Phát hiện bất ngờ về sự ra đời của 7 hành tinh gần giống Trái đất

Hệ sao TRAPPIST-1 gồm 7 hành tinh có thể đem về một cái nhìn "xuyên không" thú vị về quá khứ của thế giới chúng ta đang sống.

TRAPPIST-1 là ngôi sao lùn siêu lạnh cách chúng ta 38,8 năm ánh sáng trong chòm sao Bảo Bình. Nó có 7 hành tinh "con", mỗi hành tinh đều có những đặc điểm tương đồng với Trái Đất, một số cái còn được kỳ vọng rằng có sự sống.

Một nghiên cứu mới đã "ngược dòng thời gian" để tìm hiểu cách 7 hành tinh thú vị đó ra đời.


Ngôi sao TRAPPIST-1 đỏ và lạnh và 7 hành tinh quay quanh - (Ảnh: NASA/Robert Lea)

Nhà thiên văn học Gabriele Pichierri từ Viện Công nghệ California (Caltech - Mỹ) và các cộng sự đã lập nên một mô hình để giải thích cấu hình quỹ đạo đặc biệt của hệ TRAPPIST-1.

Trước đó, người ta phát hiện các cặp hành tinh lân cận trong hệ sao này có tỉ lệ chu kỳ lần lượt là 8:5, 5:3, 3:2, 3:2, 4:3 và 3:2. Điều đó khiến chúng tạo thành một vũ điệu nhịp nhàng khi "khiêu vũ" quanh ngôi sao mẹ, gọi là sự cộng hưởng quỹ đạo. Tuy vậy, có một chút hơi "lạc nhịp": TRAPPIST-1 b và TRAPPIST-1 c là 8:5; trong khi TRAPPIST-1 c và TRAPPIST-1 d là 5:3. Điều này đã vô tình tiết lộ về một lịch sử di cư hành tinh phức tạp bên trong hệ.

Theo các tác giả, hầu hết các hệ hành tinh được cho là đã bắt đầu ở các trạng thái cộng hưởng quỹ đạo, nhưng sau đó gặp phải sự bất ổn đáng kể trong vòng đời của chúng và trở nên lạc nhịp.

Mô hình cho thấy 4 hành tinh ban đầu của hệ, nằm gần sao mẹ, tiến hóa riêng lẻ trong chuỗi cộng hưởng 3:2 đều đặn.

Chỉ khi ranh giới bên trong của đĩa tiền hành tinh - tồn tại quanh các ngôi sao khi chúng còn trẻ và là đĩa vật liệu để kết tụ hành tinh - mở rộng ra bên ngoài thì quỹ đạo của chúng mới nới lỏng và thành cấu hình mà chúng ta quan sát ngày nay.

Hành tinh thứ tư, ban đầu nằm ở ranh giới bên trong của đĩa, di chuyển ra xa hơn, sau đó lại bị đẩy vào bên trong khi 3 hành tinh bên ngoài ra đời trong giai đoạn thứ 2 của quá trình hình thành hệ.

Phát hiện mới này giúp chúng ta hiểu rõ hơn về một quá trình từng diễn ra khi Hệ Mặt trời còn sơ khai, bao gồm việc sao Mộc - hành tinh hình thành đầu tiên - di chuyển và xô đẩy các hành tinh đang hoài thai còn lại.

Ngoài ra, kết quả nói trên cũng cho thấy Thái Dương hệ thuở "hồng hoang" là một thế giới khắc nghiệt hơn nhiều, với các vụ va chạm lớn đẩy 8 hành tinh trong hệ vào một vũ điệu lộn xộn như ngày nay.

Nghiên cứu mới vừa được công bố trên tạp chí khoa học Nature Astronomy.

TIN CŨ HƠN
Các nhà khoa học làm thế nào để chứng minh sự tồn tại của đa vũ trụ?

Các nhà khoa học làm thế nào để chứng minh sự tồn tại của đa vũ trụ?

Chắc hẳn nhiều người từng nghe đến khái niệm đa vũ trụ, nhưng nhiều người chỉ coi đó là khái niệm trong các bộ phim khoa học viễn tưởng, khác xa với thế giới thực của chúng ta.

Đăng ngày: 11/01/2026
8 tín hiệu có thể của người ngoài hành tinh được phát hiện xung quanh các ngôi sao xa xôi

8 tín hiệu có thể của người ngoài hành tinh được phát hiện xung quanh các ngôi sao xa xôi

Các nhà khoa học cho rằng việc áp dụng trí tuệ nhân tạo có thể mở ra nhiều tiềm năng khám phá sự sống ngoài hành tinh.

Đăng ngày: 10/01/2026
Những hiện tượng thiên văn đáng mong đợi năm 2024

Những hiện tượng thiên văn đáng mong đợi năm 2024

Một năm mới lại tới và bầu trời năm 2024 lại có những hiện tượng đang chờ đợi những người yêu thích quan sát như mưa sao băng, Sao Thủy đạt biên độ cực đại, Sao Thổ tới vị trí trực đối...

Đăng ngày: 10/01/2026
Chàng trai 18 tuổi tái hiện toàn bộ vũ trụ bằng game Minecraft

Chàng trai 18 tuổi tái hiện toàn bộ vũ trụ bằng game Minecraft

Đam mê Minecraft - một trò chơi xây dựng nổi tiếng, Christopher Slayton đã tạo ra các lỗ đen, ngôi sao và thiên hà... theo một cách vô cùng ấn tượng.

Đăng ngày: 10/01/2026
Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Hệ Mặt trời (hay Thái Dương Hệ) là hệ hành tinh gồm có Mặt Trời ở trung tâm và các vật quay xung quanh.

Đăng ngày: 10/01/2026
Giới khoa học chưa thể giải thích vật thể hình điếu xì gà trên vũ trụ

Giới khoa học chưa thể giải thích vật thể hình điếu xì gà trên vũ trụ

Các nhà khoa học cho biết vật thể hình điếu xì gà có nhiều yếu tố phức tạp. Nó có thể là tàu vũ trụ của người hành tinh, do các đặc điểm không giống với sao chổi.

Đăng ngày: 09/01/2026
Làm thế nào để quay trở lại tàu vũ trụ nếu các phi hành gia rời khỏi cabin để làm việc và vô tình trôi đi?

Làm thế nào để quay trở lại tàu vũ trụ nếu các phi hành gia rời khỏi cabin để làm việc và vô tình trôi đi?

Không gian bên ngoài vũ trụ là một môi trường rất nguy hiểm, bao gồm các hạt năng lượng cao, bức xạ mặt trời, vi thiên thạch, vi thiên thạch,...

Đăng ngày: 09/01/2026
Khoa Học News