một vệ tinh 250kg tạo ra khoảng 30kg hạt nano oxit nhôm trong quá trình hồi quyển. Chúng sẽ mất tối đa khoảng 30 năm để trôi xuống tầng bình lưu. Tổng cộng, nếu các mạng lưới vệ tinh như Starlink tiếp tục phát triển theo kế hoạch, lượng oxit nhôm trong khí quyển có thể tăng tới 646% mỗi năm so với mức tự nhiên.

"Tác động môi trường từ quá trình vệ tinh hồi quyển hiện chưa được hiểu rõ. Khi số lượng vệ tinh hồi quyển tăng lên, việc tìm hiểu thêm những vấn đề được đề cập trong nghiên cứu mới rất quan trọng", nhóm chuyên gia viết.

TIN CŨ HƠN
Kính viễn vọng James Webb phát hiện cảnh hiếm thấy từ mặt trăng của sao Thổ

Kính viễn vọng James Webb phát hiện cảnh hiếm thấy từ mặt trăng của sao Thổ

Kính viễn vọng James Webb đã phát hiện mặt trăng Enceladus của sao Thổ phun ra luồng hơi nước khổng lồ, lớn hơn nhiều so với bất kỳ luồng hơi nước nào trước đây.

Đăng ngày: 15/04/2026
Nhóm học giả Trung Quốc kiến nghị tiêu diệt Starlink của Elon Musk

Nhóm học giả Trung Quốc kiến nghị tiêu diệt Starlink của Elon Musk

Các nhà nghiên cứu Trung Quốc vừa đề xuất nước này cần tiêu diệt các vệ tinh Starlink của tỷ phú Elon Musk.

Đăng ngày: 15/04/2026
Kính viễn vọng James Webb chứng minh khả năng bắt sự sống ngoài hành tinh

Kính viễn vọng James Webb chứng minh khả năng bắt sự sống ngoài hành tinh

Siêu kính viễn vọng James Webb vừa gây bão với loạt ảnh ngoại mục về những vật thể cực kỳ xa xôi được kỳ vọng cho một nhiệm vụ còn thú vị hơn: Xác định các hành tinh có sự sống.

Đăng ngày: 15/04/2026
Một phần của Mặt trời bị vỡ rời, cuốn vào vòng xoáy cực

Một phần của Mặt trời bị vỡ rời, cuốn vào vòng xoáy cực

Các thiết bị của NASA đã ghi lại được khoảnh khắc một phần của Mặt Trời dường như bị tách rời hẳn và bị cuốn vào một cơn lốc xoáy cực.

Đăng ngày: 14/04/2026
Sự ra đời

Sự ra đời "quái vật" siêu khổng lồ xanh, sáng gấp 10.000 lần Mặt trời

Các nhà khoa học Tây Ban Nha đã vén màn bí ẩn về nguồn gốc của "quái vật" cực đoan của vũ trụ - những ngôi sao siêu khổng lồ xanh.

Đăng ngày: 14/04/2026
Lần đầu tiên, ngành thiên văn học phát hiện ra một hành tinh có nửa bán cầu chìm trong bóng tối vĩnh cửu

Lần đầu tiên, ngành thiên văn học phát hiện ra một hành tinh có nửa bán cầu chìm trong bóng tối vĩnh cửu

Thử tưởng tượng trường hợp chuyện này xảy ra với Trái Đất, thì người Mỹ sẽ phải tới Việt Nam chỉ để ngắm được Mặt Trời.

Đăng ngày: 14/04/2026
Vật thể xa nhất con người nhìn thấy là gì?

Vật thể xa nhất con người nhìn thấy là gì?

Với mắt thường, bầu trời đêm có hơn 9.000 điểm sáng, nhưng phần quan sát được này chỉ là một góc nhỏ của vũ trụ.

Đăng ngày: 14/04/2026
Khoa Học News