Khoa Học News

Phát hiện "bàn thờ đầu lâu" hơn 1.000 năm trong hang động ở Mexico

Khoảng 150 đầu lâu mất răng được tìm thấy trong hang ở bang Chiapas, nhiều khả năng thuộc về nạn nhân của các nghi lễ hiến tế cổ xưa.

Năm 2012, khi phát hiện khoảng 150 hộp sọ người trong một hang động ở bang Chiapas, Mexico, cảnh sát địa phương ban đầu cho rằng đây là hiện trường một vụ án. Tuy nhiên, nghiên cứu cho thấy những người này không chết gần đây, Live Science hôm 30/4 đưa tin. Thay vào đó, các hộp sọ tồn tại từ thời tiền Tây Ban Nha, khoảng năm 900 đến 1200, và rất có thể là nạn nhân của nghi lễ hiến tế.


Khoảng 150 hộp sọ người được phát hiện trong hang động ở bang Chiapas, Mexico năm 2021. (Ảnh: Viện Nhân chủng học và Lịch sử Quốc gia Mexico)

Sau khi phát hiện, các chuyên gia chuyển xương ra khỏi hang động và đưa đến thủ phủ Tuxtla Gutiérrez của bang Chiapas. Tại đây, cảnh sát và Viện Nhân chủng học lịch sử Quốc gia Mexico (INAH) phối hợp cùng điều tra. Các hộp sọ được phát hiện trong một khu vực khét tiếng về bạo lực và buôn người. Bên cạnh đó, cũng không có dấu hiệu rõ ràng cho thấy ngay người chết thuộc thời kỳ tiền Tây Ban Nha.

Sau khi phân tích, nhóm nghiên cứu INAH xác định các hộp sọ đã hơn 1.000 năm tuổi, chủ yếu thuộc về phụ nữ trưởng thành, ngoại trừ xương của ba trẻ sơ sinh. Ngoài ra, không hộp sọ nào còn răng.

Điều này cho thấy một tzompantli hay "bàn thờ đầu lâu" từng tồn tại trong hang, theo Javier Montes de Paz, nhà nhân chủng học tại INAH, người giúp xác định niên đại hộp sọ. Lý do là xương trong hang hầu hết là hộp sọ hoặc mảnh vỡ của hộp sọ và không có bộ xương hoàn chỉnh nào.

Tzompantli là giá đỡ làm bằng gỗ mà người Aztec và các nền văn hóa khác ở Trung Bộ châu Mỹ cổ đại dùng để trưng bày hộp sọ của các nạn nhân hiến tế. Đầu của họ bị đâm xuyên qua thái dương và đặt lên cọc giống như những hạt trên bàn tính, theo học giả Juanita Garciagodoy, người từng giảng dạy tại khoa tiếng Tây Ban Nha của Đại học Macalesteresota. Nhóm nhà khoa học đã tìm thấy dấu vết của những cọc gỗ bên cạnh các hộp sọ, cung cấp thêm bằng chứng về một tzompantli.

Đây không phải là lần đầu tiên tzompantli được phát hiện ở Chiapas. Những năm 1980, người ta cũng phát hiện 124 đầu lâu - tất cả đều mất răng - trong hang Banquetas. Tương tự, vào năm 1993, trong quá trình khám phá hang Devil's Tapesco, người ta tìm thấy 5 hộp sọ được cho là bị đặt trên khung gỗ. Montes de Paz nhấn mạnh sự cần thiết của việc tiếp tục nghiên cứu khảo cổ trong khu vực và cho biết, nếu các cá nhân phát hiện những địa điểm như vậy, họ nên liên hệ ngay với chính quyền hoặc INAH.

TIN CŨ HƠN
Máy tính thiên văn hơn 2.000 năm tuổi

Máy tính thiên văn hơn 2.000 năm tuổi

Các nhà khoa học cho rằng thiết bị này sở hữu cấu trúc rất phức tạp, có thể theo dõi Mặt trời và Mặt trăng.

Đăng ngày: 06/06/2026
Phát hiện hóa thạch 52 triệu năm tuổi của sinh vật kì lạ

Phát hiện hóa thạch 52 triệu năm tuổi của sinh vật kì lạ

Theo đánh giá đây là một hóa thạch rất có giá trị đối với việc giải mã những bí ẩn cổ đại.

Đăng ngày: 31/05/2026
Khai quật lăng mộ Tần Thủy Hoàng, phát hiện cả thế giới động vật ở bên trong

Khai quật lăng mộ Tần Thủy Hoàng, phát hiện cả thế giới động vật ở bên trong

Các nhà khảo cổ học gần đây mới phát hiện trong lăng mộ Tần Thủy Hoàng có hàng nghìn con vật thuộc các loài khác nhau đã được chôn cất cùng ông.

Đăng ngày: 30/05/2026
Khủng long đã tiến hóa thành loài chim ngày nay

Khủng long đã tiến hóa thành loài chim ngày nay

Nghiên cứu mới đây từ các nhà khoa học Úc chỉ ra rằng Theropods – loài khủng long ăn thịt khổng lồ - đã tiến hóa thành loài chim nhỏ bé ngày nay sau hơn 50 triệu năm.

Đăng ngày: 29/05/2026
Trung Quốc phát hiện một kho báu lớn niên đại hơn 300 năm

Trung Quốc phát hiện một kho báu lớn niên đại hơn 300 năm

Theo ước tính của các nhà khảo cổ, giá trị của kho báu lên tới hơn 12.000 tỷ đồng.

Đăng ngày: 02/05/2026
Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Người Aztec, người Maya và người Ai Cập cổ thuộc ba nền văn minh rất khác nhau nhưng lại cùng chung một biểu tượng: các kim tự tháp.

Đăng ngày: 08/04/2026
Con người bắt đầu mặc “quần áo” từ bao giờ?

Con người bắt đầu mặc “quần áo” từ bao giờ?

Theo các nhà khảo cổ học, họ tìm ra bằng chứng thời điểm sớm nhất tổ tiên loài người không “cởi truồng” là ở những khu vực khảo cổ như Gran Dolina thuộc dãy núi Atapuerca ở Tây Ban Nha, liên quan tới loài người Homo antecessor có niên đại khoảng 780.000 năm về trước.

Đăng ngày: 07/04/2026
Khoa Học News