Pháo đài La Mã cổ đại: Kiến trúc thẳng góc hoàn hảo với Mặt trời

Các nhà nghiên cứu thuộc trường đại học Politecnico di Torino ở Italy đã có một phát hiện kinh ngạc. Đó là công trình pháo đài La Mã cổ đại Hardknott ở Anh Quốc ngày nay: cửa của chúng được sắp xếp để ánh sáng mặt trời vào ngày hạ chí và đông chí tạo nên một hiệu ứng ánh sáng đáng kinh ngạc, từ đó kỷ niệm ngày ngắn nhất và ngày dài nhất của năm, đồng thời thể hiện sự tôn kính đến các vị Thần của mặt trời và bầu trời.

Khám phá kiến trúc độc đáo của pháo đài La Mã cổ đại Hardknott

Pháo đài hình vuông cổ kính này đã làm rất nhiều các nhà khoa học kinh ngạc. Trong nghiên cứu được xuất bản trên tạp chí Philica, các nhà nghiên cứu tiết lộ người La Mã thiết kế và xây dựng pháo đài này sao cho vào ngày hạ chí Mặt trời sẽ sắp hàng với các cánh cửa ở hướng đông bắc và tây nam, phản chiếu ánh sáng đến hai hướng còn lại, còn vào ngày đông chí phần đông nam và tây bắc sẽ rọi sáng.

Độ chính xác của pháo đài phòng thủ, xây dựng vào thời kỳ trị vì của hoàng đế Hadrian, hoàn hảo đến nỗi các nhà khoa học phải sử dụng phần mềm đặc biệt để tính các góc tạo nên bởi ánh sáng mặt trời vào những ngày hạ chí, đông chí. Điều đáng ngạc nhiên là những kỹ sư người La Mã này có thể thực hiện những phép tính toán và xây dựng công trình phòng thủ này khi không có các công cụ kỹ thuật hiện đại ngày nay.

Kiến trúc cổ đại này được quân lính và nhân công La Mã xây dựng vào khoảng năm 138 SCN, và giống với rất nhiều công trình khác ở Anh Quốc, hoàng đế Hadrian đã hạ lệnh xây dựng công trình này. Mặc dù pháo đài đã bị hủy hoại nghiêm trọng và giờ chỉ còn là một đống tàn tích, nhưng trong thời huy hoàng công trình La Mã cổ đại này có thể chứa 500 binh lính và nhân công La Mã.

Hoàng đế Hadrian là một vị Hoàng đế La Mã rất thú vị. Thực ra ông là hoàng đế La Mã đầu tiên tuyên bố mình bị đồng tính. Ông là một hoàng đế được công chúng yêu quý mặc dù quãng thời gian trị vì của ông tràn ngập các điểm bất thường.

Trường thành Hadrian là một trong những công trình nổi tiếng nhất của Đế quốc La Mã ở Anh; bức tường này có chiều dài ban đầu lên đến 117,5 km trong khi bề rộng bức tường phụ thuộc chủ yếu vào các vật liệu xây dựng sẵn có ở khu vực lân cận. Quá trình thi công bức tường thành được triển khai vào năm 122 SCN, và cơ bản được hoàn hiện trong 6 năm sau đó.


Phần tàn dư của Trường thành Hadrian. (Ảnh: Panoramio)

Pháo đài này đã được thêm vào danh sách các công trình thể hiện độ chính xác đến hoàn hảo với Mặt trời. Mặc dù lịch sử đã cho chúng ta thấy những người La Mã cổ đại là những kiến trúc sư và kỹ sử tài hoa, nhưng các nhà nghiên cứu vẫn gặp khó khăn trong việc giải thích cách thức những nhà xây dựng cổ đại sắp đặt vị trí những công trình này với một độ chính xác đến như vậy, một độ chính xác mà con người chúng ta ngày nay phải cần đến sự hỗ trợ của mô phỏng máy tính và tầm nhìn vùng đồng bằng từ trên cao.

