Khoa Học News

Nhà lập trình máy tính đầu tiên trên thế giới

Ada Lovelace, một nhà khoa học nữ người Anh đáng chú ý, thường được coi là lập trình viên đầu tiên trên thế giới.

Ada Lovelace sinh ngày 10/12/1815 tại Anh. Bà là con gái của nhà thơ Lord Byron, nhân vật tiêu biểu trong phong trào lãng mạn và là một trong những nhà thơ có ảnh hưởng lớn ở Anh.

Năm 1933, bà gặp nhà toán học người Anh Charles Babbage và tò mò với ý tưởng của ông về Analytical Engine, một cỗ máy có khả năng tính toán. Năm 1842, nhà toán học Louis Menebrea xuất bản một cuốn hồi ký mô tả chiếc máy Analytical Engine. Ada sau đó dịch văn bản từ tiếng Pháp sang tiếng Anh cho Babbage. Trong văn bản, bà tập hợp các ghi chép ban đầu giải thích về một phương pháp cụ thể nhằm thực hiện các thuật toán. Ngày nay, chúng được công nhận là thuật toán đầu tiên trong lịch sử.


Chân dung Ada Lovelace trong bản vẽ của Alfred Edward Chalon năm 1840. (Ảnh: Huffington Post)

Ada từng được Charles Babbage ưu gái gọi là "người phụ nữ của những con số". Trong khi đó, bà tự nhận mình là một nhà siêu hình học và gọi cách suy nghĩ của bản thân là "khoa học đầy chất thơ", khi mô tả toán học bằng trí tưởng tượng và những phép ẩn dụ hoa mỹ.

Ada là một trong những người đầu tiên suy đoán về trí tuệ nhân tạo (AI). Dù công nhận khả năng phi thường của máy tính, bà vẫn thể hiện sự bi quan về AI. Ada từng nói rằng: "Analytical Engine không tự tạo ra nguồn gốc của thứ gì. Nó có thể thực hiện bất kỳ điều gì chúng ta biết cách yêu cầu nó thực hiện". Đến nay, đây vẫn là chủ đề được tranh luận trong giới khoa học.

Theo các tài liệu của Ada, người phụ nữ này từng nhận thấy tiềm năng của loại hình âm nhạc được soạn thảo bằng máy tính. Trước khi lâm bệnh, bà từng viết một lá thư cho mẹ, nói rằng bà đang nghiên cứu mối liên hệ giữa âm nhạc và toán học. Thậm chí sau này, bà còn biết rằng một ngày nào đó, Analytical Engine cũng có thể được sử dụng để soạn ra những giai điệu phức tạp.


Bản mẫu chiếc máy Analytical Engine được trưng bày trong Bảo tàng Khoa học tại London, Anh. (Ảnh: Wikipedia)

Mẹ Ada chính là người dạy toán và khoa học cho bà khi còn nhỏ. Đây là một điều khá hiếm, vì trong thời đại đó, phụ nữ được cho là không cần quan tâm đến những việc này. Ban đầu, đây là phương pháp phòng ngừa bệnh mất trí mẹ Ada lo ngại bà có thể di truyền từ cha.

Ada từng nghiên cứu về khả năng bay của con người. Bà tìm hiểu giải phẫu học của các loài chim và thực hiện nhiều thí nghiệm, trước khi viết một cuốn sách minh họa có tên Flylogy.

Ở độ tuổi 20, Ada cùng một nhóm bạn nam từng cố gắng tạo ra một mô hình toán học nhằm ứng dụng trong cá cược đua ngựa. Tuy nhiên sau nhiều lần thất bại, Ada lún sâu vào nợ nần và phải bí mật đem đồ trang sức của gia đình chồng đi cầm đồ.

Giống cha, Ada qua đời khi mới 36 tuổi. Theo các bác sĩ, bà bị bệnh ung thư cổ tử cung. Ada được chôn cất bên cạnh nơi yên nghỉ của người cha bà chưa từng gặp, nhưng vẫn luôn có cảm giác về mối liên hệ sâu sắc.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Thân phận đặc biệt của người đàn ông có khuôn mặt là nguyên mẫu của tượng Nữ thần Tự do

Thân phận đặc biệt của người đàn ông có khuôn mặt là nguyên mẫu của tượng Nữ thần Tự do

Mọi người đều nghĩ khuôn mặt của tượng Nữ thần Tự do được mô tả theo khuôn mặt của mẫu thân tác giả, nhưng một nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng, nguyên tác của tác phẩm là anh trai tác giả.

Đăng ngày: 10/09/2026
Người phụ nữ thay đổi cả thế giới nhưng chưa từng được công nhận

Người phụ nữ thay đổi cả thế giới nhưng chưa từng được công nhận

Câu chuyện về một người phụ nữ tài năng nhưng yểu mệnh, thậm chí những đóng góp to lớn của bà cho nhân loại cũng không được ghi nhận một cách xứng đáng: Rosalind Franklin.

Đăng ngày: 30/08/2026
Thomas Edison & những phát minh vĩ đại

Thomas Edison & những phát minh vĩ đại

Thomas Edison là nhà khoa học, nhà sáng chế và một thương nhân đã phát minh ra rất nhiều thiết bị có ảnh hưởng tới cuộc sống của chúng ta.

Đăng ngày: 03/08/2026
Cuộc đời và sự nghiệp của diễn viên kiêm nhà toán học Hedy Lamarr

Cuộc đời và sự nghiệp của diễn viên kiêm nhà toán học Hedy Lamarr

Hedy Lamarr là nữ diễn viên, ngôi sao điện ảnh, nhà toán học người Mỹ gốc Áo, bà cũng là nhà phát minh ra các kĩ thuật truyền thông trải phổ và nhảy tần sơ khai, thứ cần thiết cho giao tiếp không dây từ trước kỷ nguyên máy tính cho tới ngày nay còn được gọi là sóng vô tuyến.

Đăng ngày: 07/07/2026
Những đứa trẻ phi thường nhất thế giới

Những đứa trẻ phi thường nhất thế giới

3 tuổi kiếm được 1.000 euro một bài hát, 2 tuổi mở được phòng tranh của riêng mình, 15 tuổi lấy bằng tiến sỹ về Vật lý… ai có thể làm được hơn họ?

Đăng ngày: 18/06/2026
Những thần đồng thông minh nhất trong lịch sử

Những thần đồng thông minh nhất trong lịch sử

Thế giới đã chứng kiến sự xuất hiện của nhiều thần đồng, tài năng và trí tuệ của họ được bộc lộ ngay từ khi còn nhỏ, vượt xa trí tưởng tượng của con người. Rất nhiều trong số họ đã trở thành những người vĩ đại góp phần không nhỏ vào sự thay đổi của thế giới.

Đăng ngày: 06/05/2026
Ngày 8/3: Tìm hiểu về những người phụ nữ đã góp phần làm thay đổi thế giới

Ngày 8/3: Tìm hiểu về những người phụ nữ đã góp phần làm thay đổi thế giới

Ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3 đang đến gần, hãy cùng chúng tôi điểm lại  thông tin và hình ảnh của 7 người phụ nữ có những đóng gớp lớn lao làm thay đổi lịch sử thế giới.

Đăng ngày: 25/04/2026
Khoa Học News