Phát hiện 155 gene mới liên quan sự tiến hóa của loài người

Các nhà khoa học phát hiện 155 gene mới ở người, cho thấy quá trình tiến hóa của loài người vẫn tiếp diễn hàng triệu năm sau thời kỳ linh trưởng.

Theo nghiên cứu đăng trên tạp chí Cell Report ngày 22/12, dựa vào bộ dữ liệu từng công bố về các gene chức năng, các nhà khoa học đã tạo ra một bản đồ gene, so sánh con người với các loài động vật có xương sống khác. Họ theo dõi mối quan hệ của những gene này trong quá trình tiến hóa và tìm thấy 155 gene mới, xuất hiện từ các vùng DNA độc nhất.


Minh họa một đoạn gene ở người. (Ảnh: Pixabay).

Thông thường, gene người phát sinh bằng cách sao chép các gene cũ, tồn tại sẵn. Tuy nhiên, các gene mới được phát hiện trong nghiên cứu hình thành từ đầu, không thông qua các gene hiện có.

Trong số 155 gene mới, 44 gene có liên quan đến khiếm khuyết tăng trưởng trong nuôi cấy tế bào, cho thấy tầm quan trọng của chúng trong việc duy trì sức khỏe.

Vì đây là các gene đặc trưng, việc thử nghiệm trực tiếp có phần khó khăn. Các nhà khoa học phải tìm cách khám phá tác động của chúng lên cơ thể, tìm hiểu xem chúng có tạo ra các bệnh cụ thể hay không. Ba trong số 155 gene mới có dấu hiệu DNA liên quan đến bệnh loạn dưỡng cơ, viêm võng mạc sắc tố và hội chứng Alazami (một dạng khiếm khuyết phát triển di truyền).

Ngoài bệnh tật, các nhà nghiên cứu còn tìm thấy một gene mới liên quan đến mô tim của con người. Gene này xuất hiện ở tinh tinh ngay sau khi tách khỏi khỉ đột. Điều này cho thấy một gene có thể tiến hóa rất nhanh nếu nó là phần thiết yếu của cơ thể.

"Dự án này khởi động vào năm 2017 vì tôi quan tâm đến quá trình tiến hóa gene mới, muốn tìm hiểu xem các gene này bắt nguồn như thế nào", Nikolaos Vakirlis, chuyên gia tại Trung tâm Nghiên cứu Khoa học Y sinh Alexander Fleming tại Hy Lạp, tác giả đầu tiên của công trình, cho biết.

Việc nghiên cứu gene cụ thể là một thách thức. Tuy vậy, các chuyên gia cho biết bộ dữ liệu mới mở đường cho những kiến thức sâu rộng hơn về lĩnh vực di truyền học.

"Những gene này rất dễ bị bỏ qua, bởi chúng khó nghiên cứu. Tuy nhiên, tôi tin rằng cộng đồng khoa học sẽ nhận ra tầm quan trọng của chúng. Nếu nghiên cứu đi theo hướng mà chúng tôi mong muốn, nó sẽ giải mã rất nhiều bí ẩn liên quan đến chức năng bộ gene của con người", Aoife McLysaght, một nhà khoa học tại Trinity College Dublin, cho biết.

TIN CŨ HƠN
Gạo trắng, gạo nâu, gạo đỏ... loại gạo nào tốt nhất cho sức khỏe?

Gạo trắng, gạo nâu, gạo đỏ... loại gạo nào tốt nhất cho sức khỏe?

Gạo vốn là loại ngũ cốc quen thuộc trong mỗi bữa cơm của người Việt. Dù vậy, bạn có biết loại gạo nào tốt nhất cho sức khỏe hay không?

Đăng ngày: 03/05/2026
Bệnh tật tiềm ẩn đằng sau nụ hôn

Bệnh tật tiềm ẩn đằng sau nụ hôn

Hôn người khác có thể kéo đến từ những bệnh nhẹ như herpes miệng đến vấn đề nghiêm trọng hơn như viêm màng não do virus hoặc quai bị.

Đăng ngày: 27/04/2026
Tìm hiểu về tục tắm lá mùi chiều 30 Tết

Tìm hiểu về tục tắm lá mùi chiều 30 Tết

“Tục tẩy trần đêm tất niên” (tắm nước lá mùi già) được hầu hết người Việt áp dụng từ xa xưa đến nay, từ đời này qua đời khác. Tuy nhiên, không phải ai cũng có thể tắm được với nước mùi già.

Đăng ngày: 21/04/2026
Nguyên nhân gây bệnh viêm răng lợi

Nguyên nhân gây bệnh viêm răng lợi

Cơ thể là một khối thống nhất. Các cơ quan trong cơ thể khi hoạt động đều có sự phối hợp qua lại lẫn nhau. Khi một cơ quan bị bệnh thì có thể ít nhiều ảnh hưởng đến một hay nhiều cơ quan khác.

Đăng ngày: 19/04/2026
7 lời khuyên sử dụng dầu ăn tốt cho sức khỏe

7 lời khuyên sử dụng dầu ăn tốt cho sức khỏe

Theo Viện Dinh dưỡng quốc gia, trong mỗi gia đình nên có hai loại dầu ăn để sử dụng cho các loại thực phẩm khác nhau.

Đăng ngày: 17/04/2026
Nắng nóng dễ bị bệnh gì?

Nắng nóng dễ bị bệnh gì?

Tiêu chảy, ngộ độc thức ăn, nhồi máu cơ tim, đột quỵ là bệnh dễ xảy ra trong thời tiết nắng nóng kéo dài hiện nay.

Đăng ngày: 13/04/2026
Shinrin-yoku: Cách người Nhật dùng thiên nhiên chữa bệnh

Shinrin-yoku: Cách người Nhật dùng thiên nhiên chữa bệnh

"Forest bathing" hay "tắm rừng" được dịch sát nghĩa từ "Shinrin-yoku" là một cụm từ do chính phủ Nhật sáng tạo vào năm 1982 nhằm khuyến khích những cư dân thành thị đắm mình vào thiên nhiên.

Đăng ngày: 13/04/2026
Khoa Học News