Tại sao những người xây dựng lại bỏ nhiều công sức sắp đặt vị trí pháo đài cổ đại theo một cách thức bí ẩn đến vậy. Mặc dù các nhà nghiên cứu phỏng đoán rằng công trình này là để tỏ lòng kính trọng đến các vị Thần Mặt trời và bầu trời, nhưng bí ẩn hơn nữa là “làm thế nào”. Giống như các nền văn hóa khác trước La Mã, các tòa nhà đã được sắp đặt theo những dạng thức kỳ lạ, tạo nên các hiệu ứng ánh sáng, tuân theo chuyển động của các vì sao, hành tinh và các thiên thể khác.


(Ảnh: Google Earth)

Những phát hiện như vậy mở ra rất nhiều câu hỏi về các xã hội cổ đại từng sinh sống trên Trái đất, ví như tại sao vô số kiến trúc được kiến lập theo vị trí và quỹ đạo chuyển động của các ngôi sao, họ thu thập các kiến thức này ở đâu và sau cùng, tại sao những công trình này được sắp đặt theo cách hiện nay, và quan trọng nhất là tại sao mô hình này được lặp lại ở rất nhiều nền văn hóa từ Trung Bộ châu Mỹ cho đến Châu Á, trên mỗi từng lục địa trên Trái đất.

TIN CŨ HƠN
Cúng ông Công ông Táo trong bếp hay trên bàn thờ?

Cúng ông Công ông Táo trong bếp hay trên bàn thờ?

Khi cúng ông Táo, nếu gia đình không có ban thờ Táo quân riêng thì phải thắp hương ở ban thờ thần linh hoặc gia tiên chứ không nên cúng lễ ở bếp.

Đăng ngày: 03/02/2026
Cách sắp mâm cỗ cúng ông Công ông Táo đúng và đầy đủ nhất

Cách sắp mâm cỗ cúng ông Công ông Táo đúng và đầy đủ nhất

Ngày 23 tháng Chạp hàng năm người Việt Nam ta luôn làm mâm cỗ cúng ông Công ông Táo. Ông Công ông Táo là thần cai quản việc bếp núc trong mỗi nhà và ngày này là ngày ông lên chầu Trời.

Đăng ngày: 03/02/2026
14 mẹo chống nồm ẩm rẻ tiền mà hiệu quả

14 mẹo chống nồm ẩm rẻ tiền mà hiệu quả

Thời tiết nồm, ẩm khiến nền nhà có hiện tượng "đồ mồ hôi" gây khó chịu và ảnh hưởng không nhỏ tới cuộc sống của gia đình bạn.

Đăng ngày: 03/02/2026
Ngồi đâu trên máy bay an toàn nhất?

Ngồi đâu trên máy bay an toàn nhất?

Nếu di chuyển bằng máy bay, bạn có biết ghế ngồi nào là an toàn nhất? Các chuyên gia chỉ ra rằng có một số chỗ trên máy bay có tỷ lệ sống sót cao nhất.

Đăng ngày: 29/01/2026
Sự khác biệt thú vị giữa Tết xưa và Tết nay

Sự khác biệt thú vị giữa Tết xưa và Tết nay

Tết xưa nhà nhà đốt pháo giấy, Tết nay chỉ được bắn pháo hoa. Tết xưa cả gia đình quây quần gói bánh chưng, ngày nay nhiều gia định chọn bánh chưng bán sẵn.

Đăng ngày: 27/01/2026
Có bao nhiêu quốc gia trên thế giới?

Có bao nhiêu quốc gia trên thế giới?

Một quốc gia là một chủ thể của luật quốc tế (một quốc gia có chủ quyền hoàn toàn) phải đáp ứng được những tiêu chuẩn sau.

Đăng ngày: 22/01/2026
Lời tiên tri của bà lão mù Vanga về tân Tổng thống Mỹ Donald Trump

Lời tiên tri của bà lão mù Vanga về tân Tổng thống Mỹ Donald Trump

Tỷ phú Donald Trump đã giành chiến thắng trong cuộc đua vào Nhà Trắng. Kết quả này đã được những nhà tiên tri nổi tiếng trên thế giới tiên đoán từ hàng trăm năm trước, khiến mọi người phải khiếp sợ.

Đăng ngày: 16/01/2026
Khoa Học News