Nhà vật lý từng đoạt Nobel muốn xử lý chất thải phóng xạ bằng laser

Dù mới chỉ ở dạng lý thuyết, đề xuất của khoa học gia Gérard Mourou được đánh giá là sẽ mở ra tương lai xán lạn cho công việc xử lý chất thải phóng xạ vốn cực kỳ nguy hiểm.

Theo Extreme Tech, chất thải do quá trình khai thác năng lượng hạt nhân tạo ra rất nguy hiểm vì chúng cần ít nhất hàng nghìn năm, thậm chí hàng triệu năm để phân hủy. Hiện tại chưa có cách nào rút ngắn thời gian phân hủy những chất này.

Do đó, nhà vật lý từng đoạt giải Nobel Gérard Mourou đang kêu gọi sự chú ý đến một giải pháp rất thú vị. Ông tin rằng có thể biến chất thải phóng xạ thành dạng an toàn hơn. Nghe có vẻ giống truyện Nhà giả kim thuật, song đây là mục tiêu ông đặt ra trong ngành khoa học nghiên cứu tia laser.

Gérard Mourou từng cùng đoạt giải Nobel Vật lý năm 2018 với Donna Strickland. Họ được tôn vinh nhờ phát minh kỹ thuật gọi là Khuếch đại xung Chirped (CPA) tại Phòng thí nghiệm Năng lượng Laser tại Đại học Rochester.


Những thùng chất thải phóng xạ sau quá trình sản xuất hạt nhân vẫn còn nằm trong hầm cách ly khắp nơi trên Trái Đất. (Ảnh: Extremetech).

CPA tạo ra các xung laser rất ngắn với cường độ cực cao. Mục tiêu của Mourou và Strickland là phát triển một phương tiện giúp tăng độ chính xác cho ứng dụng cắt laser, rất hữu ích trong ngành y tế và công nghiệp.

Nghiên cứu ban đầu tập trung vào các ứng dụng gia công laser và phẫu thuật mắt, nhưng các nhà khoa học cũng có thể sử dụng nó để quan sát các quá trình xảy ra bên trong nguyên tử.

Quá trình này xảy ra với tốc độ nhanh không tưởng. Theo Mourou, CPA cũng có thể được sử dụng để xử lý chất thải phóng xạ nếu như có thể tăng tốc độ xung của nó lên “một chút”.

Hiện nay, chất thải phóng xạ đang được cất giữ trong các căn hầm cách ly trên toàn thế giới. Nhưng chúng cũng là mối nguy hiểm tiềm tàng dù con người có cất giữ chúng ở đâu.

Hai chất phóng xạ nguy hiểm nhất - Uranium 235 và Plutonium 239 - có chu kỳ bán rã đến khoảng 24.000 năm. Vì vậy những “thùng” chất thải loại này sẽ mất hàng triệu năm để phân hủy. Theo Mourou, bằng tia laser, chúng ta hoàn toàn có thể biến chất thải loại này thành thứ có thể cầm trên tay.


Hình ảnh minh họa cận cảnh mức độ nguyên tử của năng lượng hạt nhân. (Ảnh: Getty).

CPA có thể tạo ra các xung laser xuống chỉ còn attosecond (as) - một phần tỷ của một phần tỷ của một giây. (Việc phát xung cực ngắn - đo theo đơn vị thời gian - cho phép tập trung năng lượng tia laser cực lớn trong thời gian cực ngắn).

Để biến chất thải phóng xạ thành thứ an toàn, Mourou cho rằng phải tăng tốc độ xung lên khoảng 10.000 lần. Điều này ở thời điểm hiện tại là “bất khả thi”. Với xung laser cực nhanh, có thể bắn phá chất thải hạt nhân và đánh bật các proton ra khỏi hạt nhân. Cách làm này biến một chất nguy hiểm như uranium 235 thành thứ tương đối vô hại như chì.

Tuy vậy, các chuyên gia khác lưu ý rằng đây là nghiên cứu vật lý mới chỉ ở cấp độ lý thuyết, vì trong công cuộc nghiên cứu phát triển công nghệ laser, 10.000 lần vẫn đang là nằm ngoài tầm với.

Loading...
TIN CŨ HƠN
Biến đổi khí hậu là gì?

Biến đổi khí hậu là gì?

Chúng ta biết rằng, việc biến đổi khí hậu đã, đang ảnh hưởng đến các hệ sinh thái trên Trái đất và tác động trực tiếp đời sống hàng ngày của con người.

Đăng ngày: 29/08/2025
Sông nước sôi luộc chín mọi vật trong rừng Amazon

Sông nước sôi luộc chín mọi vật trong rừng Amazon

Con sông trải dài hơn 6km xuyên qua rừng Amazon với nhiệt độ trung bình 86 độ C, khiến hầu hết động vật mất mạng nếu vô tình rơi xuống nước.

Đăng ngày: 26/08/2025
Kaindy vùng hồ kỳ lạ nhất thế giới

Kaindy vùng hồ kỳ lạ nhất thế giới

Hồ Kaindy, còn gọi là hồ Chết, khiến không ít du khách ngỡ mình đang lạc bước vào thế giới siêu thực.

Đăng ngày: 26/08/2025
Bí ẩn hồ nước hồng ở Australia

Bí ẩn hồ nước hồng ở Australia

Không phải màu trắng hay màu xanh thường thấy, màu nước hồ Hillier thu hút khách du lịch bởi sắc hồng hiếm có.

Đăng ngày: 25/08/2025
Hồ nước đỏ như máu ở Tanzania này sở hữu siêu năng lực biến hầu hết các sinh vật thành đá

Hồ nước đỏ như máu ở Tanzania này sở hữu siêu năng lực biến hầu hết các sinh vật thành đá

Hồ Natron là một hồ nước muối nằm ở phía Bắc Tanzania, phía Đông Bắc miệng núi lửa Ngorongoro và gần biên giới Kenya. Ẩn mình giữa những ngọn núi lửa, hồ Natron nằm tại điểm thấp nhất của thung lũng Great Rift với độ cao 600m so với mực nước biển.

Đăng ngày: 24/08/2025
Hang động pha lê độc đáo nhất thế giới

Hang động pha lê độc đáo nhất thế giới

Được biết đến là một trong những hang động bí ẩn nhất thế giới, hang động pha lê (Caves crystal) luôn là sức hút lớn với các nhà khoa học thám hiểm.

Đăng ngày: 24/08/2025
Vẻ đẹp kì diệu: “thác nước dưới biển” tại đảo Mauritius

Vẻ đẹp kì diệu: “thác nước dưới biển” tại đảo Mauritius

Ảo ảnh thị giác tuyệt đẹp này đã trở thành một danh lam thắng cảnh nổi tiếng thu hút khách du lịch đến với đảo Mauritius.

Đăng ngày: 22/08/2025
Tiêu điểm
Khoa Học News