Những điều chưa biết về loài cá nước ngọt lớn nhất thế giới

Cá da trơn khổng lồ sông Mekong từng đứng đầu danh sách các loài cá nước ngọt lớn nhất nhưng ngày nay vị trí này thuộc về cá tầm Beluga.

Cá tầm (Acipenseridae) được mệnh danh là những "hóa thạch sống" bởi chúng đã xuất hiện trên Trái Đất từ cách đây hơn 250 triệu năm. Trong số 27 loài vẫn còn tồn tại thuộc họ này, cá tầm Beluga (Huso huso) là đại diện lớn nhất.


Một con cá tầm Beluga bơi trên sông. (Ảnh: Rostislav Stefanek).

Vào năm 1827, một con cá tầm Beluga bị bắt ở cửa sông Volga có chiều dài lên tới 7,2 m và nặng 1.571 kg, tương đương một con cá mập trắng lớn trưởng thành. Đó là mẫu vật lớn nhất từng được ghi nhận cho tới nay.

Theo Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN), cá tầm Beluga có thể sống hơn 100 năm trong môi trường hoang dã. Khi phát triển tới kích thước tối đa, chúng trở thành động vật săn mồi đỉnh bảng, chủ yếu ăn các loài cá lớn như cá chép và cá hồi. Loài này đôi khi săn cả động vật thân mềm, chim thủy sinh, hải cẩu non và những loài cá tầm khác.

Tuổi thọ cao và đặc tính săn mồi tích cực là hai trong những lý do giải thích tại sao cá tầm Beluga có thể phát triển tới kích thước lớn như vậy, chuyên gia Phaedra Doukakis từ Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA) nói với Live Science.

Tuy nhiên, ngày nay hầu hết cá tầm không thể vượt quá chiều dài 3,5 m. Nguyên nhân là do áp lực từ việc đánh bắt quá mức, khiến các cá thể lớn và nhiều tuổi ngày càng trở nên hiếm trong những thập kỷ gần đây.


Mẫu vật cá da trơn khổng lồ sông Mekong bị bắt ở miền bắc Thái Lan vào năm 2005. (Ảnh: WWF).

Mặc dù được phân loại là cá nước ngọt (vì nở ra tại các bãi đẻ trứng trên sông), cá tầm Beluga khi trưởng thành lại dành nhiều thời gian sống trong môi trường nước mặn và nước lợ. Đó là lý do trước đây chúng không được công nhận là cá nước ngọt lớn nhất thế giới. Danh hiệu này từng thuộc về cá da trơn khổng lồ sông Mekong (Pangasianodon gigas), một loài cá "thuần nước ngọt" ở Đông Nam Á. Chúng có thể phát triển tới chiều dài hơn 3 m và nặng 150 - 350kg.

Cả hai loài cá khổng lồ này hiện đều bị coi là "cực kỳ nguy cấp" trong Sách Đỏ IUCN. Bên cạnh mối đe dọa từ nạn đánh bắt quá mức, việc xây dựng các con đập trên sông cũng làm gián đoạn môi trường sống và sinh sản của chúng.

TIN CŨ HƠN
Những động vật tuyệt chủng nổi tiếng

Những động vật tuyệt chủng nổi tiếng

Khủng long bạo chúa T. Rex, hổ Tasmania, bò biển Steller tuyệt chủng nhiều năm trước vì nguyên nhân tự nhiên hoặc do con người lấn chiếm môi trường sống.

Đăng ngày: 17/03/2026
Động vật rừng Việt Nam (1)

Động vật rừng Việt Nam (1)

Việt Nam được coi là một trong những nước thuộc vùng Đông Nam Á giàu về đa dạng sinh học. Ở Việt Nam, do sự khác biệt lớn về khí hậu từ vùng gần Xích đạo tới giáp vùng cận nhiệt đới, cùng với sự đa dạng về địa hình đã tạo nên sự đa dạng về thiên nhiê

Đăng ngày: 17/03/2026
Loài vật có siêu năng lực mà con người

Loài vật có siêu năng lực mà con người "thèm khát"

Axolotl là loài kỳ giông đang được giới khoa học thế giới săn đón vì đặc điểm có một không hai của nó, đó là tái tạo nhiều bộ phận bị mất.

Đăng ngày: 16/03/2026
Những loài động vật di cư dài nhất trong tự nhiên

Những loài động vật di cư dài nhất trong tự nhiên

Nhạn biển Bắc Cực, rùa da, chuồn chuồn là ba trong số những loài động vật có những chuyến di cư dài nhất trong tự nhiên.

Đăng ngày: 16/03/2026
Các nhà khoa học đã tìm ra cách để ngăn loài cá hiếm nhất thế giới khỏi sự tuyệt chủng

Các nhà khoa học đã tìm ra cách để ngăn loài cá hiếm nhất thế giới khỏi sự tuyệt chủng

Những cá thể dài 1 inch mang màu xanh điện đã mắc kẹt tại hang động đá vôi bị nhấn chìm trong sa mạc Nevadan kể từ Kỷ Băng Hà. Vào năm 2013, số lượng của chúng chỉ còn 35 con.

Đăng ngày: 15/03/2026
Loài rùa tóc xanh

Loài rùa tóc xanh "gấu" nhất mạng xã hội này sắp tuyệt chủng

Nhìn chú mà xem, đầu punk kiểu mỏ chim lại còn màu xanh lá cây, khác gì dân chơi "đầu gấu" tầm nửa thế kỷ trước không?

Đăng ngày: 15/03/2026
Loài cá kỳ lạ có thể sống trên cạn cả năm mà không chết

Loài cá kỳ lạ có thể sống trên cạn cả năm mà không chết

Đã là cá thì đương nhiên phải sống dưới nước, đó như là một quy luật tự nhiên không thể phủ nhận. Nhưng có một loài cá lại đi ngược lại quy luật đó.

Đăng ngày: 13/03/2026
Khoa Học News